Döviz dönüşüm desteğinde yeni dönem başladı

Ankara Ticaret Odası tarafından yayımlanan Vergi Bülteni’nde, yurt dışı kaynaklı dövizlerini Merkez Bankası’na satan firmalara sağlanan Döviz Dönüşüm Desteği uygulamasındaki yeni düzenlemelere ilişkin bilgilere yer verildi. Ocak 2023’te uygulanmaya başlayan sistemden bugüne kadar yaklaşık 44 bin ihracatçı firmanın yararlandığı belirtildi. 1 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemeyle uygulamada çeşitli değişiklikler yapılırken, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Hazine ve Kurumsal Operasyonlar Genel Müdürlüğü tarafından 1 Ekim 2026’da yayımlanan Uygulama Talimatı ile yeni dönemin ayrıntıları belirlendi.

FİRMALARA YÜZDE 2 DÖVİZ DÖNÜŞÜM DESTEĞİ

Yeni uygulamaya göre firmaların yurt dışı kaynaklı dövizlerini aracı banka üzerinden Merkez Bankası’na satması sırasında talepte bulunmaları ve belirlenen döviz pozisyonu oranını aşmamaları gerekiyor. Şartları karşılayan firmalara, dönüşüm kuru üzerinden Türk lirasına çevrilen tutarın yüzde 2’si oranında döviz dönüşüm desteği ödenecek. Döviz pozisyon oranı yüzde 10’un üzerinde bulunan firmalar ise destekten yararlanamayacak. Bir firmanın limit kullanım dönemi içerisinde alabileceği toplam döviz dönüşüm desteği için üst sınır 100 milyon TL olarak belirlendi.

İHRACATÇILARIN YANI SIRA ARACILAR DA KAPSAMDA

Düzenleme yalnızca doğrudan ihracat yapan firmaları kapsamıyor. Aracılı ihracat kapsamında Dış Ticaret Sermaye Şirketleri, Sektörel Dış Ticaret Şirketleri ve diğer aracı ihracatçılar ile tedarikçi ve imalatçıların da Uygulama Talimatı’nda belirtilen şartları karşılamaları halinde destekten yararlanabilmesi öngörülüyor. Yeni dönemde ayrıca Serbest Muhasebeci Mali Müşavir veya Yeminli Mali Müşavir tarafından onaylanan Döviz Pozisyonu Bildirim Formu zorunlu hale getirildi.

DÖVİZ SATIŞINA VE KATMA DEĞERE SINIRLAMA

Döviz satış limitinin belirlenmesinde firma kârlılığı ile 12 aylık işgücü maliyetinden oluşan katma değer tutarı dikkate alınacak. Böylece firmaların destek kapsamında gerçekleştirebileceği döviz satış tutarına yönelik sınırlandırma uygulanacak.

USULSÜZLÜK TESPİTİNDE DESTEK GERİ ALINACAK

Döviz dönüşüm desteğinden usulsüz şekilde, amacına aykırı olarak veya gerçeğe aykırı bilgi ve belgeler sunularak yararlanıldığının tespit edilmesi halinde ödenen destek tutarları firmalardan tahsil edilecek. Bu durumda destek tutarları, tespit tarihinde Merkez Bankası tarafından ilan edilen döviz alış kuru ile desteğin ödenmesinde kullanılan dönüşüm kurundan yüksek olan üzerinden hesaplanacak. Hesaplanan tutara ayrıca döviz satış tarihinden tespit tarihine kadar geçen süre için uygulanacak en yüksek gecelik borç verme faiz oranı üzerinden faiz ve doğacak Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi eklenecek. Ortaya çıkan toplam tutar aracı bankalar tarafından firmalardan tahsil edilerek Merkez Bankası’na aktarılacak.

YENİ DESTEK VE KREDİ BAŞVURULARINA SÜRE SINIRI

Hakkında usulsüzlük tespiti yapılan firmaların döviz dönüşüm desteği talepleri ile Merkez Bankası kaynaklı kredi başvuruları ve kullanım talepleri, tespit tarihinden itibaren kabul edilmeyecek. Hesaplanan tutarın firmaca aracı bankaya ödenmesinin ardından ise yeni başvurular açısından süre sınırlaması uygulanacak. İlk tespitte söz konusu taleplerin 1 yıl, sonraki tespitlerde ise 3 yıl boyunca kabul edilmemesi öngörülüyor. Düzenleme kapsamında bu durumdaki kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulmasına Merkez Bankası tarafından karar verilebilecek.