Kan tahlilinde bu değer yüksek çıktıysa dikkat! Böbrekleriniz size bir şey anlatmaya çalışıyor olabilir
Kreatinin nedir, neden yükselir ve yüksek kreatinin ne anlama gelir? İşte böbrek fonksiyonlarıyla ilgili bilinmesi gerekenler...
Okunma Süresi: 1 dakika 26 saniye
Kreatinin, kasların normal metabolizması sırasında oluşan ve büyük ölçüde böbrekler tarafından kandan süzülerek idrarla atılan bir atık üründür. Bu nedenle kan kreatinini böbreklerin süzme işlevini değerlendirmede sık kullanılan testlerden biridir. Ancak tek başına kesin bir tanı göstermez.
KREATİNİN NEDEN YÜKSELİR? HER YÜKSEKLİK BÖBREK HASTALIĞI MI?
Kreatinin yüksekliğinin nedenleri arasında böbrek hasarı, böbreklere giden kan akımının azalması, idrar yollarında tıkanıklık ve bazı böbrek hastalıkları bulunabilir. Susuz kalma, yoğun egzersiz, yüksek kas kütlesi ve fazla miktarda pişmiş et tüketimi de sonucu etkileyebilir.
Bazı ilaçlar ve kreatin takviyeleri de kreatinin değerini değiştirebilir. Bu nedenle yüksek sonuç görüldüğünde kişinin kullandığı ilaçlar, beslenme düzeni, fiziksel aktivitesi ve önceki testleri birlikte değerlendirilmelidir.
KREATİNİN KAÇ OLMALI? EGFR NEDEN ÖNEMLİ?
Kreatinin için herkes açısından geçerli tek bir normal değer bulunmaz. MedlinePlus yetişkinler için örnek olarak erkeklerde 0,7–1,3 mg/dL, kadınlarda 0,5–0,95 mg/dL aralıklarını verirken laboratuvarların referans değerlerinin değişebileceğini belirtiyor.
Kreatinin sonucu genellikle eGFR ile birlikte değerlendirilir. Çünkü yaş, kas kütlesi ve beslenme gibi faktörler kreatinini etkileyebilir. eGFR ise böbreklerin süzme kapasitesi hakkında daha kapsamlı bir tahmin sağlar.
YÜKSEK KREATİNİN HANGİ BELİRTİLERLE GÖRÜLEBİLİR?
Kreatinin yüksekliği tek başına belirti vermeyebilir. Böbrek fonksiyonlarında belirgin bozulma olduğunda ise idrar miktarında değişiklik, ayak ve bacaklarda şişme, yorgunluk, bulantı-kusma, nefes darlığı veya zihinsel bulanıklık gibi belirtiler görülebilir.
Özellikle daha önce normal olan kreatininin kısa sürede yükselmesi veya yüksek sonuca idrar miktarında belirgin azalma, şiddetli kusma, nefes darlığı ya da belirgin şişlik gibi sorunların eşlik etmesi tıbbi değerlendirme gerektirir. Tek bir yüksek sonuçla hastalık tanısı konulamayacağı için doktor gerekli gördüğünde testleri tekrarlayabilir.
