Elmadağ’da Ankara tavşanı projesiyle yeniden yetiştiriliyor
Elmadağ’da 2022’de başlayan projede Hollanda’dan getirilen 2 çift Angora tavşanıyla üretim yapıldı. Sayı 4 yılda 130’a çıktı; “Tavşan Adası” 2024’ten beri ücretsiz geziliyor, yünün sanayide kullanımı için de çalışma yürütülüyor.
Ankara’da nesli Türkiye’de yüzyıllar önce kaybolan Ankara (Angora) tavşanını yeniden yetiştirmek için Elmadağ Belediyesi 2022 yılında çalışma başlattı. Elmadağ’daki Renkli Köy Projesi kapsamında kurulan “Tavşan Adası”nda Hollanda’dan getirilen 2 çift tavşanla üretim yapıldı; 4 yıl içinde sayı 130’a ulaştı. Tesis, 2024 itibarıyla ücretsiz ziyarete açıldı.
“TAVŞAN ADASI” NASIL KURULDU, HEDEF NE OLDU?
Elmadağ Belediyesi, Ankara tavşanının ana vatanında yeniden yaşaması için projeyi Renkli Köy Projesi çatısı altında hayata geçirdi. “Tavşan Adası” adı verilen alanda bakım, beslenme ve üretim süreçleri düzenli takip ediliyor. Yetkililer, projenin ilk aşamasında turizm ve tanıtım hedefinin öne çıktığını, ikinci aşamada ise Ankara tavşanı yününün ekonomik değere dönüştürülmesi için hazırlık yapıldığını belirtti. Böylece hem yerli türün korunması hem de yerel kalkınmaya katkı amaçlanıyor.
SAYI 4 TAVŞANDAN 130’A ÇIKTI: ÜRETİM SÜRECİ NASIL İLERLEDİ?
Tavşan Adası Sorumlusu Gül Alçıkaya, Ankara tavşanının hassas bir ırk olduğunu ve bakımın uzmanlık istediğini vurguladı. Alçıkaya, bu nedenle 6 ay eğitim aldığını söyledi. Üretim sürecindeki ilerlemeyi de paylaşan Alçıkaya, “Amacımız Ankara tavşanını ilçemize ve ülkemize yeniden kazandırmaktı. Bugün 4 tavşanla başladığımız noktada 120-130 tavşana ulaştık” dedi. Alçıkaya, tesisin düzenli veteriner kontrolü ve günlük gözlemle yönetildiğini de kaydetti.
ÜCRETSİZ ZİYARET DÖNEMİ: YERLİ VE YABANCI TURİST İLGİ GÖSTERDİ
Tesisin 2024’te ücretsiz ziyarete açılmasıyla birlikte ziyaretçi sayısı da yükseldi. Alçıkaya, özellikle yaz sezonunda ilginin arttığını belirterek, “Yaz sezonunda günlük 300-400 ziyaretçiyi ağırlıyoruz. Yerli ve yabancı turistler tavşanların görünüşünden oldukça etkileniyor” diye konuştu. Proje ekibi, ziyaretlerin çocuklarda ve gençlerde doğa, hayvan sevgisi ve yerel tür bilinci oluşturduğunu dile getirdi.
ANGORA TAVŞANI YÜNÜNÜN ÖZELLİĞİ: “7 KAT DAHA ÜSTÜN YALITIM”
Projenin ikinci aşamasında Ankara tavşanının yününün endüstriyel kullanımı öne çıktı. Alçıkaya, yün kalitesine dair şu bilgileri paylaştı: “Angora tavşanının tüyü, koyun ve keçi yününe göre yaklaşık 7 kat daha üstün yalıtım özelliğine sahip. Islanmasına rağmen yalıtım özelliğini kaybetmiyor.” Bu kapsamda üniversitelerden akademisyenlerin tesise gelerek numune aldığı, yünün kullanım alanlarına yönelik teknik değerlendirmelerin sürdüğü belirtildi. Tesisin kadın istihdamına da önem verdiği ifade edildi.
“PSİKOLOJİK OLARAK HASSASLAR”: BAKIMDA GÜNLÜK TAKİP ÖNE ÇIKTI
Tesis bünyesinde Yeni Zelanda kırması ile safkan Angora tavşanlarının yetiştirildiğini söyleyen Alçıkaya, safkan Angora’ların strese karşı daha duyarlı olduğunun altını çizdi. Alçıkaya, “Strese girdiklerinde yeme içmeyi bırakabiliyorlar. Bu nedenle günlük takip şart. İştah, dışkı, kulak durumu sürekli kontrol ediliyor” dedi. Bakım sürecini “sorumluluk” olarak tanımlayan Alçıkaya, sağlıklı üretimin düzenli gözlem, doğru beslenme ve sakin bir ortamla mümkün olduğunu ifade etti.
ANGORA TAVŞANININ TARİHİ: ANADOLU’DAN AVRUPA’YA UZANAN YOLCULUK
Angora tavşanı, uzun ve yumuşak tüyleriyle tanınıyor; Ankara keçisi ve Ankara kedisiyle birlikte safkan türler arasında gösteriliyor. Tarihsel anlatımlara göre bu tavşanlar Anadolu’dan Avrupa’ya taşındı; 1700’lü yıllardan sonra Anadolu’da görünürlüğü azaldı. Avrupa’da özellikle Fransa ve İngiltere’de yaygınlaştı, zamanla yün üretimi için yetiştirilen bir tür haline geldi. 1900’lü yılların başında Amerika’da da tanınmasıyla farklı çeşitleri üretildi; İngiliz, Fransız, Dev ve Satin türleri öne çıktı.
DÜNYADA ÜRETİM NEREDE YOĞUNLAŞTI, NEDEN YAYGINLAŞMADI?
Angora tavşanı yünü bugün çeşitli ülkelerde üretilip işleniyor. Yün üretiminde Çin’in büyük bir paya sahip olduğu, bazı Avrupa ve Güney Amerika ülkelerinin de üretici konumda yer aldığı biliniyor. Sektör temsilcileri, Ankara tavşanının yaygınlaşmasını zorlaştıran başlıklar arasında özel beslenme alanı ihtiyacını ve tüylerin kırkım uzunluğuna gelene kadar korunmasının zorluğunu sıralıyor. Elmadağ’daki proje ise bu zorluklara rağmen, türün Ankara’da yeniden sürdürülebilir şekilde yaşatılmasını ve yünün katma değerli ürüne dönüşmesini hedefliyor.
