''Değer artış payı'' yönetmeliği arsa yatırımını bitirir mi?

Yeni yönetmelikle plan tadilatıyla oluşan arsa kaynaklı değer artışının yüzde 90’ı kamuya aktarılacak; peşin ödemeye indirim ve taksit imkanı gelecek. Keyfi plan değişiklikleri frenlenecek. Bakanlık tarafından yayımlanan düzenleme, Resmi Gazete’de yürürlüğe girdi ve plan tadilatıyla taşınmaz değerlerinde oluşan arsa kaynaklı kazancın büyük kısmını kamuya yönlendiriyor; şehirlerde plansız büyümeyi frenlemeyi ve mağduriyetleri azaltmayı hedefliyor.

YÖNETMELİK NE GETİRİYOR?

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yayımladığı “İmar Planı Değişikliğine Dair Değer Artış Payı Uygulama Yönetmeliği” ile, plan değişikliği sonucu taşınmazın arsa değerinde oluşan artışın yüzde 90’ı kamuya “değer artış payı” olarak tahsil edilecek.

HUKUKİ DAYANAK VE YÜRÜRLÜK

Düzenleme, daha önce 7534 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikleri esas alıyor ve Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte yürürlüğe girerek idarelere bağlayıcı çerçeve sunuyor.

DEĞER ARTIŞI NASIL HESAPLANACAK?

Plan öncesi ve plan sonrası arsa değeri bağımsız değerleme raporlarıyla belirlenecek; farkın arsa payına isabet eden kısmı üzerinden yüzde 90 oranında pay alınacak; yapı değerleri kapsam dışı tutulacak.

ÖDEME SEÇENEKLERİ NELER?

Değer artış payı peşin ödenirse yüzde 10 indirim uygulanabilecek; ayrıca taksitli ödeme imkanı sağlanarak yatırımcı ve mülk sahiplerinin nakit akışı gözetilecek.

KEYFİ PLAN DEĞİŞİKLİKLERİ NASIL FRENLENECEK?

Yüksek oranlı paylaşım, rant amaçlı plan tadilatlarını caydırmayı, plan bütünlüğünü korumayı ve kamunun altyapı, ulaşım, sosyal donatı yatırımlarına kaynak oluşturmayı amaçlıyor.

KAMULAŞTIRILAMAYAN TAŞINMAZLARA YENİ ÇÖZÜM

Kamu hizmet alanı olarak planlanmış ancak kamulaştırılamamış özel mülkiyetli parsellerde, ilgili kamu kurumunun artık ihtiyaç duymaması ve idarenin onayı halinde plan değişikliği yapılabilecek; böylece uzun süren uyuşmazlıklar azalacak.

ŞEHİRLERİN PLANLI GELİŞİMİNE ETKİSİ

Uygulama; şeffaflık, öngörülebilirlik ve donatı dengesini güçlendirerek plan disiplinini artırmayı, oluşan kamu kaynaklı değer artışını kentliye geri döndürmeyi hedefliyor.

YATIRIM BEKLENTİSİ OLANLAR İÇİN ANLAMI

Gelecekte plan tadilatıyla değerlenmesi beklenen arsalar için oluşan artışın büyük bölümü kamuya aktarılacak; yatırım getirisi, arsa dışı piyasa artışı ve artış payından sonra kalan kısım üzerinden şekillenecek.

İMAR TADİLATI VE İMAR DÜZENLEMESİ AYNI ŞEY Mİ?

İmar tadilatı farklı, imar düzenlemesi farklı kavramlar. İmar düzenlemesi, bir bölgenin imar planlarına uyumlu hale getirilmesi için yapılan işlemler bütününü ifade ediyor. Yani, bir arazinin veya bölgenin imar durumunu düzenlemek için yapılan planlama ve değişiklikleri içeriyor.

İmar tadilat planı ise, mevcut bir imar planının bazı değişiklikler yapılarak güncellenmesi veya iyileştirilmesi için hazırlanan plan. Yani, mevcut bir imar planının tadil edilerek yeni düzenlemeler getirilmesini sağlıyor.

Kısacası, imar düzenlemesi daha geniş bir kavram, imar tadilat planı ise bu düzenlemenin bir parçası.

İMAR TADİLATI İLE İMAR DÜZENLEMESİ BİRBİRİNE KARIŞTIRILIYOR

İmar değişikliği ve imar düzenlemesi, şehir planlaması ve inşaat süreçlerinde sıkça karşılaşılan iki terim. Her ikisi de arazi kullanımını ve yapılaşmayı düzenleyen kavramlar olsa da, farklı anlamlara geliyor.

İmar değişikliği, bir bölgenin imar planında yapılan değişiklikleri ifade ediyor. Bu değişiklik, bölgenin kullanım amacını, yoğunluğunu veya yapılaşma koşullarını etkileyebiliyor. Örneğin, bir alanın tarım arazisi iken konut bölgesine çevrilmesi veya bir bölgenin yoğunluğunu artırarak daha fazla yapılaşmaya izin verilmesi gibi durumlar imar değişikliğine örnek olarak verilebilir.

İmar düzenlemesi ise, bir bölgedeki imar planına uyumlu olarak, parsellerin birleştirilmesi, yolların açılması ve altyapı hizmetlerinin düzenlenmesi gibi işlemleri kapsıyor. Yani imar düzenlemesi, imar planının uygulanması sürecinde yapılan teknik ve idari işlemler.

Yani, imar değişikliği daha çok plan değişikliğiyle ilgili iken, imar düzenlemesi planın uygulanmasıyla ilgili.