Atık yağ yönetmeliğinde yeni dönem: Toplama noktaları kurulacak

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, bitkisel atık yağların toplanması ve geri kazanımına ilişkin yönetmelikte değişikliğe hazırlanıyor. Türkiye genelini kapsayan düzenleme kapsamında market gibi satış noktalarında toplama sistemi kurulacak. Uygulamanın Ankara’da da devreye girmesiyle başkentte vatandaşların evsel atık yağları daha kolay şekilde teslim etmesi amaçlanıyor.

ATIK YAĞ YÖNETMELİĞİNDE YENİ DÜZENLEME NELER GETİRİYOR

Bakanlığa bağlı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği, 2015 yılında yürürlüğe girmişti. Söz konusu düzenleme ile konutlardan kaynaklanan bitkisel atık yağların lavaboya, kanalizasyona, denize, toprağa ya da herhangi bir alıcı ortama dökülmesi yasaklanmıştı. Şimdi ise gelişen ihtiyaçlar, çevre dostu uygulamalar ve döngüsel ekonomi hedefleri doğrultusunda yönetmelikte kapsamlı değişiklik yapılması planlanıyor. Yeni taslak, sektör ve sivil toplum kuruluşlarından gelen talepler sonrasında ikinci kez kurum görüşüne açıldı.

ANKARA’DA DA MARKETLERDE ATIK YAĞ TOPLAMA NOKTALARI KURULACAK

Yeni düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri, bitkisel atık yağların market gibi satış noktalarında toplanacak olması oldu. Türkiye genelinde uygulanması planlanan sistemin Ankara’da da kurulacak olması, başkentte yaşayan vatandaşlar açısından doğrudan önem taşıyor. Özellikle evlerde kullanılan ayçiçeği yağı, zeytinyağı, mısır yağı, kanola yağı ve benzeri yağların kullanım sonrası oluşan atıkları, Ankara’daki toplama noktalarına teslim edilebilecek. Böylece hem atık yağların lavaboya dökülmesinin önüne geçilmesi hem de geri dönüşüm oranının artırılması hedefleniyor.

EVSEL ATIK YAĞLARIN LAVABOYA DÖKÜLMESİNE KARŞI YENİ ADIM ATILDI

Bitkisel atık yağların lavaboya veya kanalizasyona dökülmesi, su kaynakları, altyapı sistemleri ve çevre sağlığı açısından önemli riskler oluşturuyor. Bakanlığın hazırladığı yeni modelle vatandaşların erişebileceği toplama ağı genişletilecek. Ankara’da da devreye alınması beklenen market toplama noktaları, özellikle hanelerden çıkan atık yağların kayıtlı sisteme kazandırılması açısından kritik rol oynayacak. Uzmanlar, tek bir litre atık yağın çok büyük miktarda suyu kirletebildiğine dikkat çekerken, bu yeni uygulamanın çevresel farkındalığı da artırması bekleniyor.

BİTKİSEL ATIK YAĞLAR BİYODİZEL VE ALTERNATİF YAKITA DÖNÜŞTÜRÜLECEK

Yeni düzenlemeyle hazır yemek firmaları, restoranlar, kafeler, kamu kurumları ve hanelerden çıkan bitkisel atık yağların geri kazanım tesislerinde işlenmesi daha etkin hale getirilecek. Bu atıkların başta biyodizel olmak üzere alternatif enerji kaynaklarına dönüştürülmesinin yaygınlaştırılması amaçlanıyor. Türkiye’de halen atık yağlardan elde edilen biyodizel, motorine binde beş oranında harmanlanarak kullanılıyor. Yapılacak revizyonla birlikte mevcut sistem, güncel çevre politikaları ve enerji ihtiyacı doğrultusunda daha kapsamlı hale getirilecek.

SÜRDÜRÜLEBİLİR HAVACILIK YAKITI İÇİN YENİ KAPI AÇILACAK

Taslak düzenlemenin önemli bir diğer boyutu da sürdürülebilir havacılık yakıtı üretimi oldu. Buna göre bitkisel atık yağlardan elde edilen ürünlerin yalnızca karayolu taşımacılığında değil, havacılık sektöründe de kullanılabilmesinin önü açılacak. Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı olarak bilinen SAF üretiminin desteklenmesiyle, atıkların enerjiye dönüşüm alanı genişlemiş olacak. Ayrıca Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından izin verilen diğer biyoyakıt türlerinin üretimine de imkan tanınacak. Bu durum, atık yönetimi ile enerji dönüşümü hedeflerini aynı çerçevede birleştiren yeni bir model oluşturacak.

YENİ DÜZENLEMEDE HAYVANSAL ATIK YAĞLAR DA SÜRECE DAHİL EDİLECEK

Planlanan değişiklik yalnızca bitkisel atık yağlarla sınırlı kalmayacak. Taslakta, hayvansal atık yağlar ile yağ içeren diğer atıkların da geri kazanım sürecinde değerlendirilmesine imkan sağlayan hükümler yer alıyor. Böylece sektörün hammadde çeşitliliği artırılacak ve geri dönüşüm kapasitesi güçlendirilecek. Ankara’da da uygulanacak bu sistem sayesinde hem belediyeler hem de lisanslı toplama ve geri kazanım tesisleri için daha geniş kapsamlı bir çevre yönetimi zemini oluşabilecek.

ANKARALILARI NASIL ETKİLEYECEK

Düzenleme yürürlüğe girdiğinde Ankara’daki vatandaşlar, evlerinde biriken kullanılmış kızartmalık yağları ve diğer bitkisel atık yağları marketlerde kurulacak toplama noktalarına bırakabilecek. Bu uygulama, başkentte hem çevre koruma bilincini artıracak hem de evsel atıkların ekonomiye kazandırılmasına katkı sunacak. Ankara gibi nüfusu yüksek büyükşehirlerde atık yağların kontrollü toplanması, kanalizasyon altyapısının korunması ve su kirliliğinin azaltılması açısından ayrıca önem taşıyor. Başkentte kurulacak sistemin yaygın erişim sağlaması halinde toplama miktarlarında kayda değer artış yaşanabileceği değerlendiriliyor.

YÖNETMELİK DEĞİŞİKLİĞİ RESMİ GAZETE SÜRECİ SONRASI YÜRÜRLÜĞE GİRECEK

Kurum görüşlerinin tamamlanmasının ardından yönetmelik değişikliğinin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un onayına sunulması bekleniyor. Sonrasında düzenlemenin Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesi öngörülüyor. Yeni sistem hayata geçtiğinde Ankara’da da market bazlı atık yağ toplama ağı kurulmuş olacak. Böylece hem çevre kirliliğinin azaltılması hem de atıkların döngüsel ekonomi çerçevesinde yeniden kullanıma kazandırılması yönünde somut adım atılmış olacak.