Özgür Özel: ''Kuryeyi ölümle yarıştıran sisteme son verilmeli''
CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Ankara’da motokuryelerle buluştu. “Kuryelere hız dayatan, ölümle yarıştıran sistem denetlenmeli.” diyen Özel, adil ücret, güvenli çalışma ve sıkı denetim çağrısı yaptı.
MOTOKURYELERİN SESİ ANKARA’DA YANKILANDI
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkanı Özgür Özel, Ankara’daki parti genel merkezinde düzenlenen “Emeğin Türkiye’si Motokuryeler Buluşması” programında konuştu.
Özel, Türkiye genelinde motokurye sayısının kayıt dışı çalışanlarla birlikte 350.000’e ulaştığını belirtti. Bu grubun yaklaşık %80’inin yani 250.000 kişinin pandemi döneminde işsiz kaldığı için motokuryelik yapmaya başladığını söyledi. Üniversite öğrencileri, geçimini sağlamak için bu işi yaparken; birçok kişinin de ikinci bir iş olarak kuryelik yaptığını aktaran Özel, “Yorgunluk ve dikkat dağınıklığı kazaları artırıyor.” dedi.
MOTOSİKLET SAYISINDA %90 ARTIŞ
Özel, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre son beş yılda motosiklet sayısının %90 arttığını vurguladı. 2024 yılında 126.000 olan resmi motokurye sayısının 200.000’e çıktığını, kayıt dışılarla birlikte bu rakamın 350.000’i bulduğunu belirtti. Bu artışın, örgütlenme ve hak mücadelesi açısından bir iyileşme sağlamadığını ifade eden Özel, “Paket başına ücret sistemi hem sömürüye hem baskıya neden oluyor.” dedi.
Ayrıca motokuryelerin vergi, sigorta primi ve Motorlu Taşıtlar Vergisi gibi yükleri kendilerinin ödediğini söyleyerek, “Motorlu Taşıtlar Vergisi ve P1 belgesi ücretleri sıfırlanmalı.” çağrısında bulundu. CHP olarak bu öneriyi Meclis’e taşıyacaklarını açıkladı.
MECLİS’E YASAL DÜZENLEME ÇAĞRISI
Zorlu hava koşullarında sipariş yetiştirmeye çalışan motokuryelerin sendika ve toplu sözleşme hakkı olmadığını belirten Özel, bu mesleğin “tehlikeli iş kolu” kapsamına alınması gerektiğini dile getirdi. 2023 yılında 68, 2024 yılında ise 63 motokuryenin hayatını kaybettiğini, bu yılın yalnızca ilk 10 ayında ise 75 ölüm yaşandığını belirten Özel, “Üç yılda 206 arkadaşımızı yitirdik. İyiye giden bir tablo yok.” dedi. Meclis’in bu konuda sorumluluk alması gerektiğini vurgulayarak, konunun yasal zemine taşınacağını ifade etti.
“SÖMÜRÜNÜN DİJİTALLEŞMESİNE KARŞI DİRENMELİYİZ”
Özel, motokuryelerin sigortasız, düşük ücretli ve güvencesiz şekilde çalıştırılmasına tepki gösterdi. “Bu emeğin dijitalleşmesi değil, sömürünün dijitalleşmesi.” ifadelerini kullanan Özel, sosyal demokrat bir parti olarak bu düzene karşı mücadele edeceklerini söyledi. Koruyucu ekipmanların ücretsiz sağlanması, sosyal güvenlik primlerinin işverenlerce ödenmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca motokuryeleri riskli koşullarda çalışmaya zorlayan şirketlerin yasal olarak sorumlu tutulması gerektiğini dile getirdi. “Son kararı makineler değil, vicdan vermeli.” sözleriyle teknolojik sistemlerin denetlenmesini istedi.
“ESNAF KURYE” ALDATMACASINA TEPKİ
Özel, motokuryelere yönelik “esnaf kurye” veya “iş ortağı” gibi tanımlamaların gerçeği yansıtmadığını söyledi. “Kendi işinin patronusun” denilerek sigorta, güvenlik ve ekipman masraflarının çalışanlara yüklendiğini belirten Özel, “Bu anlayış güvencesizliğin ta kendisi.” dedi. Motokuryelerin yaşam hakkının güvence altına alınması gerektiğini vurgulayarak, “Kuryeye hız dayatan, performansla ölüm yarışına sokan her sistem denetlenmeli.” ifadelerini kullandı.
“ÇOCUKLARIN YERİ OKUL, ADİL ÜCRET HAKTIR”
Özel, çocuk işçiliğine karşı net bir duruş sergileyerek, “Çocuktan motokurye olmaz. Çocukların yeri okuldur.” dedi. Adil ücretin temel bir hak olduğunu belirten Özel, asgari ücretin altında çalıştırmanın “suç ve hırsızlık” olduğunu ifade etti. Fazla mesai ve yıpranma payı ödemeyen, kıdem tazminatını engelleyen sistemlerin son bulması gerektiğini söyledi. Cumhuriyet Halk Partisi olarak emeğin sömürülmesine karşı kararlı olduklarını vurgulayan Özel, “Biz sermayenin değil, sömürü düzeninin düşmanıyız.” dedi.
