Ankara Bilkent Şehir Hastanesi: Psikiyatri başvuruları arttı

Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Psikiyatri Kliniği’nden Doç. Dr. Seda Kiraz, hem Türkiye’de hem dünyada psikiyatri kliniklerine başvuruların arttığını açıkladı. Ankara’daki değerlendirmesinde Kiraz, Covid sonrası belirtiler, ekonomik sıkıntılar, savaş, belirsizlik, sosyal medya kullanımı ve yoğun iş temposunun ruh sağlığını zorladığını, artan farkındalığın da başvuru sayılarını yükselttiğini belirtti.

PSİKİYATRİ KLİNİĞİNE BAŞVURULAR NEDEN ARTIYOR?

Doç. Dr. Seda Kiraz, psikiyatri kliniklerine başvurudaki yükselişin tek bir nedene bağlı olmadığını söyledi. Kiraz’a göre hem küresel gelişmeler hem de bireysel yaşam koşulları, ruh sağlığı üzerinde belirgin baskı oluşturdu.

Kiraz, bu artışta Covid sonrası belirtiler, ekonomik sıkıntılar, savaş ortamı, belirsizlikler, sosyal medya kullanımındaki yükseliş ve yoğun iş temposunun etkili olduğunu ifade etti. Bunun yanında psikiyatrik yakınmalara yönelik farkındalığın artmasının da daha fazla kişinin destek aramasını sağladığını vurguladı.

HANGİ BELİRTİLER PSİKİYATRİK BAŞVURU GEREKTİREBİLİR?

Kiraz, kişinin duygu durumunda, düşüncelerinde ve davranışlarında belirgin bir değişiklik olması ve bu durumun uzun sürmesi halinde psikiyatrik değerlendirme gerekebileceğini belirtti. Özellikle yoğun keder, mutsuzluk, aşırı kaygı ve tahammülsüzlük gibi belirtilerin dikkate alınması gerektiğini söyledi.

Uzman isim, sosyal geri çekilme, uyku sorunları, iştah değişiklikleri, öfke problemleri ve dikkat dağınıklığı gibi şikayetlerin de önem taşıdığını anlattı. Bu belirtilerin iki haftadan daha uzun sürmesinin, psikiyatrik hastalıkların habercisi olabileceğine dikkat çekti.

GÜNLÜK STRES İLE RUHSAL HASTALIK ARASINDAKİ FARK NEDİR?

Doç. Dr. Kiraz, günlük stresin çoğunlukla durumsal olduğunu ve stres yaratan koşul ortadan kalktığında kişinin rahatlama hissedebildiğini kaydetti. Ancak ruhsal hastalıklarda belirtilerin daha yoğun ve daha kalıcı olabildiğini ifade etti.

Kiraz, ruhsal hastalık belirtilerinin günlük aktiviteleri, iş yaşamını, aile ilişkilerini ve sosyal hayatı bozabilecek düzeyde seyredebileceğini söyledi. Ayrıca normalde işe yarayan baş etme mekanizmalarının, ruhsal sıkıntı derinleştiğinde yetersiz kalabileceğini belirtti.

PSİKİYATRİK YAKINMALARA YÖNELİK FARKINDALIK ARTTI

Başvurulardaki artışın önemli nedenlerinden birinin de toplumdaki farkındalık düzeyinin yükselmesi olduğunu vurgulayan Kiraz, psikolojik destek alma konusundaki çekincelerin geçmişe göre azaldığını anlattı.

Bilgiye erişimin kolaylaşması ve sosyal medyanın etkisiyle bireylerin yaşadıkları sıkıntıları daha erken fark ettiğini söyleyen Kiraz, bu durumun profesyonel yardım arayışını da artırdığını ifade etti. Böylece ruh sağlığına dair görünürlük belirgin biçimde yükseldi.

TRAVMA SONRASI HANGİ DURUMLARDA DESTEK ALINMALI?

Kiraz, travma sonrasında kişide travmatik olayı yeniden yaşantılama, kâbus görme, kolay irkilme, uyku bozukluğu ve öfke patlamaları gibi belirtilerin görülebileceğini söyledi. Bu belirtilerin travma sonrası ilk dönemde ortaya çıkmasının her zaman hastalık anlamına gelmediğini belirtti.

Ancak bu durumların bir aydan uzun sürmesi ve kişinin işlevselliğini belirgin biçimde bozması halinde profesyonel desteğin gerekli olabileceğini ifade etti. Özellikle kişinin işini yapamayacak hale gelmesi ya da zihninin sürekli travmatik deneyimle meşgul olması, önemli uyarı işaretleri arasında gösterildi.

PSİKİYATRİYE BAŞVURMAK NEDEN OLAĞAN KABUL EDİLMELİ?

Doç. Dr. Kiraz, psikiyatri kliniklerine başvurmaya yönelik önyargıların azalsa da tamamen ortadan kalkmadığını söyledi. Ruh sağlığının, fiziksel sağlık kadar doğal ve önemli bir alan olduğunun altını çizdi.

Kiraz, yaşamın herhangi bir döneminde ruh sağlığı sorunları yaşanabileceğini, bu nedenle psikiyatriye gitmenin bir problem değil çözüm arayışının başlangıcı olduğunu belirtti. Profesyonele başvurmanın olağan bir sağlık adımı olarak görülmesi gerektiğini dile getirdi.

PSİKİYATRİYE GİTMEK HER ZAMAN İLAÇ KULLANMAK ANLAMINA GELMEZ

Toplumda sık rastlanan yanlış inanışlardan birine de değinen Kiraz, psikiyatriye başvurmanın her zaman ilaç tedavisi anlamına gelmediğini söyledi. Tedavi planının kişinin ihtiyacına göre, hekim değerlendirmesi sonucunda belirlendiğini aktardı.

Bu süreçte gerektiğinde psikoterapi, gerektiğinde ilaç tedavisi, bazen de iki yöntemin birlikte uygulanabileceğini belirten Kiraz, temel amacın en az müdahale ile kişinin en iyi iyilik haline ulaşmasını sağlamak olduğunu kaydetti.

ERKEN MÜDAHALE NEDEN ÖNEM TAŞIYOR?

Kiraz, psikiyatrik hastalıkların tedavi edilmediğinde belirtilerin kronikleşebileceğini ve zamanla fiziksel sağlığı da etkileyebileceğini söyledi. Bu durumda tedavinin daha uzun ve daha karmaşık hale gelebileceğine dikkat çekti.

Erken dönemde destek alındığında tedavi sürecinin genellikle daha yönetilebilir olduğunu ifade eden Kiraz, belirtiler ağırlaştığında hastalığa bağlı yıkıcı sonuçların ortaya çıkabildiğini belirtti. Bazı durumlarda bunun hastane yatışına kadar uzanabildiğini sözlerine ekledi.

ACİL MÜDAHALE GEREKTİREN PSİKİYATRİK DURUMLAR NELER?

Doç. Dr. Seda Kiraz, kendine zarar verme davranışı, intihar düşünceleri ve yoğun umutsuzluk gibi tabloların acil değerlendirme gerektirdiğini söyledi. Bunun yanında halüsinasyonlar, gerçeklikten kopma hali ve aşırı şüpheci yaklaşımlar da önemli risk işaretleri arasında yer aldı.

Madde ve alkol kullanım bozukluğu bulunan kişilerde yoksunluk krizleri ya da bilinç değişikliklerinin de acil müdahale gerektirdiğini belirten Kiraz, mani tablosunda görülen aşırı enerji, çok az uyuma, artmış hareketlilik ve riskli davranışların da hızla ele alınması gerektiğini ifade etti.

RUH SAĞLIĞINI KORUMAK İÇİN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?

Kiraz, ruh sağlığını desteklemek için düzenli uyku, dengeli beslenme, yeterli fiziksel aktivite ve sosyal yaşamın ihmal edilmemesi gerektiğini söyledi. Ekran süresinin dengelenmesi ve sosyal olarak aktif kalmanın da koruyucu etki oluşturduğunu belirtti.

Bunun yanı sıra kişinin hobiler edinmesi, sevdiği işlere zaman ayırması ve kendine dinlenme alanı açmasının önemine işaret etti. Ruhsal zorlanmaların hayatın bir parçası olduğunu hatırlatan Kiraz, profesyonel destek almanın son derece normal olduğunu vurguladı.

PSİKİYATRİK BAŞVURU ÇÖZÜMÜN İLK ADIMI OLARAK GÖRÜLÜYOR

Uzman değerlendirmesine göre psikiyatrik başvuru, bir sorun göstergesi olarak değil, çözüm yolunda atılmış ilk adım olarak ele alınmalı. Ruhsal belirtilerin erken fark edilmesi ve zamanında profesyonel destek alınması, iyileşme sürecini olumlu yönde etkiliyor.

Ankara Bilkent Şehir Hastanesi’nden yapılan bu değerlendirme, artan başvuruların yalnızca sorunların çoğalmasına değil, aynı zamanda ruh sağlığı konusundaki bilinçlenmeye de işaret etti. Böylece uzmanlar, toplumun ruh sağlığı alanında destek arama davranışını daha doğal karşılaması gerektiğini ortaya koydu.