Yunus Emre kimdir?

Yunus Emre 1240 yılında Eskişehir’de doğduğu düşünülen, hayatının tümünü Anadolu’da geçirmiş bir şairdir. Babası’nın adı İsmail’dir. Anadolu’nun dört bir yanında tanınmış olan Türk ozanlarından biridir. Yunus Emre’nin birçok eseri günümüze kadar gelmiştir. Herkes tarafından sevilen ve tanınan bir ozandır.

Kendisinin evlenip evlenmediği her hangi  bir kaynakta yazmamakla beraber, yazmış olduğu bir dizede belirttiğine göre çocuklarının var olduğu düşünülmektedir.

Yunus Emre, Anadolu Selçuklu Devleti’nin çöküş döneminde ve Moğolların istilasının gerçekleştiği zulüm dolu bir dönemde hayata gelmekle beraber, hayatına dair de pek bir bilgi yoktur.

Zulmün yaygın olduğu bu dönemde dünyaya gelen Yunus Emre’nin, hoşgörü, halkı sevgiye davet etmek üzerine  şiirler yazması günümüze kadar başarılı bir eserler halinde gelmiştir.

İran ve Yunan mitolojisi ile tasavvuf tarihini inceleyen Yunus Emre, Hacı Bektaş ya da Sinan Ata’nın halifesi Taptuk Emre’nin Dergahı’nda hizmet etti.

Taptuk Emre’nin düşüncelerini yaymak için Anadolu’yu dolaştı.

Batıya doğru yayılan Moğol İstilasıyla çok sayıda sanatçı, mutasavvıf, Türkmen ve bilim adamı 1241 senesinde Anadolu’ya göç etmiştir.

Yunus emre derviş olarak Anadolu’ya, Azerbaycan’a ve İran’a seyahat etmiştir. Şam, Şiraz, Tebriz, Maraş, Nahcivan, Kayseri, Sivas gibi çok sayıda kültür merkezi olan şehirlerde bulunmuştur.

Mevlana Celaleddin’i Rumi içinde birçok övgü dolu sözler söylemiştir.

Nerede öldüğü kesin belli olmayan Yunus Emre 1321 yılında vefat etmiş olduğu düşünülüyor. Manisa Buna ve Emreköy, Eskişehir Sarıköy, Erzurum Dutçu Köyü, Isparta Keçiborlu ve Karaman’da adına yapılmış mezarlar bulunmakta.

Yunus Emre’nin Eserleri

a. Divan

• Yunus Emre’nin ilk önemli eseri Divan’ıdır.
• Yunus Emre, Anadolu sahasında divan sahibi ilk sanatçı olarak değerlendirilmektedir.
• Divan’ında kullandığı dilden hareketle Oğuz dilinin en yetkin isimlerinden biri olarak kabul görmüştür.
• Yunus Emre Divanı’nda 400 civarında şiir mevcuttur.
• Yunus Emre Divanı’nda hece ve aruz ölçüsü birlikte kullanılmıştır.
• İlahilerin çoğu dörtlük yapısına sahiptir.
• Divan’ın içerisinde gazel ve mesnevi nazım şekliyle yazılmış şiirler de vardır.
• Onun asıl ölmez eseri, büyük bir aşk ve düşünüş ve coşkuyla söylediği şiirlerini bir araya toplayan Divan‘ıdır. Yunus Divanı’nda aruz vezniyle ve gazel şeklinde söylenmiş şiirler de vardır, fakat şair ilâhi‘lerinin çoğunu ve en güzellerini hece ve dörtlüklerle söylemiştir.

b. Risaletü’n Nushiyye

• Yunus Emre’nin ikinci önemli eseri Risaletü’n Nushiyye (Nasihatlar Kitabı)’dir.
• Bu eser mesnevi olarak kaleme alınmıştır.
• Risaletü’n Nushiyye’nin 14. yüzyılın hemen başında yazıldığı araştırmacılarla kabul görmüştür.
• Risaletü’n Nushiyye’nin 13 beyitlik bir mukaddimesi vardır.
• Bu giriş bölümünden sonra mensur bir bölüme yer verilmiştir.
• Risaletü’n Nushiyye sırasıyla şu üç bölümden oluşur: Dasitan-ı Ruh ve Akıl, Dasitan-ı Kanaat, Dasitan-ı Gadab.
• Emine Yeniterzi’ye göre bu eser “Türk edebiyatında pend-name türündeki ilk eser”dir.