Ankara adliyesi’ne nasıl gidilir? Hangi mahkeme hangi binada?

Ankara’daki adliye yapılanması, dosya türüne göre farklı semtlere dağıldığı için hem vatandaşların hem de genç avukatların en çok zorlandığı konulardan biri haline geldi. Ceza davalarının büyük kısmı Sıhhiye’de, aile ve özel hukuk davaları çoğunlukla Söğütözü’nde, iş ve ticaret davaları ise ağırlıklı olarak Balgat’ta görülüyor. Yanlış binaya gitmek, özellikle duruşma günlerinde ciddi zaman ve hak kaybına yol açıyor.

ANKARA ADLİYE HARİTASI VATANDAŞLARI ZORLUYOR

Ankara’da adliye denince çoğu kişinin aklına hâlâ kırmızı tuğlalı Sıhhiye Adliyesi geliyor. Oysa bugün için Ankara yargı teşkilatı fiilen üç ana noktaya yayılmış durumda: Sıhhiye Merkez, Söğütözü Ek Hizmet Binası ve Balgat Ek Hizmet Binası. Buna ek olarak icra takipleri açısından tamamen ayrı bir yapı olarak Yenimahalle/Macunköy bölgesindeki icra kompleksi öne çıkıyor. Bu da, özellikle dosyasında avukat bulunmayan vatandaşların, “Elimde mahkeme kağıdı var ama nereye gideceğimi bilmiyorum” cümlesini sık kurmasına neden oluyor.

Uygulamada, mahkeme esas numaranız ve tebligatta yazan “Mahkeme Adı” hangi binaya gitmeniz gerektiğini belirliyor. Mevzuat ve Ankara pratiğine göre ceza dosyaları çoğunlukla Sıhhiye’de; aile, asliye ve sulh hukuk davaları ile tüketici dosyaları Söğütözü’nde; iş ve ticaret davaları ise Balgat’ta yürütülüyor. Ancak zaman zaman mahkemelerin fiziki yerleri değişebildiği için, UYAP ve e-Devlet kontrolü büyük önem taşıyor.

SIHHİYE ADLİYESİ CEZA VE SAVCILIK MERKEZİ OLUYOR

Ankara Adliyesi’nin simgesi olan Sıhhiye Merkez Bina, özellikle ceza yargılamaları ve savcılık işlemleri açısından kentin kalbi niteliğinde. Ağır Ceza Mahkemeleri, Asliye Ceza Mahkemeleri, Sulh Ceza Hakimlikleri ve Cumhuriyet Başsavcılığı birimleri ağırlıklı olarak bu binada faaliyet gösteriyor. Şikayet, suç duyurusu, gözaltı ve ifade gibi işlemlerin neredeyse tamamı Sıhhiye üzerinden yürütülüyor.

Ulaşım açısından en pratik seçenek metro olarak öne çıkıyor. M1 hattı ile Sıhhiye durağında inip “Adliye” çıkışını takip edenler doğrudan adliye önüne ulaşıyor. Kızılay ve Ulus hattında seyreden çok sayıda otobüs de Sıhhiye köprüsünden geçtiği için, toplu taşımayla erişim görece kolay kabul ediliyor. Buna karşılık, bölgede park kapasitesi yetersiz kaldığından, araçla gelmek ciddi risk barındırıyor. Özellikle sabah 08.00–09.00 aralığında, otopark bulmak neredeyse imkânsız hale geliyor.

Sıhhiye’de ayrıca infaz hakimlikleri ve ceza infazına ilişkin pek çok büro da bulunuyor. Bu nedenle, denetimli serbestlik, cezanın infazı, yakalama veya tutuklama kararlarıyla bağlantılı işlemler için çoğu zaman ilk adres yine Sıhhiye oluyor. Ceza yargılamasında görevli vatandaşların, duruşma saatinden en az 30–40 dakika önce bölgede olmaları, hem güvenlik kontrolleri hem de kat planını bulma süresi açısından öneriliyor.

SÖĞÜTÖZÜ HUKUK VE AİLE DAVALARINI TOPLUYOR

Ankara’nın yeni ve modern adliye yapılarından biri olan Söğütözü Ek Hizmet Binası, özel hukuk ağırlıklı dosyaların önemli kısmını üstlenmiş durumda. Boşanma, velayet, nafaka gibi aile hukukuna ilişkin davalar çoğunlukla buradaki Aile Mahkemelerinde görülüyor. Bunun yanında Asliye Hukuk Mahkemeleri, Sulh Hukuk Mahkemeleri, Tüketici Mahkemeleri ve Çocuk Mahkemeleri de Söğütözü’nde toplanmış durumda.

Söğütözü Mahallesi’nde, 2181. Cadde üzerinde yer alan bina; Koç Kuleleri, Armada AVM ve Eskişehir Yolu aksına oldukça yakın. Ulaşım için en işlevsel yöntem, M2 (Kızılay–Çayyolu) metro hattını kullanmak. Söğütözü durağında inen yolcular, yaklaşık 10–15 dakikalık yürüyüşle adliyeye ulaşabiliyor; dileyenler için kısa mesafeli taksi yolculuğu da alternatif oluşturuyor. Eskişehir Yolu’ndan geçen otobüs ve dolmuşlar ise genellikle Armada durağında yolcu indiriyor; buradan da yürüyerek Söğütözü Adliyesi’ne varılıyor.

Bu binada özellikle aile hukukuna ilişkin uyuşmazlıkların yoğunluğu dikkat çekiyor. Boşanma, mal rejimi, velayet, nafaka gibi dosyalar yanında, kira tespiti, tahliye, veraset ve intikal, tapu uyuşmazlıkları, tüketici alacağı gibi pek çok dava da Söğütözü’ne yönlendiriliyor. 

Uygulamada bazı icra mahkemelerinin de, dosya türü ve dönemsel ihtiyaçlara göre Söğütözü ile ilişkilendirildiği görülüyor. Bu nedenle, “İcra Mahkemesi” ibaresini gören vatandaşların, tebligat üzerindeki adres satırını dikkatle okuması büyük önem taşıyor.

BALGAT İŞ VE TİCARET DÜNYASININ DAVALARINI TOPLUYOR

Balgat Ek Hizmet Binası ise, Ankara’daki iş ve ticaret hayatıyla ilgili uyuşmazlıkların merkezi niteliğinde. İş mahkemeleri, işçi–işveren arasındaki kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai, işe iade ve benzeri uyuşmazlıkları burada karara bağlıyor. 

Ticaret Mahkemeleri; şirketler hukuku, ticari alacaklar, konkordato ve iflas benzeri dosyaları yürütüyor. Fikri ve Sınai Haklar Mahkemeleri de marka, patent, tasarım, telif hakları gibi teknik nitelikli davalar bakımından yine çoğunlukla Balgat binasında görev yapıyor.

Ceyhun Atuf Kansu Caddesi üzerinde, MHP Genel Merkezi’ne yakın konumdaki bina, doğrudan metro hattı ile bağlantılı değil. Bu nedenle önce Kızılay’a gelip, Güvenpark’tan kalkan Balgat–Yüzüncüyıl dolmuşlarını kullanmak, en pratik yollar arasında. 

Kızılay’dan geçen ve Ceyhun Atuf Kansu aksını takip eden 157, 158 gibi EGO otobüs hatları da binanın hemen önünden veya çok yakınından geçiyor. Metro kullanmak isteyenler için Milli Kütüphane ya da Söğütözü durakları, yine aktarma gerektiren ve yürüme mesafesi uzun kalan seçenekler olarak öne çıkıyor.

İş ve ticaret davalarının önemli bir bölümü, süreye sıkı sıkıya bağlı usul kuralları içerdiğinden, Balgat’a geç kalınması ciddi hak kayıplarına yol açabiliyor. İşe iade davalarında, karar ve tebligat sonrası sürelerin kısa olması, tarafların duruşma ve tebligat tarihlerini çok dikkatli takip etmelerini zorunlu kılıyor. Bu nedenle, Balgat’taki dosyalar için UYAP ve e-Devlet üzerinden duruşma günlerini kontrol etmek, hem avukatlar hem vatandaşlar açısından hayati önem taşıyor.

İCRA DAİRELERİ AYRI KOMPLEKS OLARAK FAALİYET GÖSTERİYOR

Ankara pratiğinde vatandaşların en çok karıştırdığı noktalardan biri de icra müdürlükleri ile icra mahkemelerinin fiziki ayrımı. İcra daireleri, yani icra takiplerinin açıldığı ve yürütüldüğü müdürlükler, çoğunlukla Yenimahalle/Macunköy bölgesindeki büyük icra kompleksi içinde yer alıyor. Takip açma, ödeme emri tebliği, haciz, dosya inceleme ve ödeme işlemleri için adres, genellikle bu kompleks oluyor.

Buna karşılık, icra hukukuna ilişkin itiraz, şikayet veya dava niteliği taşıyan işlemler, “İcra Mahkemesi” sıfatıyla farklı hizmet binalarında görülebiliyor. Bazı dönemlerde bu mahkemeler Söğütözü veya Balgat ile ilişkilendirilebiliyor. 

Mevzuat gereği icra müdürlükleri ve icra mahkemeleri aynı binada olmak zorunda olmadığından, dosyasını sadece “icra” kelimesiyle tanımlayan vatandaşlar kolayca yanlış adliyeye gidebiliyor. Bu nedenle tebligatta yazan “Mahkeme Adı” ve “Müdürlük Adı” kısmının birbirine karıştırılmaması gerekiyor.

GÜVENLİK VE GİRİŞ KURALLARI ZAMAN KAYBETTİRİYOR

Ankara’daki tüm adliye binalarının ortak noktası, yoğun güvenlik ve X-Ray taramasına tabi giriş sistemi. Binalara girerken çanta ve metal eşyalar X-Ray cihazından geçirilirken, vatandaşların da kapı dedektöründen geçmesi isteniyor. Çakı, bıçak, tırnak makası gibi kesici–delici aletler ile bazı keskin metal eşyalar, güvenlik personeli tarafından içeri alınmıyor.

Pratikte, özellikle sabah erken saatlerde ve toplu duruşma günlerinde, güvenlik noktalarında uzun kuyruklar oluşabiliyor. Bu da özellikle dakik hesap yapan vatandaşların duruşmaya geç kalmasına yol açabiliyor. Üzerinde fazla metal eşya taşımamak, bel çantası veya küçük çanta ile gelmek ve en az 20–30 dakika erken hareket etmek, hem Sıhhiye hem Söğütözü hem de Balgat için uygulanabilir bir tedbir olarak öne çıkıyor.

UYAP VE E-DEVLET KONTROLÜ HATA PAYINI AZALTIYOR

Ankara’da adliye binalarının semtlere dağılmış olması, hukuki korumanın etkinliği açısından bazı avantajlar kadar, ciddi koordinasyon sorunları da doğuruyor. Bu nedenle Adalet Bakanlığı’nın dijital sistemleri olan UYAP Vatandaş Portalı ve e-Devlet entegrasyonu, doğru adliyeye gitmek için önemli bir filtre işlevi görüyor.

Vatandaşlar, TC kimlik numaralarıyla sisteme giriş yaparak, dosyalarının hangi mahkemede, hangi esas numarasıyla ve hangi adreste görüldüğünü görebiliyor. Aynı ekranda duruşma günü, saati ve salon numarası gibi bilgiler de yer alıyor. Mahkemelerin binadan binaya taşınabildiği, bazı mahkeme türlerinin geçici olarak farklı yapılara aktarıldığı göz önünde bulundurulduğunda, bu dijital kontrolün özellikle Ankara gibi çok merkezli adliye yapılanmalarında hayati öneme sahip olduğu kabul ediliyor.

SIK SORULAN SORULAR

1. Boşanma davam var, Ankara’da hangi adliyeye gitmeliyim?

• Boşanma, velayet, nafaka gibi aile hukukuna ilişkin davalar Ankara’da genellikle Söğütözü Ek Hizmet Binası’ndaki Aile Mahkemelerinde görülüyor. Yine de UYAP veya tebligattan mahkeme adını ve adresini mutlaka kontrol edin.

2. Ceza davasında sanık veya müştekiyim, adres olarak neresi yazılı olur?

• Ceza dosyalarının büyük kısmı Sıhhiye Adliyesi Merkez Bina’da yürütülür. Tebligatta “Ankara … Ağır Ceza Mahkemesi” ya da “Ankara … Asliye Ceza Mahkemesi” ibaresi ile birlikte Sıhhiye adresi yer alır.

3. İşe iade veya kıdem tazminatı davam için hangi adliyeye gideceğim?

• İşçi–işveren uyuşmazlıklarına bakan İş Mahkemeleri Ankara’da ağırlıklı olarak Balgat Ek Hizmet Binası’nda görev yapıyor. Ceyhun Atuf Kansu Caddesi üzerindeki bu binaya genellikle Kızılay’dan dolmuş veya otobüsle ulaşım sağlanıyor.

4. İcra dosyam var, Sıhhiye’ye mi Söğütözü’ne mi gitmeliyim?

• İcra takipleri (ödeme emri, haciz, dosya ödemesi) için adres çoğunlukla Yenimahalle/Macunköy’deki icra daireleri kompleksidir. İcra Mahkemesi’ne açılmış bir dava veya şikayet varsa, mahkeme adresi tebligatta ayrıca yazılı olur; karıştırmamak gerekir.

5. Adliye binasını ve duruşma salonunu nasıl önceden doğrulayabilirim?

• TC kimlik numaranızla e-Devlet veya UYAP Vatandaş Portalı’na girerek, dosya numaranız üzerinden mahkemenin hangi binada bulunduğunu ve duruşma salonu bilgisini görebilirsiniz. Mahkeme taşınmaları nedeniyle bu kontrolü her duruşma öncesinde yapmak önemlidir.