TCMB'den döviz açıklaması! Firmalar nette döviz satıcısı
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) yayımladığı son analiz, reel sektörün döviz talebinde belirgin bir değişime işaret ediyor. Çalışmaya göre firmaların döviz gelirlerini biriktirme eğilimi azalırken, döviz talebinin en büyük kaynağı artık ithalat ödemeleri ve dış ticaret ihtiyaçları oldu.
“Reel Sektörün Döviz Talebi Gelişmeleri” başlıklı analizde, 2021’den 2025’in ilk yarısına kadar olan dönemde döviz hareketleri incelendi. Buna göre firmaların yabancı para (YP) mevduatlarının toplam mevduatlar içindeki payı, 2023 Haziran’da %60,7 iken 2025 Haziran’da %35’e geriledi. Bu düşüş, döviz biriktirme eğiliminin zayıfladığına işaret ediyor.
NET İHRACATÇILAR DÖVİZ SATIYOR
Analizde öne çıkan en dikkat çekici bulgu, net ihracatçı firmaların son dönemde döviz satıcısı konumuna geçmesi. İhracat gelirlerinin artmasına ve döviz kredisi kullanımının yükselmesine rağmen, bu firmaların döviz akımı azaldı. Bu da ihracatçıların daha fazla döviz satışı yaparak finansal sisteme kaynak sağladığını ortaya koydu.
Buna karşılık, net ithalatçı firmaların döviz akımı ise negatif ve yatay seyrediyor. Yani ithalatçıların döviz ihtiyacı önceki dönemlerle aynı seviyede devam ediyor.
İTHALATÇI SEKTÖRLERİN PAYI ARTTI
Son 12 aylık verilere göre döviz talebinde öne çıkan sektörler, başta enerji olmak üzere otomotiv ticareti, demir-çelik, kimya ve telekomünikasyon gibi ithalata bağımlı alanlar oldu. Net ithalatçı firmaların döviz alımlarındaki payı, parasal sıkılaşmanın ardından %57’den %65 seviyesine yükseldi.
FİRMALAR NETTE DÖVİZ SATICISI
Analizde ayrıca, reel sektörün son bir yılda genel olarak net döviz satıcısı konumuna geçtiği vurgulandı. Mart ayında kurlarda yaşanan oynaklık sonrası bu eğilim bir miktar yavaşlasa da, firmaların döviz arzının sürdüğü kaydedildi.
