Bitkilerden elektrik üretildi: Bolu ve Ankara’dan biyopil projesi

Ankara ve Bolu’dan akademisyen, mühendis ve mimarlardan oluşan ekip, saksı bitkilerinden elektrik üretmeyi başardı. Abant İzzet Baysal Üniversitesi öncülüğünde geliştirilen biyopil projesi, fotosentez sürecinden enerji elde edilmesini sağladı. TÜBİTAK tarafından kabul edilen sistemin, küçük ölçekli enerji ihtiyacı için yeni bir yenilenebilir enerji alternatifi sunması hedefleniyor.

BİTKİLERDEN ELEKTRİK ÜRETEN BİYOPİL SİSTEMİ GELİŞTİRİLDİ

Abant İzzet Baysal Üniversitesi merkezli çalışma, yenilenebilir enerji alanında dikkat çeken projeler arasında yer aldı. Bolu ve Ankara’dan 5 kişilik ekip, evlerde dekoratif amaçla kullanılan saksı bitkilerini aynı zamanda enerji kaynağına dönüştüren bir sistem üzerinde çalıştı.

Geliştirilen biyopil sistemi sayesinde bitkilerin doğal biyolojik süreçleri elektrik üretiminde değerlendirildi. Böylece bitkilerin yalnızca görsel ve çevresel katkı sunan unsurlar değil, aynı zamanda düşük ölçekli enerji kaynağı olarak da kullanılabileceği ortaya kondu.

PROJE TÜBİTAK TARAFINDAN KABUL EDİLDİ

Çalışmanın, TÜBİTAK 1005 Yenilikçi Fikirler programı kapsamında kabul edildiği belirtildi. Projede yürütücü olarak BAİBÜ Mimarlık Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Aysun Tuna görev aldı.

Ekipte ayrıca Prof. Dr. Ayhan Orhan, Doç. Dr. Ali Çelik, Malzeme ve Metalurji Yüksek Mühendisi Nurettin Çek, Mekatronik Yüksek Mühendisi Selman Sezer ve Mimar Gamze Tekin yer aldı. Çok disiplinli yapı, sistemin teknik ve uygulama boyutlarının birlikte geliştirilmesini sağladı.

PROJE BİR ÇOCUK SORUSUYLA BAŞLADI

Doç. Dr. Aysun Tuna, projenin çıkış noktasının oğlunun sorduğu bir soru olduğunu açıkladı. Tuna, bu fikrin 5’inci sınıfta okuyan oğlunun “Neden bitkilerden enerji üretemiyoruz?” sorusuyla şekillenmeye başladığını belirtti.

Bu düşüncenin zamanla proje fikrine dönüştüğünü aktaran Tuna, ekip üyeleriyle birlikte yaklaşık 2018 yılından bu yana bu çalışma üzerinde zihinsel ve teknik hazırlık yaptıklarını ifade etti. Böylece çocuk merakıyla doğan fikir, akademik araştırmaya dönüştü.

BİTKİLER YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAĞI OLABİLİR Mİ?

Projenin temelinde, bitkilerin enerji üretim altyapısının bir parçası olup olamayacağı sorusu yer aldı. Doç. Dr. Aysun Tuna, bugün dünyada enerji konusunun en önemli ortak gündemlerden biri olduğunu vurguladı.

Güneş, rüzgâr ve çeşitli doğal kaynakların yenilenebilir enerji alanında yaygın kullanıldığını hatırlatan Tuna, bitkilerin ise bu kapsamda yeterince değerlendirilmediğine dikkat çekti. Proje, “Bir bitki enerji altyapısına dönüşebilir mi?” sorusuna bilimsel bir yanıt aradı.

FOTOSENTEZİ ELEKTRİK ENERJİSİNE DÖNÜŞTÜREN SİSTEM NASIL ÇALIŞIYOR?

Yüksek Mühendis Nurettin Çek, geliştirilen sistemin bitkilerin fotosentez sürecini doğrudan elektrik enerjisine dönüştüren biyokimyasal bir yapı olduğunu söyledi. Bu nedenle sistem, biyopil olarak tanımlanıyor.

Daha önce limon ve patates gibi ürünlerle enerji üretiminin temel örnekler sunduğunu belirten Çek, mevcut sistemin bu yaklaşımı daha ileri bir seviyeye taşıdığını ifade etti. Geliştirilen teknolojiyle enerji üretim veriminin önemli ölçüde artırıldığı kaydedildi.

4,7 KAT DAHA YÜKSEK ENERJİ ÜRETİMİ SAĞLANDI

Proje ekibinin verdiği bilgiye göre geliştirilen biyopil sistemi, tekniğin bilinen durumuna kıyasla 4,7 kat daha yüksek enerji üretimi ortaya koydu. Bu sonuç, çalışmanın yalnızca deneysel değil, aynı zamanda uygulamaya dönük bir potansiyel taşıdığını gösterdi.

Sistem şu anda özellikle LED aydınlatma için kullanılabilecek seviyeye ulaştı. Ekip, geliştirilen yapının düşük güç gerektiren alanlarda etkili biçimde kullanılabileceğini değerlendiriyor.

25 METREKARELİK ALANI LED AYDINLATMAYLA BESLEYEBİLİYOR

Araştırmacılar, sistemin 25 metrekarelik bir alanı rahatlıkla aydınlatabilecek kapasiteye sahip olduğunu belirtti. Bu özellik, biyopilin özellikle iç mekân LED aydınlatmalarında kullanılabileceğine işaret ediyor.

Evlerde dekoratif amaçla kullanılan saksı bitkilerinin aynı zamanda enerji üretiminde değerlendirilmesi, sürdürülebilir yaşam çözümleri açısından dikkat çekici bir yenilik olarak görülüyor. Böylece estetik ve işlevsellik tek sistemde birleşiyor.

HEDEFTE PEYZAJ ALANLARI, SENSÖRLER VE ŞARJ SİSTEMLERİ VAR

Projenin ilerleyen aşamalarında daha geniş kullanım alanlarına ulaşılması hedefleniyor. Büyük peyzaj uygulamaları, düşük güçlü sensör sistemleri, telsiz ve telefon şarjı gibi başlıklar gelecekteki potansiyel alanlar arasında gösteriliyor.

Ayrıca savunma sanayi sistemlerine enerji desteği sağlanması da uzun vadeli hedefler arasında yer alıyor. Uzmanlara göre biyopil teknolojisi, düşük güç tüketen cihazlarda yeni nesil enerji çözümlerine kapı aralayabilir.

ANKARA VE BOLU’DAN ORTAK YENİLENEBİLİR ENERJİ ÇALIŞMASI

Ankara ve Bolu’dan uzmanların ortak çalışmasıyla geliştirilen bu proje, üniversite-sanayi-teknik uzmanlık iş birliğinin dikkat çekici örneklerinden biri oldu. Çalışma, çevre dostu enerji üretimi konusunda farklı disiplinleri aynı hedefte buluşturdu.

Bitkilerden elektrik üretimi fikri, sürdürülebilir şehircilik, akıllı bina sistemleri, peyzaj teknolojileri ve çevreci enerji uygulamaları açısından yeni araştırma alanları yaratabilecek nitelik taşıyor. Proje, Türkiye’de yenilenebilir enerji araştırmalarına farklı bir perspektif kazandırdı.