Orta Doğu gerilimi enerji piyasalarını vurdu: Petrol, gaz ve kömür fiyatları yükselişte
Orta Doğu’da ABD-İsrail ile İran arasında tırmanan gerilim enerji piyasalarını sarstı. Petrol, doğal gaz ve kömür fiyatlarında sert yükselişler görülürken Brent petrol 120 dolara yaklaşarak son yılların en yüksek seviyelerine çıktı.
Küresel enerji piyasaları, Orta Doğu’daki askeri gerilimin etkisiyle dalgalı bir sürece girdi. 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan süreçte petrol, doğal gaz ve kömür fiyatlarında dikkat çekici artışlar yaşandı. Uzmanlar, bölgedeki güvenlik risklerinin enerji arzını tehdit ettiğini ve fiyatların bu nedenle yükseldiğini belirtiyor.
Petrol fiyatlarında sert yükseliş
Saldırılar öncesinde 27 Şubat’ta varil başına 72,48 dolar seviyesinde işlem gören Brent petrol, kısa sürede hızlı bir yükseliş kaydetti. Jeopolitik risklerin artmasıyla petrol fiyatı 100 doların üzerine çıkarak haftayı yaklaşık 103 dolar seviyesinde tamamladı.
Böylece Brent petrol, saldırılar öncesindeki seviyelere göre yüzde 42’nin üzerinde artış göstermiş oldu.
Brent petrol 120 dolara yaklaştı
Gerilimin ikinci haftasında petrol piyasasında dalgalı seyir devam etti. Brent petrolün varil fiyatı 9 Mart’ta 119,5 dolara kadar yükselerek son yılların en yüksek seviyelerinden birine ulaştı.
G7 ülkelerinin stratejik petrol rezervlerini devreye sokabileceğine dair beklentiler ve ABD Başkanı Donald Trump’ın savaşın sona erebileceğine yönelik açıklamaları fiyatlarda kısmi geri çekilmeye yol açtı. Ancak bölgedeki riskler nedeniyle petrol fiyatları yüksek seviyelerde kalmaya devam etti.
Hürmüz Boğazı endişesi piyasaları etkiliyor
Enerji ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı çevresinde artan güvenlik riskleri, piyasalarda arz endişelerini artırdı.
İran’ın bölgedeki ABD üsleri ve enerji tesislerine yönelik misilleme saldırıları, bazı sigorta şirketlerinin savaş riskine karşı poliçeleri askıya almasına yol açtı. Tanker ve konteyner şirketlerinin de bölgeden geçişlerini sınırladığı bildirildi.
Bazı enerji üreticilerinin güvenlik gerekçesiyle üretimi azaltması da piyasalardaki belirsizliği derinleştirdi.
Doğal gaz piyasasında sert artış
Gerilim yalnızca petrol fiyatlarını değil, küresel doğal gaz piyasasını da etkiledi.
Dünyanın en büyük LNG üretim merkezlerinden biri olan Ras Laffan Industrial City’de üretimin güvenlik riskleri nedeniyle durdurulması, küresel arz açısından önemli bir risk oluşturdu.
Avrupa doğal gaz piyasasında referans kabul edilen TTF (Title Transfer Facility) kontratlarında da güçlü yükseliş yaşandı. Nisan vadeli kontratlar saldırıların ardından hızla yükselerek 56 avro seviyesine ulaştı.
Böylece Avrupa’da doğal gaz fiyatları saldırı öncesine göre yaklaşık yüzde 57 artış gösterdi.
Kömür fiyatları da yükseldi
Enerji piyasalarındaki belirsizlik, alternatif enerji kaynaklarına olan talebi de artırdı. Bu gelişme kömür fiyatlarına da yansıdı.
Asya piyasaları için gösterge kabul edilen Newcastle Coal Futures kontratları yüzde 9’dan fazla artarak ton başına 150 dolara yaklaştı.
Saldırıların başlamasından bu yana kömür fiyatlarında yaklaşık yüzde 15,8’lik bir artış kaydedildi.
Bazı ülkelerin olası LNG arz kesintilerine karşı kömürle çalışan santrallerin kullanımını artırmayı değerlendirdiği belirtiliyor.
Enerji piyasalarında belirsizlik sürüyor
Uzmanlar, Orta Doğu’da devam eden askeri gerilimin küresel enerji piyasalarında dalgalanmaya yol açmaya devam edebileceğini belirtiyor.
Arz güvenliğine yönelik riskler ve jeopolitik gelişmelerin, önümüzdeki dönemde petrol, doğal gaz ve kömür fiyatları üzerinde belirleyici olacağı ifade ediliyor.
Küresel enerji piyasaları, bölgedeki askeri ve diplomatik gelişmeleri yakından takip etmeyi sürdürüyor.