15 yıl Anıtkabir’di: Etnografya Müzesi’nin hikâyesi
Başkent Ankara'daki Etnografya Müzesi nerede, ne zaman açıldı? Ankara’nın simge müzesinin tarihi ve mimarisi…
Ankara’nın Namazgâh Tepesi’nde yükselen tek kubbeli yapı, Cumhuriyet’in ilk müze binalarından biri. Etnografya Müzesi, Türk halk kültürünün eserlerini sergilemek için kuruldu; ama tarihinde bambaşka bir rol de üstlendi. Atatürk’ün naaşı, on beş yıl boyunca bu müzenin avlusunda bekledi. İşte Etnografya Müzesi’nin hikâyesi.
ETNOGRAFYA MÜZESİ NEREDE?
Etnografya Müzesi, Ankara’nın merkezinde, Namazgâh Tepesi olarak bilinen yükseltinin üzerinde yer alıyor. Şehre hâkim bu tepe, bir zamanlar Müslüman mezarlığıydı.
Müzeye giriş, Türkocağı Sokağı’na açılan bahçe kapısından sağlanıyor. Merkezi konumu, yapıyı Ankara’nın tarihî müze rotasının önemli bir durağı yapıyor.
Künye | Etnografya Müzesi |
Konum | Namazgâh Tepesi, Ankara |
Mimar | Arif Hikmet Koyunoğlu |
Temel | 1925 |
Açılış | 1930 |
Özellik | Tek kubbeli, küfeki taşı |
CUMHURİYET’İN İLK MÜZELERİNDEN
Müzenin arazisi, 1925’te alınan bir Bakanlar Kurulu kararıyla Vakıflar Genel Müdürlüğü’nce Milli Eğitim Bakanlığı’na bağışlandı. Aynı yıl temeli atılan binanın mimarlığını Arif Hikmet Koyunoğlu üstlendi.
Koyunoğlu, yapıyı Birinci Ulusal Mimarlık döneminin biçim anlayışıyla tasarladı. Müteahhitliğini Erzurumlu Nafiz Bey’in yaptığı bina, 18 Temmuz 1930’da ziyarete açıldı.
ON BEŞ YIL ANITKABİR İŞLEVİ GÖRDÜ
Etnografya Müzesi, tarihinde sıra dışı bir görev üstlendi. Atatürk’ün naaşı, 21 Kasım 1938’de müzenin iç avlusunda hazırlanan geçici kabre konuldu.
Naaş, 10 Kasım 1953’te Anıtkabir’e nakledilene kadar burada kaldı. Bu on beş yıl boyunca müze, devlet erkânının ve halkın ziyaret ettiği bir anma mekânı oldu.
MİMARİ ÖZELLİKLERİ
Bina, Cumhuriyet dönemi mimarisinin dikkat çeken örneklerinden:
• Dikdörtgen planlı ve tek kubbeli yapı
• Küfeki taşıyla kaplı taş duvarlar
• 28 basamaklı merdiven ve dört sütunlu üçlü giriş
• Önünde at üstünde bronz Atatürk heykeli, 1927 yapımı
BUGÜN NE SERGİLENİYOR?
Bugün müze, asıl işlevine dönmüş durumda. Türk halk kültürüne ait zengin bir koleksiyona ev sahipliği yapıyor.
Halı ve kilimlerden geleneksel giysilere, el sanatlarından yazma eserlere kadar pek çok parça sergileniyor. Müze, Anadolu’nun maddi ve manevi kültür mirasını ziyaretçiyle buluşturuyor.
ETNOGRAFYA MÜZESİ HAKKINDA SIKÇA SORULAN SORULAR
Etnografya Müzesi ile ilgili en çok merak edilen sorular şöyle:
ETNOGRAFYA MÜZESİ NEREDE?
Ankara merkezinde, Namazgâh Tepesi üzerindedir.
MÜZE NE ZAMAN AÇILDI?
18 Temmuz 1930’da ziyarete açılmıştır.
MÜZENİN MİMARI KİM?
Arif Hikmet Koyunoğlu’dur.
ATATÜRK’ÜN NAAŞI BURADA MI KALDI?
Evet; 1938-1953 arasında müzenin avlusundaki geçici kabirde kaldı.
MÜZEDE NELER SERGİLENİYOR?
Halı, kilim, giysi ve el sanatları gibi Türk halk kültürü eserleri.