E5 liderleri Ankara’daki NATO Zirvesi için Berlin’de toplandı
E5 ülkeleri, Ankara’da yapılacak NATO Zirvesi öncesi Berlin’de bir araya gelerek Ukrayna’ya destek mesajı verdi.
Almanya, Fransa, İngiltere, İtalya ve Polonya’dan oluşan E5 ülkelerinin liderleri, Ankara’da 7-8 Temmuz tarihlerinde düzenlenecek NATO Zirvesi öncesi Berlin’de hazırlık toplantısı yaptı. Toplantıda Ukrayna’ya destek, NATO’da yük paylaşımı, Avrupa savunması ve İran dosyası ele alındı.
ANKARA’DAKİ NATO ZİRVESİ ÖNCESİ BERLİN’DE KRİTİK TOPLANTI
Ankara’da gerçekleştirilecek NATO Zirvesi öncesinde Avrupa’nın önde gelen ülkeleri Almanya’nın başkenti Berlin’de bir araya geldi. E5 olarak adlandırılan Almanya, Fransa, İngiltere, İtalya ve Polonya’nın hükümet ve devlet başkanları, zirve hazırlıkları kapsamında ortak değerlendirme yaptı.
Toplantıya Almanya Başbakanı Friedrich Merz ev sahipliği yaptı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, istifa eden ancak halefi belirlenene kadar görevini sürdüreceğini açıklayan İngiltere Başbakanı Keir Starmer, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ve Polonya Başbakanı Donald Tusk Berlin’de hazır bulundu. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise ABD’de bulunması nedeniyle toplantıya görüntülü konferans yöntemiyle katıldı.
TOPLANTIDA UKRAYNA, İRAN VE NATO’DA YÜK PAYLAŞIMI ELE ALINDI
Berlin’deki görüşmede, Ankara’daki NATO Zirvesi’nin ana gündem başlıkları masaya yatırıldı. Liderler, Ukrayna’ya daha fazla destek sağlanması, Avrupa ülkelerinin savunma kapasitesinin güçlendirilmesi ve NATO içindeki yük paylaşımının dengelenmesi konularını değerlendirdi.
Toplantıda ayrıca Avrupalı ülkelerin İran meselesinin çözümünde nasıl bir rol üstleneceği de görüşüldü. ABD ile İran arasındaki müzakereler, bölgesel güvenlik dengeleri ve Avrupa’nın diplomatik katkı imkânları liderlerin gündeminde yer aldı.
MERZ: CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN’A BİLGİ VERECEĞİM
Toplantının ardından düzenlenen ortak basın toplantısında konuşan Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Ankara’da yapılacak NATO Zirvesi’ne iki hafta kaldığını hatırlattı. Merz, “Bu önemli zirveyi hep birlikte bir başarıya dönüştürmek istiyoruz” dedi.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin toplantıya görüntülü konferans yoluyla katıldığını belirten Merz, Berlin’de yapılan hazırlık görüşmesine ilişkin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve ABD Başkanı Donald Trump’a bilgi vereceğini açıkladı.
E5 ÜLKELERİ ZİRVE İÇİN 5 BAŞLIKTA MUTABIK KALDI
Almanya Başbakanı Merz, E5 ülkeleri olarak Ankara’daki NATO Zirvesi’nde verilecek mesajlar konusunda 5 ana başlık üzerinde mutabakata vardıklarını söyledi. Merz, ilk olarak tüm müttefiklerin çıkarına olan Avrupa-Atlantik güvenliğini sağlayan güçlü ve birleşik bir NATO’yu savunduklarını belirtti.
İkinci başlıkta ittifakın yenilenmesi ve Avrupa ayağının güçlendirilmesi hedefinin yer aldığını ifade eden Merz, üçüncü olarak savunma politikasında tek taraflı adımlar yerine Transatlantik ve Avrupa düzeyinde daha fazla iş birliği istediklerini söyledi. Merz, bu kapsamda Almanya’nın silahlı kuvvetlerini ve savunma sanayisini ittifak ve Avrupa içinde sağlam biçimde konumlandırmak istediklerini kaydetti.
ANKARA ZİRVESİNDE UKRAYNA’YA GÜÇLÜ DESTEK MESAJI VERİLECEK
Berlin’deki toplantıda üzerinde uzlaşılan dördüncü başlığın Ukrayna olduğunu açıklayan Merz, Ankara’daki NATO Zirvesi’nde Kiev’e yönelik güçlü bir destek mesajı vermek istediklerini dile getirdi.
Merz, Federal Hükümetin Avrupa’daki NATO müttefikleri olarak Ukrayna’ya güçlü bir mali taahhütte bulunulmasını önerdiğini belirtti. Rusya’ya verilen mesajın net olduğunu vurgulayan Merz, “Ukrayna güçlü kalacak ve Avrupa’nın desteği azalmayacak” değerlendirmesinde bulundu. Merz, Transatlantik düzeyde uzun süredir görülmemiş bir uzlaşma içinde olduklarını belirterek Moskova’nın bundan ders çıkarmasını umduklarını ve barış görüşmelerine başlama zamanının geldiğini söyledi.
İRAN DOSYASI DA BERLİN TOPLANTISININ GÜNDEMİNDEYDİ
Friedrich Merz, E5 liderlerinin ABD ile İran arasındaki müzakereleri de değerlendirdiğini belirtti. Merz, ABD ile İran’ın bir çerçeve anlaşması üzerinde uzlaşmasını memnuniyetle karşıladıklarını ve müzakereleri desteklediklerini ifade etti.
Merz, şartların oluşması halinde Avrupalı ülkelerin de sürece katkı sunmaya hazır olduğunu belirtti. Böylece Berlin toplantısında yalnızca NATO ve Ukrayna başlıkları değil, Orta Doğu güvenliği ve İran’la yürütülen diplomatik temaslar da kapsamlı biçimde ele alındı.
MACRON: AVRUPALILAR VE AMERİKALILAR YAKINLAŞMA SÜRECİNDE
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Avrupalılar ile Amerikalılar arasında yakınlaşma sürecinin başladığı bir döneme girildiğini söyledi. Macron, Ukrayna’nın bütünlüğünün desteklenmesi, altyapısının güçlendirilmesi ve Rusya’ya yaptırım uygulanması konusunda ABD ile aynı çizgide olduklarını belirtti.
Macron, bu birliği daha da güçlendirmek istediklerini dile getirdi. ABD ile İran arasındaki görüşmelere de değinen Macron, Avrupalılar olarak geçici görevler ya da Hürmüz Boğazı’na ilişkin şartların belirlenmesi gibi alanlarda sürece katılmak istediklerini ifade etti.
AVRUPA SAVUNMASINDA ORTAK ÇÖZÜM VURGUSU
Fransa Cumhurbaşkanı Macron, Avrupalı ülkeler olarak ortak çözümler üretmek ve caydırıcılık yeteneklerini artırmak için birlikte çalışmak istediklerini söyledi. Macron, bunun birlikte hareket etme ve endüstriyel ortaklığı genişletme kararlılığının göstergesi olduğunu vurguladı.
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni de Avrupa’nın güvenlik ve savunma alanında, özellikle daha güçlü bir Avrupa bileşeni çerçevesinde sorumluluk almak istediğini belirtti. Meloni, Transatlantik ittifak içinde Avrupa’daki endüstriyel temeli güçlendirmek için gerekli varlıkların göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi.
STARMER: UKRAYNA’YA DESTEĞİMİZ SARSILMAZ
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Ukrayna’ya verilen desteğin devam edeceğini ifade etti. Starmer, daha önce dile getirdikleri “sarsılmaz destek” mesajını Berlin’de de teyit ettiklerini söyledi.
Starmer, Ukrayna için yeni fırsatlar oluşturmak ve bunları savaş alanında kullanmaya devam etmek istediklerini belirtti. Rusya’nın başka alanlarda da zayıfladığına dair net işaretler bulunduğunu söyleyen Starmer, Rus ekonomisinin gerilediğini ve bu nedenle Moskova üzerindeki ekonomik baskının artırılması gereken önemli bir döneme girildiğini kaydetti.
TUSK’TAN UKRAYNA İLE GERİLİME RAĞMEN DESTEK MESAJI
Berlin’deki ortak basın toplantısında açıklamaları dikkatle takip edilen isimlerden biri Polonya Başbakanı Donald Tusk oldu. Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki’nin Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’e 2023’te verilen Polonya’nın en yüksek devlet nişanı “Beyaz Kartal”ın geri alınmasının ardından iki ülke arasında gerilim yaşanmıştı.
Bu gelişmeye rağmen Tusk, Kiev’e destek sözü verdi. E5 formatındaki toplantının önemine dikkat çeken Tusk, ülkelerinin Avrupa birliğini ve Transatlantik birliği korumak istediğini teyit etmek için Berlin’de bulunduklarını söyledi. Tusk, Ukrayna için kritik bir süreç yaşandığını belirterek Avrupa ve Transatlantik toplum olarak birliğin korunmasının son derece önemli olduğunu vurguladı.
TUSK: RUSYA İLE SAVAŞTA UKRAYNA’NIN YANINDAYIZ
Polonya Başbakanı Donald Tusk, Ankara’daki zirve öncesinde şartlar ve duygular ne olursa olsun birlik mesajının açıkça verilmesi gerektiğini söyledi. Tusk, her konuda duyguların var olduğunu ancak Avrupa’nın birliğini savunacaklarını ifade etti.
Tusk, “Rusya ile savaşta Ukrayna’nın yanındayız” mesajı verdi. Bazı politikacıların bunu her zaman takdir etmeyebileceğini belirten Tusk, Transatlantik bağları da savunacaklarını ve Polonya’nın bunun için elinden geleni yapacağını kaydetti.
İSTİFA EDEN STARMER’E BERLİN’DE VEDA
Ortak basın toplantısında Almanya Başbakanı Merz, Fransa Cumhurbaşkanı Macron, İtalya Başbakanı Meloni ve Polonya Başbakanı Tusk, geçtiğimiz günlerde istifa eden ancak halefi seçilene kadar görevini sürdürecek olan İngiltere Başbakanı Keir Starmer’e teşekkür etti.
Merz, Starmer’in güçlü bir NATO ve birleşik Avrupa için önemli katkılar sunduğunu söyledi. Görevden ayrılacak olmasından üzüntü duyduğunu dile getiren Merz, son aylarda yürütülen mükemmel iş birliği için Starmer’e teşekkür etti.
E5 PLATFORMU 2024’TE KURULDU
E5 platformu, Avrupa ülkeleri arasında savunma iş birliğini güçlendirmek ve Rusya ile savaşta Ukrayna’ya verilen desteği koordine etmek amacıyla 2024 yılında kuruldu.
Almanya, Fransa, İngiltere, İtalya ve Polonya’dan oluşan platform, Ankara’daki NATO Zirvesi öncesinde ortak pozisyon belirleyerek Avrupa güvenliği, savunma sanayisi, Ukrayna’ya destek ve Transatlantik iş birliği konularında koordinasyon sağladı.