Ellerde şişlik ve ağrı yaşayanlar dikkat! Hangi doktora gidilmeli?

Eklem romatizması kimlerde görülüyor? Risk faktörleri ve tedavi seçenekleri

Eklem romatizması, bağışıklık sisteminin çeşitli nedenlerle eklemleri hedef alması veya eklemlerde iltihaplanma gelişmesi sonucu ortaya çıkan romatizmal hastalıkları tanımlamak için kullanılan genel bir ifadedir. Bu hastalıklar; eklem ağrısı, şişlik, hareket kısıtlılığı ve yaşam kalitesinde azalmaya neden olabilir.

Romatizmal hastalıklar tek bir hastalıktan oluşmaz. En sık görülen türlerden biri romatoid artrit olmakla birlikte, sedef romatizması, ankilozan spondilit, lupus ve diğer iltihaplı romatizmal hastalıklar da eklemleri etkileyebilir. Erken tanı ve uygun tedavi, hastalığın ilerlemesini yavaşlatmada önemli rol oynuyor.

Eklem romatizmasının belirtileri nelerdir?

Belirtiler hastalığın türüne göre değişebilse de birçok hastada ortak bulgular görülebiliyor. En sık görülen belirtiler şunlardır:

• Eklemlerde ağrı
• Sabahları 30 dakikadan uzun süren tutukluk
• Eklem şişliği
• Hareket sırasında zorlanma
• Eklemlerde sıcaklık artışı
• El ve ayak parmaklarında hassasiyet
• Günlük işlerde zorlanma
• Halsizlik ve yorgunluk
• Hafif ateş
• İleri dönemlerde eklem şekil bozuklukları

Özellikle sabah saatlerinde belirgin olan tutukluk hissinin gün içinde hareket ettikçe azalması, iltihaplı romatizmal hastalıklar açısından dikkat çeken belirtilerden biri olarak değerlendiriliyor.

Eklem romatizması neden olur?

Eklem romatizmasının kesin nedeni her zaman bilinmiyor. Ancak uzmanlar, genetik yatkınlık ile çevresel faktörlerin birlikte etkili olabileceğini belirtiyor.

Hastalığın gelişiminde rol oynayabileceği düşünülen faktörler arasında şunlar yer alıyor:

• Genetik yatkınlık
• Bağışıklık sisteminin normal dokulara saldırması
• Sigara kullanımı
• Bazı enfeksiyonlar
• Hormonal değişiklikler
• Obezite
• İleri yaş
• Çevresel etkenler

Bu risk faktörlerine sahip olmak, mutlaka hastalığın gelişeceği anlamına gelmiyor.

Kimler daha fazla risk altında?

Eklem romatizması her yaşta görülebilse de bazı gruplarda daha sık ortaya çıkabiliyor.

Riskin daha yüksek olabileceği kişiler arasında:

• Ailesinde romatizmal hastalık öyküsü bulunanlar
• Orta yaş ve üzerindeki bireyler
• Kadınlar (özellikle romatoid artrit açısından)
• Sigara kullananlar
• Fazla kilolu bireyler
• Bazı otoimmün hastalıklara sahip kişiler

Eklem romatizması nasıl teşhis edilir?

Tanı sürecinde hastanın şikâyetleri ve fizik muayene büyük önem taşıyor. Gerekli görüldüğünde laboratuvar testleri ve görüntüleme yöntemlerinden de yararlanılıyor.

Tanıda kullanılabilecek yöntemler arasında:

• Kan tahlilleri
• Romatizmal hastalıklara yönelik antikor testleri
• Sedimantasyon ve CRP gibi iltihap göstergeleri
• Röntgen
• Ultrason
• Manyetik rezonans (MR)

Erken dönemde tanı konulması, eklem hasarının önlenmesi açısından büyük önem taşıyor.

Eklem romatizması nasıl tedavi edilir?

Tedavi, hastalığın türüne, şiddetine ve kişinin genel sağlık durumuna göre planlanıyor. Günümüzde uygulanan tedaviler sayesinde birçok hasta uzun süre hastalığını kontrol altında tutabiliyor. Tedavi sürecinde şu yöntemlerden yararlanılabiliyor:

İlaç tedavisi

Romatizmal hastalığın türüne göre ağrı kesiciler, iltihap giderici ilaçlar, bağışıklık sistemini düzenleyen hastalık modifiye edici ilaçlar ve biyolojik tedaviler kullanılabiliyor. İlaçların mutlaka hekim kontrolünde kullanılması gerekiyor.

Fizik tedavi ve egzersiz

Eklem hareket açıklığını korumak ve kas gücünü artırmak amacıyla fizik tedavi programları uygulanabiliyor. Düzenli egzersiz, eklemlerin işlevini korumaya yardımcı oluyor.

Sağlıklı yaşam alışkanlıkları

İdeal kilonun korunması, sigaranın bırakılması, dengeli beslenme ve düzenli fiziksel aktivite tedavi sürecini destekleyen önemli unsurlar arasında yer alıyor.

Cerrahi tedavi

İleri derecede eklem hasarı gelişen ve diğer tedavilere yanıt vermeyen hastalarda protez cerrahisi veya farklı ortopedik girişimler gündeme gelebiliyor.

Eklem romatizması tamamen iyileşir mi?

Eklem romatizmasının seyri hastalığın türüne göre değişiyor. Günümüzde birçok romatizmal hastalık tamamen ortadan kaldırılamasa da erken tanı ve uygun tedaviyle belirtiler büyük ölçüde kontrol altına alınabiliyor.

Tedaviye düzenli devam eden hastalarda ağrıların azalması, eklem fonksiyonlarının korunması ve yaşam kalitesinin artırılması mümkün olabiliyor.

Eklem romatizması için hangi doktora gidilir?

Eklem romatizması belirtileri yaşayan kişilerin öncelikle Romatoloji bölümüne başvurması öneriliyor. Romatoloji uzmanları, iltihaplı romatizmal hastalıkların tanı ve tedavisini planlıyor.

Romatoloji uzmanının bulunmadığı sağlık kuruluşlarında ilk değerlendirme İç Hastalıkları (Dahiliye) uzmanı tarafından yapılabiliyor. Gerekli durumlarda hasta romatoloji bölümüne yönlendiriliyor.

Eklemde travmaya bağlı sorunların değerlendirilmesinde Ortopedi ve Travmatoloji uzmanları da görev alırken, hareket kaybı ve rehabilitasyon sürecinde Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon uzmanlarından destek alınabiliyor.

Eklem ağrılarını 10 dakikada hafifleten doğal yöntem: Bu bitkisel yağlarla masaj mucizevi etki yaratıyor!

Hangi belirtilerde vakit kaybetmeden doktora başvurulmalı?

Uzmanlar, aşağıdaki belirtilerin görülmesi halinde sağlık kuruluşuna başvurulmasını öneriyor:

• Birkaç haftadan uzun süren eklem ağrısı
• Sabahları uzun süren eklem tutukluğu
• Eklem şişliği ve kızarıklığı
• Dinlenmeyle geçmeyen ağrılar
• Birden fazla eklemde aynı anda şikâyet gelişmesi
• Günlük yaşamı zorlaştıran hareket kısıtlılığı
• Nedeni açıklanamayan halsizlik ve hafif ateş

Erken tanı eklem sağlığını korumada büyük önem taşıyor

Uzmanlar, eklem ağrılarının yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak görülmemesi gerektiğine dikkat çekiyor. Özellikle uzun süren ağrı, sabah tutukluğu ve şişlik gibi belirtiler, iltihaplı romatizmal hastalıkların erken işaretleri olabiliyor. Erken tanı konulması ve uygun tedaviye zamanında başlanması, eklem hasarını önlemeye, hareket kabiliyetini korumaya ve yaşam kalitesini artırmaya önemli katkı sağlıyor.