Doğum izni 24 haftaya çıktı, 15 yaş altına sosyal medya yasağı

TBMM Genel Kurulu’nda görüşülen Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi kabul edilerek yasalaştı. Kim, TBMM; ne, doğum izni ve sosyal medya düzenlemesini kabul etti; ne zaman, Genel Kurul görüşmeleri sonunda; nerede, Ankara’da Meclis’te; neden, sosyal hizmetler ve çocuk koruma alanında yeni kurallar getirmek için; nasıl, çok sayıda maddede değişiklik içeren teklifin oylanmasıyla.

DOĞUM İZNİ 16 HAFTADAN 24 HAFTAYA ÇIKTI

Yeni yasayla kadın memurlara doğumdan önce 8, doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 hafta analık izni verilecek. Böylece doğum izni süresi mevcut uygulamaya göre uzatılmış oldu.

Sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğunu tabip raporuyla belgeleyen kadın memur ise isterse doğumdan önceki son 2 haftaya kadar çalışabilecek. Düzenleme, kamu personeli açısından doğum öncesi ve sonrası izin dengesini yeniden şekillendirdi.

BABALIK İZNİ 10 GÜNE YÜKSELDİ

Kanunla birlikte babalık izninde de artışa gidildi. Buna göre babalık izni 10 güne çıkarıldı.

Aile yaşamını desteklemeyi amaçlayan değişiklik, doğum sonrası süreçte babaların da daha uzun süre izin kullanabilmesine imkân sağlayacak. Bu yönüyle düzenleme, çalışma hayatı ve aile politikaları bakımından dikkat çeken adımlar arasında yer aldı.

KADIN İŞÇİLER İÇİN DE 24 HAFTA ESASI GETİRİLDİ

Düzenlemeye göre kadın işçilerin de doğumdan önce 8 ve doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 hafta çalıştırılmaması esas alınacak. Böylece işçi ve memur statüsündeki kadınlar için analık izninde benzer bir çerçeve oluşturuldu.

Ayrıca analık izni süresi dolmuş ancak doğum tarihinden itibaren 24 haftalık süreyi 1 Nisan 2026 itibarıyla tamamlamamış personele, talepleri halinde 8 hafta ilave analık izni verilmesi öngörüldü. Geçiş sürecine ilişkin bu hüküm, uygulamanın mevcut personel üzerinde de etkili olmasını sağlayacak.

15 YAŞ ALTINA SOSYAL MEDYA HİZMETİ SUNULAMAYACAK

Yasanın en dikkat çeken başlıklarından biri de çocukların dijital güvenliğiyle ilgili oldu. Buna göre sosyal ağ sağlayıcılar, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak.

Bu yasağın uygulanabilmesi için platformlar yaş doğrulama dahil gerekli tedbirleri almakla yükümlü olacak. Böylece sosyal medya kullanımı, çocukların korunması amacıyla daha sıkı kurallara bağlandı.

OYUNLARA YAŞ DERECELENDİRMESİ ZORUNLULUĞU GELDİ

Kanunla birlikte oyun sağlayıcılar da yaş kriterlerine göre derecelendirme yapmak zorunda olacak. Oyun dağıtıcılar ise usulüne uygun şekilde derecelendirilmeyen oyunları sunamayacak.

Ancak oyun sağlayıcının derecelendirme yapmadığı durumlarda, oyun dağıtıcılar söz konusu oyunu en yüksek yaş kriterine göre işaretlemek kaydıyla kullanıcıya sunabilecek. Bu düzenleme, çocukların dijital içeriklere erişiminde denetimi artırmayı hedefliyor.

KORUYUCU AİLELERE YENİ DESTEKLER SAĞLANDI

Yeni yasa, koruyucu aile sistemine yönelik bazı teşvikler de içeriyor. Devlet memurlarından koruyucu aile olanlara, çocuğun teslim edilmesinin ardından talepleri üzerine 10 gün izin verilecek.

Ayrıca belirli şartları taşıyan koruyucu ailelerin sosyal güvenlik primlerine ilişkin bazı ödemelerin kamu tarafından desteklenmesi öngörüldü. Düzenleme, daha fazla çocuğun aile ortamında bakım görmesini teşvik etmeyi amaçlıyor.

SOSYAL VE EKONOMİK DESTEK KAPSAMI GENİŞLETİLDİ

Kanunla çocukların kuruluş bakımına alınmadan aile veya yakın çevresi yanında desteklenmesine yönelik koruyucu ve önleyici çalışmalar yapılması hükme bağlandı. İhtiyaç halinde bölgesel şartlar dikkate alınarak sosyal ve ekonomik destek verilebilecek.

Korunma kararı veya bakım tedbiri kararı reşit olması nedeniyle sona eren kişiler ile destek hizmetinden yararlanırken reşit olan ve ara vermeden örgün yükseköğrenime devam eden gençler, 25 yaşını tamamlayana kadar sosyal ve ekonomik destekten faydalanabilecek.

ÇOCUKLARIN BULUNDUĞU İŞ YERLERİNE SUÇ KAYDI SINIRI GETİRİLDİ

Çocuk Koruma Kanunu’nda yapılan değişiklikle bazı ağır suçlardan kesinleşmiş mahkûmiyeti bulunan kişilere önemli kısıtlamalar getirildi. Cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu ticareti, müstehcenlik, fuhuş, insan ticareti ve kasten öldürme gibi suçlardan hüküm giyenler, çocukların yoğun bulunduğu iş yerlerini işletemeyecek ve bu alanlarda görev alamayacak.

Bu kişilere iş yeri açma ya da işletme izni de verilmeyecek. Düzenleme, çocukların güvenliğini güçlendirmeyi hedefleyen maddeler arasında öne çıktı.

SOSYAL HİZMETLERDE VERİ TOPLAMA VE İZLEME YETKİSİ GENİŞLETİLDİ

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na, sosyal yardım ve sosyal hizmetlerden yararlanacak kişi ve hanelerin tespiti amacıyla geniş veri talep etme yetkisi verildi. Bakanlık, başvuru konusuyla sınırlı olmak kaydıyla taşınır, taşınmaz, gelir, gider, sağlık, sosyal güvenlik ve mali durum verilerine ulaşabilecek.

Öte yandan yatılı sosyal hizmet kuruluşlarında kalite, güvenlik ve acil müdahale kapasitesinin artırılması amacıyla merkezi izleme sistemine bağlı yazılım destekli kamera sistemlerinden yararlanılacak.