Mide ağrısı, şişkinlik ve bulantı yaşıyorsanız dikkat: Sinsi bir sindirim sistemi sorununuz olabilir!

Ülser Nedir?

Ülser, sindirim sisteminde mide veya onikiparmak bağırsağının (duodenum) iç yüzeyinde oluşan, genellikle ağrılı yaralardır. Mide asidi ve sindirim enzimlerinin bu bölgelerdeki mukozaya zarar vermesi sonucu ortaya çıkar. Tıp literatüründe en sık rastlanan iki ülser türü “mide ülseri” ve “duodenum ülseri” olarak bilinir.

Ülser Neden Olur? En Yaygın Sebepler

Günümüzde ülser vakalarının büyük çoğunluğu şu iki temel sebepten kaynaklanıyor:

• Helicobacter pylori (H. pylori) enfeksiyonu: Bu bakteri, mide mukozasında yerleşerek asit üretimini artırıyor ve mide duvarına zarar veriyor.
• Nonsteroid antiinflamatuar ilaçların (NSAİİ) uzun süreli kullanımı: Ağrı kesici olarak sık kullanılan bu ilaçlar, mide koruyucu mukusu azaltarak ülser riskini artırıyor.
• Bunların dışında; aşırı stres, düzensiz beslenme, sigara ve alkol kullanımı da ülserin tetikleyici unsurları arasında sayılıyor.

Ülser Belirtileri Nelerdir?

Ülser, başlangıçta hafif belirtilerle seyredebilir. Ancak tedavi edilmediğinde ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. En yaygın belirtiler şunlardır:

• Karnın üst kısmında yanma veya ağrı (genellikle açken artar)
• Gece uykudan uyandıran mide ağrısı
• İştahsızlık ve kilo kaybı
• Şişkinlik, geğirme, mide bulantısı
• Kusma (nadiren kanlı olabilir)
• Dışkıda siyah renk (iç kanama belirtisi olabilir)

Tanı Yöntemleri ve Teşhis Süreci

Ülser tanısı, hastanın şikâyetlerine ve fizik muayeneye ek olarak şu yöntemlerle konur:

• Endoskopi: Mide ve bağırsak iç yüzeyinin doğrudan gözlemlenmesini sağlar. Ülserin varlığı ve boyutu tespit edilir.
• H. pylori testleri: Nefes testi, kan testi, dışkı testi ya da endoskopi sırasında alınan biyopsi ile bakteri varlığı araştırılır.
• Röntgen: Baryum yutturularak yapılan mide filmi, ülserli bölgeyi gösterebilir.

Ülser Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi, ülserin nedenine göre belirlenir. Genel olarak şu tedavi yöntemleri uygulanır:

H. pylori enfeksiyonu varsa: Antibiyotik kombinasyonları ile bakteri temizlenir.

Asit baskılayıcı ilaçlar: Proton pompa inhibitörleri (omeprazol, lansoprazol gibi) mide asidini azaltarak ülserin iyileşmesini sağlar.

Koruyucu ilaçlar: Mide yüzeyini kaplayan ilaçlar, asidin zarar vermesini önler.

NSAİİ kullanımının kesilmesi: Eğer ülser bu ilaçlardan kaynaklanıyorsa, kullanım sonlandırılır veya mide koruyucu ilaçlarla birlikte verilir.

Tedavi süresi genellikle 2 ila 8 hafta arasında değişir. Tedaviye uyum oldukça önemlidir.

Ülserden Korunmak İçin 5 Altın Kural

• Düzenli ve dengeli beslenin. Aşırı baharatlı, asidik veya yağlı gıdalardan kaçının.
• Ağrı kesici ilaçları bilinçli kullanın. Mide koruyucu ilaçlarla birlikte alınması gerekebilir.
• Sigara ve alkolü bırakın. Bu alışkanlıklar, mide mukozasını zayıflatır.
• Stresi yönetin. Yoğun stres mide asidini artırabilir.
• Hijyene dikkat edin. H. pylori enfeksiyonunun bulaşmasını engellemek için elleri sık sık yıkamak önemlidir.

Ülser Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Tedavi edilmeyen ülser, ciddi komplikasyonlara yol açabilir:

• Mide kanaması
• Delinme (perforasyon): Mide ya da bağırsakta delik oluşması
• Daralma (stenoz): Sindirim yolunda daralma ve tıkanma
• Kanser riski: Özellikle uzun süreli mide ülseri vakalarında mide kanseri riski artabilir

Ülser, erken tanı ve doğru tedaviyle büyük oranda kontrol altına alınabilen bir hastalık. 2025 yılında da hem geleneksel hem modern tıbbın sunduğu yöntemlerle ülserle mücadele mümkün. Belirtileri göz ardı etmeden hekime başvurmak, hayat kalitesini artırmada en önemli adım.