Ankara Ulus’ta bazı kazılarda Roma dönemine ait gizli odalar bulunduğu iddiaları var, doğru mu?

Başkent Ankara’nın tarihi merkezi Ulus’ta yürütülen altyapı ve restorasyon çalışmaları sırasında Roma dönemine ait olduğu öne sürülen bazı yer altı boşlukları ve odalar gündeme geldi. İddialar sosyal medyada hızla yayılırken, uzmanlar ve yetkililer Ankara’nın arkeolojik geçmişine dikkat çekerek bölgede benzer yapıların bulunmasının şaşırtıcı olmayacağını belirtiyor.

ULUS’TA ROMA DÖNEMİNE AİT GİZLİ ODALAR MI BULUNDU?

Ankara’nın en eski yerleşim alanlarından biri olan Ulus ve çevresi, Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerinden kalma çok sayıda tarihi kalıntıyı barındırıyor. Özellikle Roma Hamamı, Augustus Tapınağı ve Ankara Kalesi çevresi, kentin arkeolojik açıdan en yoğun bölgeleri arasında yer alıyor.

Son günlerde bazı sosyal medya paylaşımlarında, Ulus’ta gerçekleştirilen kazı ve altyapı çalışmalarında Roma dönemine ait gizli odalar ve geçitler bulunduğu yönünde iddialar ortaya atıldı. Paylaşımlarda, yer altına açılan boşluklar ve odacıklar olduğu ileri sürülürken, bu alanların Roma döneminde kullanılan depolar veya tüneller olabileceği ifade edildi.

Ancak konuya ilişkin resmi kurumlar tarafından doğrulanmış bir “gizli oda keşfi” açıklaması yapılmış değil. Uzmanlar ise Ulus gibi tarihi katmanların yoğun olduğu bir bölgede yer altı yapılarına rastlanmasının olağan olduğunu vurguluyor.

ANKARA’NIN TARİHİ MERKEZİ ULUS’TA ARKEOLOJİK KALINTILAR NEDEN SIKÇA ORTAYA ÇIKIYOR?

Ulus, Ankara’nın antik çağdan bu yana kesintisiz yerleşim görmüş bölgelerinden biri olarak biliniyor. Roma döneminde “Ancyra” adıyla önemli bir ticaret ve yönetim merkezi olan şehir, özellikle milattan sonra 1. ve 2. yüzyıllarda büyük bir gelişim yaşamıştı.

Bu nedenle bölgede yapılan hemen her büyük altyapı çalışmasında arkeolojik kalıntılara rastlanma ihtimali yüksek oluyor.

BÖLGEDE DAHA ÖNCE DE TARİHİ YAPILAR ORTAYA ÇIKMIŞTI

Ulus çevresinde geçmiş yıllarda yapılan kazılarda şu tür kalıntılar bulunmuştu:

• Roma dönemine ait taş döşeli yollar
• Su kanalları ve drenaj sistemleri
• Yer altı depoları ve mahzenler
• Eski yapı temelleri

Arkeologlara göre bu tür yapılar zaman içinde toprak altında kaldığı için günümüzde kazılar sırasında yeniden ortaya çıkabiliyor.

ULUS’TA KAZI ÇALIŞMALARI HANGİ MEVZUATA GÖRE YAPILIYOR?

Türkiye’de tarihi eser ve arkeolojik alanlarda yapılacak tüm kazı ve inşaat çalışmaları 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında yürütülüyor.

Bu mevzuata göre:

• Bir bölgede tarihi kalıntı bulunursa çalışmalar durdurulabilir
• Kültür Varlıkları Koruma Kurulları inceleme yapar
• Gerekirse arkeolojik kazı başlatılır
• Alan koruma altına alınabilir

Ulus ve çevresi de 1. derece ve 2. derece arkeolojik sit alanlarının bulunduğu bölgeler arasında yer aldığı için altyapı ve restorasyon projelerinde çoğu zaman arkeolog gözetimi uygulanıyor.

ANKARA’DA ALTYAPI ÇALIŞMALARINDA TARİHİ BULUNTULAR ÇIKARSA NE OLUYOR?

Başkentte özellikle Ulus, Sıhhiye ve Kale çevresinde yapılan çalışmalar sırasında zaman zaman tarihi kalıntılar ortaya çıkabiliyor. Böyle bir durumda izlenen süreç oldukça net.

Öncelikle çalışma alanı güvenlik şeridiyle kapatılıyor. Ardından Ankara Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu uzmanları ve arkeologlar inceleme yapıyor.

Eğer kalıntı önemli bir arkeolojik değer taşıyorsa:

• Kazı çalışması başlatılıyor
• Proje revize edilebiliyor
• Alan müze veya koruma alanı ilan edilebiliyor

Ankara’da geçmişte bu süreç sonucunda ortaya çıkarılan en önemli örneklerden biri Roma Hamamı kazıları olmuştu.

ANKARA’DA ROMA DÖNEMİNDEN KALAN EN ÖNEMLİ YAPILAR NELER?

Uzmanlara göre Ulus çevresinde Roma döneminden kalan çok sayıda yapı bulunuyor. Bunlar Ankara’nın antik geçmişini gösteren en önemli eserler arasında sayılıyor.

Başlıca yapılar şöyle sıralanıyor:

• Roma Hamamı
• Augustus Tapınağı
• Julianus Sütunu
• Roma Tiyatrosu kalıntıları
• Eski Roma yolu parçaları

Bu nedenle Ulus’ta yeni bir arkeolojik boşluk ya da yer altı yapısının ortaya çıkması tarihsel açıdan şaşırtıcı bir durum olarak görülmüyor.

SOSYAL MEDYADAKİ “GİZLİ ODA” İDDİALARI GERÇEĞİ YANSITIYOR MU?

Uzmanlar, sosyal medyada yayılan “gizli Roma odaları bulundu” iddialarının abartılı yorumlardan kaynaklanabileceğini belirtiyor.

Çünkü arkeolojik çalışmalarda ortaya çıkan her yer altı boşluğu veya yapı gizli oda ya da tünel anlamına gelmiyor.

Bunlar çoğu zaman:

• Mahzenler
• Depolama alanları
• Su kanalları
• Eski yapı temelleri
• gibi mimari kalıntılar olabiliyor.

Resmi bir kazı raporu ya da kurum açıklaması olmadan bu tür buluntuların kesin olarak “Roma gizli odası” şeklinde tanımlanması bilimsel açıdan doğru kabul edilmiyor.

ANKARA’NIN TARİHİ KATMANLARI ŞEHRİN ALTINDA YAŞAMAYA DEVAM EDİYOR

Arkeologlara göre Ankara, Anadolu’nun en katmanlı şehirlerinden biri. Hitit, Frig, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait izler şehrin birçok noktasında üst üste bulunuyor.

Bu nedenle Ulus’ta yapılan her yeni çalışma, Ankara’nın tarihine dair yeni ipuçları ortaya çıkarma potansiyeline sahip.

Uzmanlar, tarihi merkezdeki kazı ve restorasyon çalışmalarının arkeolojik hassasiyetle yürütülmesinin büyük önem taşıdığını vurguluyor.