Beypazarı'ndaki tarihi Boğazkesen Kümbeti asırlara meydan okuyor
Ankara'nın Beypazarı ilçesinde İnözü Vadisi'nin girişinde yer alan 13. yüzyıl Selçuklu eseri Boğazkesen Kümbeti, gizemli tarihi ve mimari yapısıyla dikkat çekiyor.
Başkent Ankara'nın tarihi zenginlikleriyle bilinen ilçesi Beypazarı, Anadolu Selçuklu döneminden kalma önemli bir esere ev sahipliği yapıyor. Ayvaşık Mahallesi Kumsüren mevkiinde, İnözü Vadisi'nin girişinde kayalık bir zemin üzerinde yükselen Boğazkesen Kümbeti, bölgenin en eski mimari izlerinden biri olarak kabul ediliyor. Karaşar-Kıbrıscık yolunun doğusunda, iki dere yatağının birleştiği vadiye hakim bir tepede konumlanan yapının, 13. yüzyılda inşa edildiği belirtildi. Kübik formlu gövdesi ve sekizgen kasnak üzerine oturtulmuş basık kubbesiyle dikkat çeken eserin, Osmanlı dönemindeki türbe mimarisinin de öncülerinden olduğu ifade edildi. Dış cephesinde moloz taş, kubbe kasnağından itibaren ise tuğla kullanılan tarihi yapının güney tarafındaki mihrabının mukarnaslarla bezeli olduğu kaydedildi.
Selçuklu önderlerinin mezarları bulunuyor
Tarihi türbenin içerisinde kimliği kesin olarak bilinmeyen iki muhterem kişiye ait lahit bulunduğu bildirildi. Eldeki bulgular ışığında, bu mezarların Beypazarı'na ilk ayak basan Selçuklu Türklerinin liderlerine ait olduğunun tahmin edildiği vurgulandı. Anadolu'da kübik gövdenin üst köşelerinin pahlanarak poligonal kasnak ve piramidal külaha geçilen türbeler grubunun önemli bir temsilcisi olan yapının, mimari tarihi açısından büyük bir değer taşıdığı kaydedildi. Zamanın yıpratıcı etkilerine maruz kalan nadide eserin, 17. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu döneminde kapsamlı bir onarımdan geçtiği hatırlatıldı. Günümüzdeki sağlam görünümüne ise 1995 yılında aslına uygun olarak gerçekleştirilen restorasyon çalışmalarıyla kavuştuğu ifade edildi. Ayrıca bazı tarihi kaynaklarda, yapının mihrabında dikkat çekici bir balık figürü bulunduğu da ileri sürüldü.
Stratejik konumu efsanelere konu oldu
Halk arasında dilden dile dolaşan efsanelere göre, Boğazkesen Kümbeti'nin geçmişte yalnızca bir dini mekan veya türbe olarak hizmet vermediği iddia edildi. Yapının stratejik konumu nedeniyle aynı zamanda su sarnıcı ve vadiyi gözetleyen bir askeri kule olarak da kullanıldığı öne sürüldü. Doğudan batıya doğru sert bir eğimle alçalan kayalık bir yamacın üzerine inşa edilen türbenin, zorlu coğrafi şartlara rağmen asırlardır ayakta kalmayı başardığı altı çizildi. Kübik formlu yapının dış kenar ölçülerinin kuzeyde 6.24, güneyde 6.54, doğuda 6.30 ve batıda 6.35 metre olduğu bilgisi paylaşıldı. Yetkililer, tepelik ve sarp bir alanda yer alan bu tarihi mirası ziyaret etmek isteyen vatandaşların güvenlik açısından son derece dikkatli olmaları gerektiğini belirtti.
