Tunalı’dan Cinnah’a: Caddeler kimleri yaşatıyor?

Ankara’da bir caddenin adını söylemek, çoğu zaman bir hayatı, bir zaferi ya da bir dostluğu anmak demektir. Başkentin caddeleri; fikir adamlarını, cephe kahramanlıklarını ve uluslararası dostlukları günlük dile taşır. İşte Ankara caddelerinin isim hikâyeleri.

TUNALI HİLMİ KİMDİ?

Kavaklıdere’nin ünlü caddesi, adını fikir ve siyaset adamı Tunalı Hilmi Bey’den alır. 1871 doğumlu Hilmi Bey, İkinci Meşrutiyet döneminin tanınmış isimlerindendi; Cumhuriyet döneminde de milletvekili olarak Meclis’te görev yaptı.

Tunalı lakabı, doğduğu coğrafyadan gelir. Hilmi Bey, Tuna vilayetinde, bugün Bulgaristan sınırları içinde kalan Eskicuma’da doğmuştu. Cadde, 1964’te yapılan düzenlemeyle onun adını aldı.

CİNNAH ADI NEREDEN GELİYOR?

Çankaya’ya tırmanan Cinnah Caddesi, adını Pakistan’ın kurucusu Muhammed Ali Cinnah’tan alır. Bu ad, Türkiye ile Pakistan arasındaki köklü dostluğun şehir planına yansımasıdır.

Benzer bir dostluk jesti Kavaklıdere’de de görülür: John F. Kennedy Caddesi, adını ABD başkanından alır. Başkentin diplomasi semtlerinde cadde adları, uluslararası ilişkilerin hafızasını taşır.

ZAFERİN ADI: ANAFARTALAR

Ulus’un tarihî ticaret caddesi Anafartalar, adını Çanakkale Cephesi’nin Anafartalar Muharebeleri’nden alır. Bu muharebeler, Çanakkale savunmasının dönüm noktalarındandı.

Cadde adı, Kurtuluş yıllarının başkentinde zaferin gündelik hayata işlenmiş bir hatırasıdır. Ulus çevresindeki pek çok ad gibi, Milli Mücadele döneminin ruhunu yansıtır.

FİKİR VE HİZMET ADAMLARI

Başkentin caddelerinde Cumhuriyet’in fikir ve hizmet kadrosu da yaşar:

•    Ziya Gökalp Caddesi: Türk düşünce tarihinin önemli ismi, sosyolog Ziya Gökalp’i anar

•    Necatibey Caddesi: Cumhuriyet’in genç yaşta kaybedilen ilk kuşak Milli Eğitim Bakanı Mustafa Necati’yi yaşatır

•    Gazi Mustafa Kemal Bulvarı: Kısaca GMK, Atatürk’ün unvanını taşır

•    Mevlana Bulvarı: Anadolu bilgeliğinin evrensel ismini anar

CADDE ADLARI NE ANLATIR?

Ankara’nın cadde adları, Cumhuriyet başkentinin değerler haritası gibidir. Atatürk Bulvarı şehrin omurgasını oluştururken, çevresindeki adlar zaferleri, fikirleri ve dostlukları kuşaktan kuşağa aktarır.

Bu adların her biri, gündelik bir adres olmanın ötesinde küçük birer anıttır. Caddeden geçen herkes, farkında olmadan bir hatırayı yaşatır.

CADDE ADLARI HAKKINDA SIKÇA SORULAN SORULAR

Ankara cadde adları ile ilgili en çok merak edilen sorular şöyle:

TUNALI HİLMİ NERELİYDİ?

Tuna vilayetindeki Eskicuma’da doğmuştu.

CİNNAH KİMDİR?

Pakistan’ın kurucusu Muhammed Ali Cinnah’tır.

ANAFARTALAR NEYİ ANAR?

Çanakkale’deki Anafartalar Muharebeleri’ni.

NECATİBEY KİMİ YAŞATIR?

Milli Eğitim Bakanı Mustafa Necati’yi.

GMK NEYİN KISALTMASI?

Gazi Mustafa Kemal Bulvarı’nın.