Selçuk Bayraktar Ukraynalı olsaydı ne olurdu?
Türkiye'de bazı kesimlerin hedef aldığı Bayraktar ailesi, Ukrayna'da kahraman ilan edildi. Peki Selçuk Bayraktar Ukraynalı olsaydı ne olurdu? Bebek isimlerinden iş yerlerine kadar her yere “Bayraktar” ismini veren 40 milyon Ukraynalıdan ya da bir parlamento dolusu Ukraynalı siyasetçiden kaçı ona düşmanlık yapardı?
Ankara Masası - Rusya'nın işgaline karşı direnen Ukrayna'da halk, hayatlarını kurtaran Türk SİHA'larının mimarı Selçuk Bayraktar'a büyük minnet duyuyor. Ankara merkezli siyasi tartışmalarda muhalefet tarafından sıkça hedef alınan Bayraktar ailesinin yaşadığı bu tezat, "Selçuk Bayraktar Ukrayna'da doğsaydı kendi ülkesinde böyle bir siyasi düşmanlıkla karşılaşır mıydı?" sorusunu akıllara getirdi.
UKRAYNALILARIN BAYRAKTAR SEVGİSİ SINIR TANIMIYOR
Ukrayna'da savaşın seyrini değiştiren yerli SİHA'lar, halkın günlük yaşamının ayrılmaz bir parçası haline geldi. Başkent Kiev başta olmak üzere ülkenin dört bir yanında yeni doğan bebeklere Bayraktar ismi veriliyor. Sokaklardaki mağazalardan çocukların oynadığı oyuncaklara kadar her alanda Türk SİHA'sının logosu gururla sergileniyor. Kırk milyonluk Ukrayna halkı, ülkelerinin savunmasında kritik rol oynayan bu teknolojiye ve onun mimarlarına karşı derin bir vefa duygusu besliyor.
TÜRKİYE'DEKİ SİYASİ MUHALEFETİN HEDEFİNDEKİ İSİM
Ukrayna'da adeta bir kurtarıcı olarak görülen Bayraktar ailesi, kendi anavatanlarında zaman zaman sert siyasi eleştirilerin odağında yer alıyor. DEVA Partisi lideri Ali Babacan'ın "dokunacağız" söylemi, CHP Milletvekili Sezgin Tanrıkulu'nun SİHA'ları hedef alan açıklamaları ve eski CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu'nun "tekel" iddiaları, bu teknolojinin iç siyasette nasıl tartışma konusu yapıldığını gözler önüne seriyor. Ayrıca Mansur Yavaş'ın seçim meydanlarındaki İHA ve SİHA karşıtı ifadeleri, yerli savunma sanayisine yönelik muhalif tutumun somut örnekleri olarak dikkat çekiyor. PKK’nın siyasi uzantısının alayının da Bayraktar düşmanı olmadığını zaten bilmeyen yok.
UKRAYNA’DA KAHRAMAN, KENDİ ÜLKESİNDE HEDEF
Ortaya çıkan bu çarpıcı tablo, akıllara çok temel bir soruyu getiriyor. Selçuk Bayraktar eğer Ukrayna'da doğmuş ve ülkesine böyle bir teknolojik güç kazandırmış olsaydı, Ukraynalı siyasetçiler ona karşı böylesine düşmanca bir tavır sergiler miydi? Ukrayna halkının gösterdiği büyük sevgi ve minnettarlık göz önüne alındığında, hiçbir Ukraynalı liderin bu milli değere saldırmayacağı çok net bir şekilde anlaşılıyor. Türkiye'de ise küresel çapta başarı yakalayan bu milli gururun, dar siyasi çekişmelere kurban edilmeye çalışılması, toplumun büyük kesiminde derin bir üzüntü yaratıyor.
VATANSEVERLERİN GÖZÜNDE BAYRAKTAR
Türkiye’nin teknoloji serüveninde bir dönüm noktasını temsil eden Bayraktar (Байрактар) ailesi, idealist bir ruhun ve bitmek bilmeyen bir azmin sembolü haline geldi. Selçuk Bayraktar ve ağabey Haluk Bayraktar, BAYKAR’ın hem beyni hem yüzleri ancak bu donanım, ömrünü bu yola vakfetmiş, Bayraktar TB2'nin ve Bayraktar Akıncı'nın tasarımcısı olan mühendis baba Özdemir Bayraktar’dan geliyor.
Milyonlarca satır kod ile metale ruh veren Selçuk Bayraktar’ın bu yönü ise, henüz dünyaya gelmemişlerken kartlı bilgisayarlarda, Assembly dilinde kod yazan anne Canan Bayraktar’dan. Selçuk ve Haluk kardeşlerin başarı efsanesinin temellerinin, ömrünü yerli üretime adayan ve evlatlarına 'bağımsızlık' vizyonunu miras bırakan merhum baba Özdemir Bayraktar ile onlara her daim bilgeliği ve vakur duruşuyla rehberlik eden anne Canan Bayraktar tarafından atıldığını söylemek, savunma diliyle tam isabet olur. Bugün Selçuk Bayraktar’ın mühendislik dehası ve Haluk Bayraktar’ın stratejik vizyonuyla taçlanan bu yolculuk, sadece bir ailenin değil, bir milletin gökyüzündeki imzasını taşıyan kolektif bir adanmışlığın eseri olarak karşımızda duruyor.
BAYRAKTAR’I EFSANE YAPAN BAŞARILARDAN ÖNE ÇIKANLAR
Terörle Mücadele ve İç Güvenlik (2015 - Günümüz): Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine girmesiyle birlikte, Doğu ve Güneydoğu Anadolu ile sınır ötesi operasyonlarda (Pençe serisi) terörle mücadelede çarpan etkisi yarattı. Özellikle Zeytin Dalı ve Barış Pınarı harekâtlarında, zorlu hava koşullarına rağmen hedefleri tam isabetle imha ederek sivil kayıpların önlenmesinde kritik rol oynadı.
Suriye / Bahar Kalkanı Harekâtı (Şubat 2020): Dünya askeri tarihinde bir ilk gerçekleşti; SİHA’lar ilk kez sürü halinde (sürü İHA konsepti) hareket ederek tank, hava savunma sistemi ve zırhlı araçlardan oluşan konvansiyonel bir orduyu felç etti. Bu başarı, SİHA'ların tek başına bir savaşı domine edebileceğini tüm dünyaya kanıtladı.
Libya / Vatiyye Üssü ve Trablus Savunması (2020): Libya’nın meşru hükümetine verilen destek kapsamında Bayraktar TB2’ler, darbeci güçlerin elindeki Rus yapımı Pantsir hava savunma sistemlerini etkisiz hale getirerek stratejik Vatiyye Üssü’nün geri alınmasını sağladı ve savaşın seyrini değiştirerek, ABD’nin adamı Hafter’i bitirdi.
Azerbaycan / İkinci Karabağ Savaşı (Eylül 2020): "Tek millet, iki devlet" şiarıyla Azerbaycan ordusuna sağlanan teknolojik destek, 30 yıllık Ermenistan işgalini 44 günde sona erdirdi. Savaş sonunda Ermenistan Başbakanı Paşinyan diz çökerken, SİHA’ların cephe hattındaki görüntüleri, modern savaş stratejilerinde yeni bir devrin (SİHA Doktrini) başladığının ilanı oldu.
Bayraktar TB2 SİHA’ların Karabağ’da sergilediği üstün başarısı sebebiyle, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından 1 Nisan 2021’de Selçuk Bayraktar’a “Karabağ Nişanı” takdim edilmiş, ilerleyen süreçte ayrıca yine Selçuk Bayraktar’a bu kez Azerbaycan Savunma Bakanı tarafından “Askerî İş Birliği Alanında Hizmet Madalyası” verilmişti. Selçuk Bayraktar, Azerbaycan’dan 2023 yılında da “ASAN Hizmet Verimli İş Birliği Madalyası” almıştı.
Ukrayna / Rusya İşgali (2022 - Günümüz): Topyekûn işgalin ilk günlerinde Kiev’e ilerleyen devasa Rus konvoylarını durdurarak başkentin düşmesini engelledi. Ukrayna halkı için bir direniş sembolü haline gelen Bayraktar adına şarkılar bestelendi, iş yerlerine hatta yeni doğan bebeklere Bayraktar ismi verildi, logoları tişörtlerden çantalara, bardaklardan araç plakalarına kadar her yerde kullanıldı, lego oyuncakları yapıldı, stickerlar basıldı ve bu başarı, platformun küresel bir marka hâline gelmesini sağladı.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, özellikle Rusya-Ukrayna Savaşı'nın başındaki kritik savunma katkıları nedeniyle Baykar Genel Müdürü Haluk Bayraktar’a Eylül 2022’de en yüksek devlet onurlarından biri olan 1. Derece Devlet Liyakat Nişanı vermişti.
2022’de ise Selçuk Bayraktar, Devlet Liyakat Nişanı ile ödüllendirilmişti.
UKRAYNA’DA GÖK BAYRAKTAR, YER BAYRAKTAR
Anahtarlık gibi süs eşyaları, t-shirt ve sweetshirt gibi kıyafetler, şapka ve çanta gibi aksesuarlar; kupa, bardak ve termos gibi mutfak eşyaları; armalar, stickerlar, araç plakalıkları; bilgisayar aksesuarları, lego oyuncakları, model uçaklar; kahveden böcek ilacına kadar yüzlerce marka; lokanta, kafe, market hatta medya kuruluşu gibi onlarca iş yerine Bayraktar ismi veren Ukraynalılar, bu sevgiyi daha ileri taşıdılar ve yeni doğan bebeklerine dahi Bayraktar ismi vermeye başladılar. Ukrayna Adalet Bakanlığının açıklamasına göre, Bayraktar ismini bebeklerine veren ailelerin büyük bölümü çift isim kullandı, en yaygın çift isim ise “Arthur Bayraktar” oldu.
BAYRAKTAR’IN DÜŞMANLARI
Azerbaycan’ın Karabağ Zaferi için düzenlenen resmî geçit törenlerinin yıldızı Bayraktar SİHA’lardı. Libyalıların dualar ettiği, Ukraynalıların adına şarkılar yazdığı Bayraktar SİHA’lar içte ve dışta çok sayıda düşman kazandı. Bu düşmanların hedefindeki iki isim ise, Azerbaycan ve Ukrayna’nın en yüksek devlet madalyaları ile onurlandırdığı Selçuk Bayraktar ve Haluk Bayraktar vardı.
BAYRAKTAR’DAN NEFRET EDEN ÜLKELER
Bayraktar’dan dışta en çok Rusya, ABD, İsrail, Esed rejimi (Suriye), Hafter güçleri (Libya), Fransa ve Kanada rahatsızdı. Bayraktar SİHA’ları (özellikle TB2), kullanıldıkları bölgelerde askeri dengeleri kökten değiştirdikleri için pek çok devletin ve liderin doğrudan hedefi ya da "öfke" kaynağı oldu. İsrail, Ermenistan ve Yunanistan dışında, Bayraktar teknolojisinden rahatsızlığını açıkça dile getiren veya bu silahlara karşı sert politikalar izleyen başlıca aktörler şunlardı:
1. Rusya: "Savaşın Seyrini Değiştiren Engel"
Rusya, Bayraktar TB2’lerin en çok "canını yaktığı" ülkelerin başında geliyor.
Ukrayna Savaşı: Ukrayna’nın Bayraktar TB2’leri Rus konvoylarını ve hava savunma sistemlerini (Pantsir, Tor) imha ettikçe Rus yetkililerden sert açıklamalar geldi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile yaptığı görüşmelerde bu SİHA’ların Ukrayna’ya tedarik edilmesini "istikrarı bozucu bir eylem" olarak nitelendirmişti.
Fabrika Vurma Girişimi: Rusya, Ukrayna'da kurulan Bayraktar fabrikasını açıkça tehdit etmiş ve inşaat halindeki tesisleri füzelerle hedef almıştı.
2. Suriye (Esed Rejimi): "Bahar Kalkanı Şoku"
2020 yılındaki Bahar Kalkanı Harekâtı sırasında Bayraktar TB2’ler, Esed rejiminin zırhlı birliklerini ve Rus yapımı hava savunma sistemlerini ağır bir yenilgiye uğratmıştı.
Rejim yetkilileri ve destekçileri, Türk SİHA’larını "insanlık dışı bir savaş aracı" olarak tanımlayarak uluslararası kamuoyuna şikâyetlerde bulunmuştu.
3. Libya (Darbeci Halife Hafter Güçleri)
Libya iç savaşında Türkiye’nin desteklediği meşru hükümete karşı savaşan ABD desteklisi Halife Hafter, Bayraktar TB2’ler nedeniyle Trablus kuşatmasında başarısız olmuştu. Bir anlamda ABD, Libya’daki vekalet savaşını kaybetmişti.
Hafter güçleri ve sözcüleri, Bayraktar TB2'leri "Türk sömürgeciliğinin aracı" olarak nitelendirmiş; bu SİHA'ları düşürmek için büyük çaba sarf etmiş ancak Vatiyye Üssü gibi kritik noktaları kaybetmişlerdi.
4. Fransa: "Jeopolitik Rekabet"
Fransa, özellikle Libya ve Afrika (Sahel bölgesi) siyasetinde Türkiye’nin artan etkisinden Bayraktar SİHA’ları üzerinden rahatsızlık duymaya devam ediyor.
Fransız siyasetçiler ve stratejistler, Türk SİHA’larının Afrika’da "Fransız etkisini kırdığını" ve bölgedeki askeri dengeleri Türkiye lehine çevirdiğini belirterek "agresif bir dış politika aracı" eleştirisinde bulunmuşlardı.
5. Kanada: "Ambar ve Engelleme"
Doğrudan bir savaş tarafı olmasa da Kanada, Justin Trudeau döneminde, Bayraktar TB2’lerde kullanılan optik parçaların (L3Harris Wescam kameraları) Azerbaycan-Ermenistan savaşında kullanıldığını öne sürerek Türkiye’ye ihracat yasağı koymuştu. Bu karar, Baykar’ın kendi yerli kamerasını (ASELSAN CATS) geliştirmesiyle sonuçlanan bir kriz süreci yaratmıştı.
BAYRAKTAR’DAN RAHATSIZ OLAN MUHALİFLER
Ali Babacan (DEVA Partisi Genel Başkanı): Bir televizyon programında Baykar'ın projeleriyle ilgili, "Hükümetin elindeki en önemli propaganda projelerinden biri. Bu projede eksikler, hatalar varsa bunlar dile getirilmeli. Devletin imkânları tek bir şirkete aktarılıyor. Biz geldiğimizde bunlara dokunacağız, her şey şeffaf olacak." ifadesini kullanmış, "dokunacağız" kelimesi kamuoyunda büyük tepki çekmişti.
Sosyal medyada güncel siyasi olayları mizahi bir dille eleştiren ve parodi içerikler üreten popüler anonim hesap Cumhur Frankfurt, “Gel Dokun Ali” isimli bir klip yayınlamıştı.
Sezgin Tanrıkulu (CHP Milletvekili): Özellikle SİHA'ların terörle mücadele operasyonlarındaki kullanımına yönelik en sert eleştirileri getiren ve terörist cenazelerinde boy gösteren isimlerden biri. SİHA'ların sivilleri hedef aldığını iddia ederek bu araçları "katil" olarak nitelendirdiği açıklamaları, hem iktidar hem de kendi partisi içinde tartışmalara neden olmuştu.
Mansur Yavaş (Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı): 2023 seçim sürecinde Balıkesir mitinginde, TCG Anadolu gemisi ve yerli savunma sanayii ürünleriyle ilgili büyük tepki toplayan ifadeler kullanmıştı. mansur Yavaş, "O Anadolu gemisi şimdi İzmir'e geldi, ayın 15'inden sonra gidecek. İHA, SİHA lafı da duymayacaksınız" demişti.
Kemal Kılıçdaroğlu (Eski CHP Genel Başkanı): Baykar'ın tesislerini ziyaret etmiş olsa da, farklı dönemlerdeki açıklamalarında bu yatırımların sadece bir aileye veya kişiye özel desteklerle büyütüldüğü yönündeki "tekel" eleştirilerini dile getirmişti.
HDP / DEM Parti Milletvekilleri: PKK yanlısı çizgideki siyasi aktörler, SİHA'ların sınır ötesindeki operasyonel gücünden duydukları rahatsızlığı meclis kürsüsü dahil her platformda dile getirmiş; bu teknolojiyi "savaş aygıtı" ve "insan hakları ihlali aracı" olarak tanımlamışlardı.
CHP'li gazetecilerin Kaan (Milli Muharip Uçak) Eleştirileri: Henüz tasarım aşamasındayken KAAN projesi için "kalorifer peteği gibi, parçaları birleştirilmiş maket" benzetmeleri bazı muhalif gazeteci ve sosyal medya figürleri tarafından yapılmış, bu durum projenin ciddiyetini aşağılama girişimi olarak kayıtlara geçmişti.
Gazeteci Merdan Yanardağ, Bayraktar SİHA'larla ilgili hazımsızlığını şu çirkin sözlerle dile getirmişti:
BAYRAKTAR’DAN NEDEN RAHATSIZLAR?
Bayraktar SİHA'ları ve Türkiye'nin diğer savunma sanayii projeleriyle ilgili olarak geçmişte farklı siyasi figürlerden çeşitli eleştiriler, sorgulamalar veya tepki çeken ifadeler gelmişti ancak bu eleştirileri üreten zihinlerin arkasında teknik başarı değil, Selçuk Bayraktar'ın ailevi bağları vardı.
Siyasi Kimlik ve Başarı Kronolojisi
Selçuk Bayraktar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kızı Sümeyye Erdoğan ile evlendiği 2016 yılından çok önce, savunma sanayii alanında küresel ölçekte kabul gören bir mühendislik zirvesindeydi. Bayraktar ailesinin ve BAYKAR’ın başarı öyküsü, Selçuk Bayraktar’ın damatlık sıfatından bağımsız olarak gelişti.
Damatlık Öncesi Teknik Zirve: Selçuk Bayraktar, henüz 2000’li yılların başında Massachusetts Institute of Technology’de (MIT) insansız hava araçları üzerine yüksek lisansını tamamlamış ve Türkiye’ye dönerek Bayraktar Mini İHA (2007) ve Bayraktar TB2 (2014) gibi platformların tasarım süreçlerini başarıyla yönetmişti.
Siyasi Kutuplaştırma Girişimleri: Muhalif çevreler, özellikle Erdoğan’a yönelik siyasi rekabeti Selçuk Bayraktar üzerinden yürütme yoluna giderek büyük bir hataya imza attılar. "Erdoğan'ın damadı" sıfatı, elde edilen mühendislik başarılarını gölgelemek ve bu başarıyı devlet yardımlarına endeksli bir aile ayrıcalığı gibi sunmak amacıyla sıklıkla bir argüman olarak kullanılmıştı. Ancak ne var ki, Türkiye’nin vergi rekortmenleri listesinin 1 ve 2’nciliğini kapatan Bayraktar’ların devletten tek kuruş hibe ya da kredi kullanmadığı belgelenmişti.
"Siyasi Hücre" Yaklaşımı: Selçuk Bayraktar’ı "siyasi bir hücreye" kapatma girişimi, projelerin millî bir başarı olarak değil, sadece bir partinin veya şahsın projesiymiş gibi algılanmasına yol açmak için kurgulandı. Oysa Selçuk Bayraktar'ın teknik liderliği, damatlık sıfatı henüz gündemde bile değilken TSK envanterinde kanıtlanmış bir gerçekti.
