Tarihte 30 Ağustos...Tarihte Bugün Ne Oldu?

30 Ağustos tarihte bugün Türkiye ve dünyada neler oldu?

OLAYLAR

1071 - Malazgirt Zaferi'nin ardından Alparslan'ın komutasındaki Türkler, Anadolu'ya girmeye başladı.

1908 - Hicaz Demiryolu açıldı.

1914 - Alman İmparatorluğu Sahil Topçu Müfrezesi, Çanakkale Boğazı'nın her iki yakasındaki istihkâmlarda göreve başladı. Bu istihkâmların komutasına Alman Amiral Von Usedom atandı.

1918 - Lenin'in vurulması: Bolşevik lider Vladimir Lenin'e suikast girişimi gerçekleşti. Lenin, ağır yaralanmasına rağmen suikastten sağ kurtulmayı başardı.

1922 - Türk Kurtuluş Savaşı: Başkomutan Mareşal Gazi Mustafa Kemal Paşa'nın bizzat yönettiği Dumlupınar Meydan Muharebesi, Türk Ordusu'nun kesin zaferiyle sonuçlandı. Yunan Ordusu Başkomutanı Nikolaos Trikupis ve kurmayları esir edildi.

1924 - Gazi Mustafa Kemal Paşa, Dumlupınar Meydan Muharebesi'nin ikinci yıl dönümünde, Dumlupınar'da "Meçhul Asker Anıtı"nın temelini attı.

1924 - Türkiye İş Bankası, ilk işlemini yaparak faaliyetlerine başladı. Bankanın kuruluş sermayesi 1 milyon liraydı.

1925 - Mustafa Kemal Paşa, "Efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, mensuplar memleketi olamaz. En doğru ve en hakiki tarikat, tarikat-ı medeniyyedir" dedi.

1930 - Ankara-Sivas demiryolu hattı ve Sivas İstasyonu, Başbakan İsmet Paşa'nın konuşmasıyla hizmete açıldı.

1937 - Atatürk'ün manevi kızı Sabiha Gökçen'e, 1935'te girdiği Eskişehir Hava Mektebi'nde, "Tayyareci Diploması" verildi.

1937 - Van Gölü'nde ilk vapur seferi yapıldı.

1941 - Alman Ordusu, Neva Nehri'ne ulaştı ve Leningrad'ın son demiryolu bağlantısını keserek, Leningrad Kuşatması'nın ilk aşamasını gerçekleştirdi. 8 Eylül 1941 tarihinde ise, kentin son kara bağlantısının kesilmesiyle 872 gün sürecek olan kuşatma başladı.

1952 - Erzurum'da Aziziye Anıtı açıldı.

1955 - Londra Konferansı'nda, "Kıbrıs Sorunu" ele alındı. İngiltere Kıbrıs'ta üçlü bir yönetim önerdi. Yunanistan ise ada halkının geleceğini kendinin belirlemesini istedi. Toplantıya Türkiye'den Dışişleri Bakan Vekili Fatin Rüştü Zorlu katıldı.

1963 - Küba füze krizinin ardından, Sovyetler Birliği (Kremlin) ile ABD (Beyaz Saray) arasında doğrudan görüşmeyi sağlayacak "Kırmızı telefon" hattı devreye girdi.

1971 - İstanbul Televizyonu deneme yayınlarına başladı.

1974 - BM Güvenlik Konseyi, Kıbrıs'taki çarpışmalar yüzünden evlerini terk edenlerin güven içinde geri dönmelerine izin verilmesini öngören Fransa, İngiltere, Avusturya ortak karar tasarısını oy birliğiyle kabul etti.

1977 - Orgeneral Kenan Evren, Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na atandı.

1981 - İran Devlet Başkanı Muhammed Ali Recai ve Başbakan Muhammed Cevad Bahomar bombalı saldırı sonucu öldürüldü.

1985 - Uluslararası Af Örgütü, BM İnsan Hakları Komisyonu'na bir rapor gönderdi. Raporda, Bulgaristan'da Türk azınlığa karşı girişilen Bulgarlaştırma kampanyasına son verilmesi istendi.

1988 - Irak Ordusu'ndan kaçan binlerce Kürt Türkiye sınırına yığılmıştı. Hükûmet, sınırları açmaya karar verdi ve Kürtler Hakkâri'nin Çukurca ve Uludere ilçelerine sığındı.

1992 - Güvenlik güçleri ile İran'dan Türkiye'ye giren 300 kadar PKK militanı çatıştı; 100 militan ve 10 güvenlik görevlisi öldü.

1995 - NATO, Bosnalı Sırplara karşı hava harekatı başlattı. Kararlı Güç Harekatı, II. Dünya Savaşı'ndan beri Avrupa'daki en yoğun bombardımanlardan biri oldu.

DOĞUMLAR

1748 - Jacques-Louis David, Fransız ressam (ö. 1825)

1758 - Cristóbal Bencomo y Rodríguez, İspanyol katolik rahip (VII. Fernando'ın itirafçısı) (ö. 1825)

1797 - Mary Shelley, İngiliz yazar (ö. 1851)

1804 - Alexander Chodzko, Polonyalı şair, araştırmacı, diplomat (ö. 1891)

1811 - Theophile Gautier, Fransız şair ve romancı (ö. 1872)

1852 - Jacobus Henricus van 't Hoff, Hollandalı kimyacı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (ö. 1911)

1852 - Evelyn De Morgan, İngiliz ressam (ö. 1919)

1852 - J. Alden Weir, Amerikalı izlenimci ressam (ö. 1919)

1871 - Ernest Rutherford, İngiliz fizikçi (ö. 1937)

1879 - Rıza Nur, Türk siyasetçi, yazar ve hekim (ö. 1942)

1883 - Theo van Doesburg, Hollandalı bir sanatçıdır (ö. 1931)

1884 - Theodor Svedberg, İsveçli kimyager (ö. 1971)

1896 - Raymond Massey, Kanada asıllı Amerikalı tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 1983)

1898 - Shirley Booth, Amerikalı tiyatro, sinema, radyo ve televizyon oyuncusudur (ö. 1992)

1906 - Joan Blondell, Amerikalı oyuncudur (ö. 1979)

1912 - Edward Purcell, Amerikalı fizikçi (ö. 1997)

1912 - Nancy Wake, II. Dünya Savaşı'nda, Fransız direnişinin ve Normandiya Çıkarması'nın önemli isimlerinden Avustral'yalı casus (ö. 2011)

1913 - Richard Stone, İngiliz ekonomist (ö. 1991)

1917 - Denis Healey, İngiltere'nin eski bakanlarından, İşçi Partili siyasetçi (ö. 2015)

1919 - Kitty Wells, Amerikalı country müzik şarkıcısı (ö. 2012)

1921 - Angelo Dundee, Amerikalı boks antrenörü (ö. 2012)

1925 - Sami Hazinses, Ermeni asıllı Türk sinema oyuncusu (ö. 2002)

1927 - Bill Daily, Amerikalı oyuncudur (ö. 2018)

1927 - Piet Kee, Hollandalı besteci ve orgcudur (ö. 2018)

1928 - Altan Karındaş, Türk sinema, tiyatro oyuncusu ve seslendirme sanatçısı (ö. 2021)

1930 - Warren Buffett, Amerikalı girişimci

1935 - John Phillips, Amerikalı şarkıcı ve müzisyen (ö. 2001)

1937 - Bruce McLaren, Yeni Zelandalı araba yarışçısı ve McLaren takımının kurucusu (ö. 1970)

1940 - Suna Keskin, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu

1941 - Zafer Kantarcıoğlu, Türk hukukçu

1942 - Zafer Ergin, Türk tiyatro oyuncusu

1944 - Tug McGraw, Amerikalı beyzbol oyuncusudur (ö. 2004)

1946 - Anne-Marie, 1964'ten 1973'e kadar hüküm süren Eski Yunanistan Kralı II. Konstantin'in eşi

1946 - Peggy Lipton, Amerikalı oyuncudur (ö. 2019)

1948 - Fred Hampton, Siyahi bir aktivist, Marksist-Leninist ve devrimci sosyalistti (ö. 1969)

1950 - Antony Gormley, İngiliz heykeltıraş

1951 - Gediminas Kirkilas, Litvan siyasetçi

1951 - Dana Rosemary Scallon, İrlandalı şarkıcı

1951 - Ahmet Üzümcü, Türk diplomat

1952 - Lukasz Kubot, Polonyalı profesyonel tenis oyuncusudur

1953 - Robert Parish, Amerikalı basketbolcu

1954 - Alexander Lukashenko, Belarus Devlet Başkanı

1955 - Zafer Atay, Türk voleybolcu ve antrenör

1958 - Anna Politkovskaya, Rus gazeteci (ö. 2006)

1959 - Muhammed bin Nayif, Suudi Arabistan veliahtı ve İç İşleri Bakanı

1961 - Yusuf Erbay, Türk bürokrat

1961 - Zafer Algöz, Türk sinema ve dizi oyuncusu

1962 - Alexander Litvinenko, Rus KGB üyesi (ö. 2006)

1962 - Zafer Tüzün, Türk futbolcu ve teknik direktör

1963 - Michael Chiklis, Amerikalı oyuncu

1963 - Paul Oakenfold, İngiliz DJ

1963 - Sabine Oberhauser, Avusturyalı doktor ve siyasetçi (ö. 2017)

1966 - Zafer Şanlı, Türk bas gitarist, söz yazarı, besteci ve aranjör

1969 - Vladimir Jugovic, Yugoslav millî futbolcudur

1970 - Mehmet Özgür, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu

1970 - Paulo Sousa, Portekizli teknik direktör ve eski millî futbolcudu

1972 - Cameron Diaz, Amerikalı oyuncu ve model

1972 - Pavel Nedved, Çek futbolcu

1974 - Javier Otxoa Palacios, İspanyol erkek bisiklet yarışçısıdır (ö. 2018)

1974 - Kemal Tunçeri, Türk basketbolcu

1975 - Marina Anissina, Rus asıllı Fransız buz patenci

1975 - Radi Ca'aydi, Tunuslu eski millî futbolcudur

1977 - Kamil Kosowski, Polonyalı millî futbolcudur

1977 - Félix Sánchez, Amerikalı-Dominikli atlet

1978 - Tuna Yılmaz, Türk sinema eleştirmeni ve yazar

1982 - Andy Roddick, Amerikalı tenisçi

1983 - Jonne Aaron, Fin müzisyen

1983 - Emmanuel Culio, Arjantinli eski futbolcu

1983 - Simone Pepe, İtalyan millî futbolcudur

1985 - Éva Risztov, Macar Olimpiyat altın madalyalı kadın yüzücüdür

1985 - Eamon Sullivan, Avustralyalı yüzücü

1986 - Theo Hutchcraft, İngiltereli şarkıcı, söz yazarı

1986 - Zafer Yelen, Türk futbolcu

1989 - Bebe Rexha, Arnavut asıllı Amerikan müzisyen ve söz yazarı

1994 - Pablo Yan Fereira, Brezilyalı futbolcu

1994 - Kwon So-hyun, Güney Koreli şarkıcı ve oyuncu

ÖLÜMLER

526 - Teoderik, 493 - 526 döneminde İtalya'da Ostrogotlar Krallığı kralı (d. 454)

1181 - III. Alexander, 7 Eylül 1159'dan ölümüne kadar papa

1428 - Shoko, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 101 (d. 1401)

1483 - XI. Louis, Fransa Kralı (d. 1423)

1622 - Bahâüddîn Âmilî, müderris, mutasavvıf, mimar, matematikçi , şair ve astronomdur (d. 1031)

1928 - Wilhelm Wien, Alman fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1864)

1935 - Henri Barbusse, Fransız romancı ve gazeteci (d. 1873)

1935 - Namık İsmail, Türk ressam (d. 1890)

1938 - Max Factor, Sr., Yahudi asıllı Polonyalı kozmetik üreticisi (d. 1872)

1938 - James Scott, Afroamerikan besteci (d. 1885)

1940 - J.J. Thomson, İngiliz fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1856)

1944 - Carl-Heinrich von Stülpnagel, Alman subay (d. 1886)

1961 - Charles Coburn, Amerikalı sinema ve tiyatro oyuncusudur (d. 1877)

1970 - Abraham Zapruder, Ukrayna doğumlu bir Amerikan giyim üreticisiydi (d. 1905)

1971 - Ali Hadi Bara, Türk heykeltıraş (d. 1906)

1979 - Jean Seberg, Amerikalı oyuncu (d. 1938)

1981 - Muhammed Ali Recai, İran'ın eski cumhurbaşkanı ve başbakanı (d. 1933)

1988 - Eren Eyüboğlu, Türk ressam (d. 1907)

1991 - Jean Tinguely, İsviçreli ressam, deneysel sanatçı ve heykeltıraş (d. 1925)

1993 - Taner Şener, Türk ses sanatçısı (d. 1923)

1994 - Lindsay Anderson, İngiliz bir film yapımcısıydı (d. 1923)

1995 - Fischer Black, Amerikalı ekonomist (d. 1938)

1996 - Christine Pascal, Fransız oyuncu (d. 1953)

1997 - Ernst Wilimowski, Polonyalı-Alman futbolcu (d. 1916)

2000 - Gürdal Tosun, Türk tiyatro sanatçısı (d. 1967)

2003 - Charles Bronson Amerikalı aktör (d. 1921)

2003 - Donald Davidson, Amerikan filozoftur (d. 1917)

2005 - Nihat Akçan, Türk tiyatro, sinema oyuncusu ve yönetmen (d. 1926)

2006 - Glenn Ford, Amerikalı aktör (d. 1916)

2006 - Necip Mahfuz, Mısırlı yazar (d. 1911)

2008 - Gilberto Rincón Gallardo, Meksikalı politikacı (d. 1939)

2010 - Alain Corneau, Fransız film yönetmeni ve yazar (d. 1943)

2010 - Francisco Varallo, Arjantinli eski millî futbolcu (d. 1910)

2013 - Seamus Heaney, İrlandalı şair, yazar ve çevirmen (d. 1939)

2015 - Wes Craven, Amerikalı film yönetmeni, yapımcı ve senarist (d. 1939)

2015 - Oliver Sacks, İngiliz nörolog ve yazar (d. 1933)

2015 - Natalia Strelchenko, Rus asıllı Norveçli piyanist (d. 1976)

2016 - Eleanor Barooshian, Amerikalı şarkıcı (d. 1950)

2016 - Vera Cáslavská, Çek jimnastikçi (d. 1942)

2016 - Naşide Göktürk, Türk besteci, söz yazarı ve yorumcu (d. 1965)

2017 - Marjorie Boulton, Britanyalı şair ve yazardır (d. 1924)

2017 - Louise Hay, Amerikalı yazar (d. 1926)

2017 - Károly Makk, Macar bir senarist ve film yapımcısıydı (d. 1925)

2018 - İosif Kobzon, Rus şarkıcı (d. 1937)

2018 - Vanessa Marquez, Meksika asıllı Amerikalı oyuncudur (d. 1968)

2019 - Franco Columbu, İtalyan vücut geliştirme sporcusu, yazar, oyuncu ve halterci (d. 1941)

2019 - Valerie Harper, Amerikalı sinema ve dizi oyuncusu, komedyen, dansçı ve yazardır (d. 1939)

2019 - Hans Rausing, İsveçli-İngiliz hayırsever iş adamı (d. 1926)

2019 - Udo Schaefer, Alman hukukçu ve Bahai inancında yazar (d. 1926)

2020 - Rodolfo Abularach, Guatemalalı ressam ve matbaacı (d. 1933)

2020 - Jacques Galipeau, Kanadalı aktör (d. 1923)

2020 - Cecilia Romo, Meksikalı kadın tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1945)

TATİLLER VE ÖZEL GÜNLER

• Türkiye Zafer Bayramı
• Denizli'nin Çivril ilçesinin Yunan işgalinden kurtuluşu (1922)
• Kütahya'nın Yunan işgalinden kurtuluşu (1922)
• Kütahya'nın Dumlupınar ilçesinin Yunan işgalinden kurtuluşu (1922)
• Manisa'nın Demirci ilçesinin Yunan işgalinden kurtuluşu (1922)