Ankara’nın ilk ahşap hanı: Pirinç Han’ın sırrı

Ankara Kalesi’nin eteğinde, Atpazarı’nın dar sokaklarında ahşap bir han var: Pirinç Han. Taş ve ahşabın iç içe geçtiği bu yapı, antikacı dükkânları ve salep kokusuyla ziyaretçilerini geçmişe götürüyor. Tarihçesi tartışmalı olsa da, Ankara’nın bilinen ilk ahşap hanı olarak anılıyor. İşte Pirinç Han.

PİRİNÇ HAN NEREDE?

Pirinç Han, Ankara’nın tarihî çekirdeği Altındağ’da, Atpazarı mevkiinde yer alıyor. Ankara Kalesi’nin eteğindeki bu bölge, şehrin en eski ticaret merkezlerinden.

Han, antikacı dükkânları ve dar sokaklarla çevrili. Anadolu Medeniyetleri Müzesi ve Rahmi M. Koç Müzesi gibi durakların yakınında olması, onu kale gezisinin doğal bir parçası yapıyor.

TARTIŞMALI BİR TARİHÇE

Pirinç Han’ın tarihçesi kesin olarak bilinmiyor. 17. yüzyıl sicil kayıtlarında Rumeli Kazaskeri Emin Mehmet Efendi’nin bir han yaptırdığı geçiyor; bazı kayıtlar ise yapının 1739’da vakfedildiğini gösteriyor.

En yaygın görüşe göre asıl Pirinç Han, 1930’larda içindeki mescitle birlikte yıkıldı ve yerine bir ilkokul yapıldı. Bugün Pirinç Han olarak bilinen yapı ise eski bir ahşap konağın restore edilerek hana dönüştürülmesiyle ortaya çıktı.

KARAKOLDAN HANA

Yapı, Cumhuriyet’in ilk yıllarında farklı işlevler üstlendi. 1921’de ön karakol olarak kullanıldı, 1942’ye kadar bir müfreze komutanlığına ev sahipliği yaptı.

Sonraki yıllarda han, içinde ailelerin yaşadığı bir mesken hâline geldi. 1980’lerin sonunda özgün mimarisine bağlı kalınarak restore edildi ve bugünkü kimliğine kavuştu.

MİMARİSİ VE ÖNE ÇIKANLAR

Pirinç Han, ahşabın öne çıktığı mimarisiyle Ankara hanları arasında ayrıksı bir yere sahip:

•    Üç katlı, ortası avlulu yapı

•    Ahşap karkas ve kerpiç dolgulu duvarlar

•    Avlu çevresinde yaklaşık 40 oda

•    Giriş duvarında Faruk Nafiz Çamlıbel’in Han Duvarları şiirinden dizeler

BUGÜN PİRİNÇ HAN

Bugün odaların çoğu antikacılara ev sahipliği yapıyor. Halılar, minyatürler ve bakır-pirinç objelerin yanında, sanat atölyeleri ve kafeler hanın canlı atmosferini tamamlıyor.

Özellikle kış günlerinde han avlusunda içilen salep, ziyaretçilerin uğrak nedenlerinden. Pirinç Han, kale çevresindeki tarihî dokunun sevilen duraklarından biri.

PİRİNÇ HAN HAKKINDA SIKÇA SORULAN SORULAR

Pirinç Han ile ilgili en çok merak edilen sorular şöyle:

PİRİNÇ HAN NEREDE?

Altındağ’da, Atpazarı mevkiinde, Ankara Kalesi’nin eteğindedir.

PİRİNÇ HAN KAÇ YILLIK?

Tarihçesi kesin değildir; kökeni 18. yüzyıla kadar götürülür.

NEDEN AHŞAP HAN OLARAK BİLİNİYOR?

Ankara’nın bilinen ilk ahşap hanı olarak anılır.

HAN BUGÜN NE OLARAK KULLANILIYOR?

Antikacı dükkânları, atölyeler ve kafelere ev sahipliği yapar.

PİRİNÇ HAN KAÇ KATLI?

Üç katlı ve ortası avlulu bir yapıdır.