Ukrayna'nın Ankara Büyükelçisinden çağrı

Ukrayna’nın Ankara Büyükelçisi Neriman Celal, Büyükelçilikte düzenlediği basın toplantısında savaşın Karadeniz’de oluşturduğu risklere ilişkin açıklamalarda bulundu. Celal, sivil deniz taşımacılığına yönelik tehlikelerin giderek büyüdüğünü belirterek Karadeniz’in çatışmaların sürdüğü bir bölge olmaktan çıkarılması gerektiğini ifade etti. Büyükelçi, saldırıların sınırlandırılmaması durumunda mevcut risklerin daha da artabileceği uyarısında bulundu.

Celal, savaşın başlamasından bu yana Ukrayna’nın liman altyapısına ait en az 1054 tesisin zarar gördüğünü veya kullanılamaz hâle geldiğini söyledi. Ukrayna’nın verilerine göre 232 sivil gemiye yönelik saldırı kaydedildiğini aktaran Celal, bu saldırıların 30’dan fazlasının 2026 yazında gerçekleştiğini belirtti.

SİVİL GEMİLER VE LİMANLAR İÇİN MORATORYUM DESTEĞİ

Karadeniz’deki saldırıların yalnızca Ukrayna’yı değil, farklı ülkelerin denizcilerini ve ticari taşımacılığını da etkilediğini dile getiren Celal, hayatını kaybedenler arasında Türk vatandaşlarının da bulunduğunu söyledi. Ukrayna’nın olayların aydınlatılması ve sivil deniz taşımacılığının güvenliğinin sağlanması konusunda Türkiye ile iş birliğine hazır olduğunu kaydetti.

Celal, Türkiye tarafından gündeme getirilen ve sivil gemiler, ticari limanlar ile enerji altyapısına yönelik saldırıların karşılıklı olarak durdurulmasını öngören moratoryum girişimine destek vermeye hazır olduklarını açıkladı. Ukrayna Büyükelçisi, Karadeniz’in savaş yerine barış, ticaret ve iş birliğiyle anılması gerektiğini vurguladı.

ANKARA’YA YÖNELİK RİSK UYARISI

Celal, Karadeniz’deki çatışmaların genişlemesi ihtimaline de dikkat çekti. Savaşın zaman içinde daha geniş bir coğrafyaya yayılabileceğini belirten Celal, Ukrayna’nın çatışmanın başka ülkelere sıçramasını istemediğini söyledi.

Karadeniz’deki saldırıların kontrol altına alınmaması hâlinde tehlikenin artabileceğini belirten Celal, Ankara’nın da riskten uzak olmadığını ifade etti. Büyükelçi, Türkiye’nin diplomatik gücü ve kapasitesinin savaşın sona erdirilmesi amacıyla daha fazla kullanılmasının önemli olduğunu dile getirdi.

UKRAYNA ŞARTSIZ ATEŞKESE HAZIR

Ukrayna’nın derhal şartsız ve kapsamlı ateşkese hazır olduğunu belirten Celal, Devlet Başkanı Volodımır Zelenskıy’ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Türkiye’de görüşmeye hazır olduğunu daha önce de açıkladığını hatırlattı. Celal, görüşmelerin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve ABD Başkanı Donald Trump’ın arabuluculuğunda gerçekleştirilmesinin de mümkün olduğunu söyledi.

Diplomasinin sonuç vermesi için tarafların müzakereye hazır olması gerektiğini ifade eden Celal, Ukrayna’nın savaşın sona erdirilmesi amacıyla İstanbul, Ankara, Antalya veya başka bir yerde görüşmeye hazır olduğunu belirtti. Büyükelçi, ülkesinin söylemden ziyade somut ve gerçek bir ateşkes istediğini vurguladı.

TÜRKİYE’NİN ARABULUCULUK ROLÜNE VURGU

Türkiye-Ukrayna ilişkilerinin stratejik nitelikte olduğunu belirten Celal, Türkiye’nin Ukrayna’nın egemenliği ve uluslararası kabul görmüş sınırları içindeki toprak bütünlüğüne yönelik desteğinin önemine değindi. Kırım konusunda Türkiye’nin tutumunun kendileri için özel önem taşıdığını söyleyen Celal, Kırım’ın Ukrayna’ya ait olduğunu ifade etti.

İstanbul’daki müzakere sürecinin sonuçlarına da değinen Celal, yaklaşık 2 bin Ukraynalı savaş esirinin ailelerine döndüğünü, kısa süre önce ise 103 kişinin daha evlerine kavuştuğunu aktardı. Ukraynalı savaş esirleri, sivil rehineler ve Rusya’daki siyasi mahkûmların serbest bırakılması konusunda Türkiye’nin desteğinin sürmesini beklediklerini söyledi.

RUSYA’NIN SALDIRILARI VE SAVAŞIN GİDİŞATI

Celal, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarının 2014’te Kırım’ın işgaliyle başladığını savundu. Cephedeki durumun zor olduğunu ancak Rusya’nın savaşı kazandığı yönündeki değerlendirmelerin sahadaki tabloyu yansıtmadığını ileri sürdü. Ukrayna tarafının verilerine göre Rusya’nın ölü ve yaralı toplam kaybının 1 milyon 478 bini aştığını belirten Celal, Ukrayna güçlerinin savunmanın yanı sıra bazı bölgelerde operasyonlar gerçekleştirdiğini söyledi.

Büyükelçi ayrıca Rusya’nın yeni bir seferberlik hazırlığında olduğunu ve Ukrayna istihbaratının değerlendirmelerine göre 21 Eylül’de yapılacak Devlet Duması seçimlerinin ardından en az 300 bin kişinin askere alınmasının planlandığını iddia etti.

MOSKOVA-PYONGYANG İŞ BİRLİĞİNE DİKKAT ÇEKTİ

Rusya’nın Kuzey Kore ile askeri iş birliğini artırdığını ileri süren Celal, Kursk bölgesine yaklaşık 8 bin 500 Kuzey Koreli askerin konuşlandırıldığını ve bunların yaklaşık 400’ünün İHA operatörü olduğunu iddia etti.

Rusya’nın Kuzey Kore’den 50 bine kadar ilave asker talep edebileceğini öne süren Celal, Moskova ile Pyongyang arasındaki iş birliğinin artık yalnızca Ukrayna savaşıyla sınırlı olmayan bir güvenlik meselesine dönüştüğünü savundu.

HAVA SALDIRILARINDAKİ ARTIŞA DİKKAT ÇEKTİ

Rusya’nın hava saldırılarında ciddi artış yaşandığını söyleyen Celal, Ukrayna’da her hafta çok sayıda saldırı İHA’sı, güdümlü hava bombası ve füzenin kullanıldığını belirtti. Kiev ve Krıvıy Rih’e yönelik saldırılarda can kayıpları yaşandığını aktaran Celal, yalnızca temmuz ayında en az 437 sivilin hayatını kaybettiğini ve 2 bin 610 sivilin yaralandığını söyledi.

Celal, Ukraynalı savaş esirlerine ilişkin de Rus askerlerinin teslim olan en az 345 Ukrayna askerini infaz ettiğini ve 375 Ukrayna vatandaşının Rus esaretinde hayatını kaybettiğinin doğrulandığını öne sürdü. Uluslararası kuruluşların savaş esirleri ve sivillere erişimine izin verilmesi gerektiğini ifade etti.

TARIM ÜRÜNLERİ İÇİN DÜNYA PAZARLARI UYARISI

Saldırıların ekonomik sonuçlarına da değinen Celal, Rus saldırıları nedeniyle 30 milyon tondan fazla Ukrayna tarım ürününün dünya pazarlarına ulaşamayabileceğini söyledi. Rusya’nın işgal altındaki bölgelerden Ukrayna tahılını yasa dışı yollarla çıkardığını savunan Celal, 2025 yılında 2 milyon tondan fazla tahılın çeşitli dünya pazarlarına gönderildiğini ileri sürdü.

Büyükelçi, Karadeniz ve Azak Denizi limanlarının yanı sıra paravan şirketler ve “gölge tahıl filosu” olarak tanımladığı gemilerin bu faaliyetlerde kullanıldığını iddia etti.

DENİZCİLERE SEYİR UYARISI

Karadeniz’deki savaş koşullarının denizciler açısından yüksek risk taşıdığını belirten Celal, gemi sahipleri, işletmeciler ve mürettebattan resmi seyir uyarılarına uymalarını istedi. Deniz trafiğine kapatılan bölgelere girilmemesi gerektiğini söyleyen Celal, yüksek risk bulunan Rus limanlarından ve Rusya’nın karasularından uzak durulması çağrısında bulundu.

Celal, Ukrayna’nın savaşı sona erdirmeye ve müzakere etmeye hazır olduğunu yineleyerek Türkiye’nin barış çabalarının artırılmasını istedi. Büyükelçi, Türkiye’nin Karadeniz’in önemli bir aktörü olduğunu belirterek Ankara’nın diplomatik kapasitesinin savaşın sona erdirilmesi yönünde kullanılmasının doğru olacağını ifade etti.