Ankara Sincan’da Dr. Baygül uyardı: Karbonmonoksit tehlikesi
Sincan Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nden Dr. Asaf Baygül, soba ve doğal gaz kaynaklı karbonmonoksit zehirlenmesine karşı uyardı; belirtileri anlattı.
Ankara’da Sincan Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Asaf Baygül, kış aylarında artan soba ve doğal gaz kullanımına bağlı karbonmonoksit (CO) zehirlenmelerine karşı uyarılarda bulundu. Dr. Baygül, karbonmonoksitin vücutta oksijen taşıyan hemoglobine bağlandığını ve dokulara daha az oksijen gitmesine yol açtığını söyledi. Bu nedenle zehirlenmelerin sinsi ilerleyebildiğini vurgulayan Baygül, erken fark edilmediğinde ağır tabloların ortaya çıkabildiğini belirtti.
KARBONMONOKSİT ZEHİRLENMESİ BELİRTİLERİ NELER?
Dr. Baygül’e göre karbonmonoksit maruziyetinde hastalarda halsizlik, bulantı, kusma, baş ağrısı ve baş dönmesi görülebiliyor. Maruziyetin uzun sürmesi halinde ise bilinç kaybı, koma ve ölüm gibi ciddi sonuçlar ortaya çıkabiliyor. Uzmanlar, özellikle kış aylarında baş ağrısı ve mide bulantısı gibi şikayetlerin “üşütme” sanılabildiğini, bu yüzden ev içi kaynakların mutlaka kontrol edilmesi gerektiğini hatırlatıyor. Aynı evde birden fazla kişide benzer yakınmaların başlaması ise zehirlenme şüphesini güçlendiriyor.
DOĞAL GAZ VE SOBA KAYNAKLI ZEHİRLENME
Dr. Baygül, doğal gaz zehirlenmelerinde öne çıkan nedenleri “kombi bakımının yetersiz yapılması, yetersiz havalandırma ve yanlış montaj” olarak sıraladı. Soba zehirlenmelerinde ise “bacanın tıkalı olması, kömürün tam yanmaması ve rüzgarlı havalarda ters baca çekişi” riskin arttığı durumlar arasında yer aldı. Baygül, doğal gaz kullananların kombi bakımını yılda en az bir kez yaptırmasının, soba kullananların da bacaları düzenli aralıklarla temizletmesinin önemli olduğunu söyledi.
EVDE ALINACAK ÖNLEMLER
Uzmanların önerilerine göre, evde düzenli havalandırma yapılması ve cihazların yetkili kişilerce doğru şekilde monte edilmesi riski azaltıyor. Dr. Baygül, imkan varsa evlerde karbonmonoksit dedektörü bulundurulmasını da önerdi. Dedektörlerin doğru noktaya yerleştirilmesi ve pil/cihaz kontrollerinin aksatılmaması gerekiyor. Ayrıca baca bağlantıları, menfezler ve cihazların bulunduğu alanlarda kapatma, tıkama gibi işlemler yapılmaması gerektiği vurgulanıyor.
ZEHİRLENME ŞÜPHESİNDE NE YAPMALI?
Dr. Baygül, aynı ortamda birden fazla kişide benzer şikayetler görülmesinin “alarm” anlamına geldiğini belirterek, kişilerin bulundukları ortamı hemen terk etmesi, açık havaya çıkması ve 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini söyledi. Uyku sırasında yaşanan karbonmonoksit zehirlenmelerinin daha tehlikeli olabildiğine dikkat çeken Baygül, kişinin uykuda belirtiyi fark edemediğini ve tablonun ölüme kadar ilerleyebildiğini kaydetti.
ACİL SERVİSTE TEDAVİ
Zehirlenme şüphesiyle acil servise başvurulduğunda ilk müdahalenin oksijen tedavisi olduğunu belirten Dr. Baygül, kan tetkikleriyle karbonmonoksitten ne kadar etkilenildiğinin ölçüldüğünü söyledi. Bazı hastalarda hiperbarik oksijen tedavisi uygulanabildiğini aktaran Baygül, çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı olan kişilerde belirtilerin daha ağır seyredebileceğini vurguladı. Kalp, akciğer ve tansiyon hastalığı olanlarda yakınmaların daha şiddetli olabildiği de ifade edildi.