Başkası gıdıklayınca gülüyoruz, peki kendimiz dokununca? İşte beynin şaşırtan oyunu
Başkası dokunduğunda gülmemize neden olan gıdıklanma, kendi dokunuşumuzda neden etkisini kaybediyor? Cevap beynin tahmin mekanizmasında...
Okunma Süresi: 1 dakika 40 saniye
Ayağımıza ya da belimize başkası dokunduğunda istemsizce gülmeye başlayabiliriz. Ancak aynı bölgeye kendi elimizle dokunduğumuzda çoğu zaman aynı tepkiyi vermeyiz. Bunun nedeni, beynin kendi hareketlerimizin oluşturacağı duyusal sonucu daha gerçekleşmeden tahmin edebilmesi.
Kendi elimizle yaptığımız dokunuşun zamanı, yönü ve hareket biçimi büyük ölçüde kontrolümüzdedir. Beyin de hareket komutundan yararlanarak ortaya çıkacak hissi önceden tahmin eder ve duyusal tepkiyi buna göre değerlendirir.
BEYNİMİZ KENDİ DOKUNUŞUMUZU NEDEN ÖNCEDEN TAHMİN EDİYOR?
Elimizi vücudumuzun başka bir bölümüne götürdüğümüzde beynimiz yalnızca hareketi yönetmez. Aynı zamanda bu hareketin oluşturacağı duyusal sonucu tahmin eder. Böylece beklenen temas gerçekleştiğinde ortaya çıkan sinyal daha az şaşırtıcı hale gelir.
Başkasının dokunuşunda ise temasın zamanı, yönü ve şiddeti aynı şekilde kontrol edilemez. Tahmin ile gerçek temas arasındaki fark arttıkça dokunuş daha belirgin hissedilebilir.
BEYİNCİK GIDIKLANMA HİSSİNDE NASIL ROL OYNUYOR?
Beyincik, hareketlerin koordinasyonunda görev alırken hareket komutları ile duyusal sonuçlar arasındaki ilişkinin değerlendirilmesine de katkı sağlar. Bu süreç, kişinin kendi hareketlerinden kaynaklanan hisleri dışarıdan gelen uyarılardan ayırmasına yardımcı olur.
Durum Beynin tahmini Gıdıklanma
Kendi dokunuşumuz Yüksek Genellikle daha zayıf
Başkasının dokunuşu Daha belirsiz Genellikle daha belirgin
Gıdıklanma sırasında ortaya çıkan gülme tepkisi de yalnızca eğlenceyle açıklanmaz. Beklenmedik dokunma, duyusal sistemin oluşturduğu otomatik tepkilerle birlikte istemsiz gülmeye veya geri çekilmeye yol açabilir.
HERKES AYNI DERECEDE GIDIKLANIR MI?
Gıdıklanmaya verilen tepki kişiden kişiye değişebilir. Ayak tabanı gibi bazı bölgeler bir kişide oldukça hassas olabilirken başka bir kişide aynı yoğunlukta tepki oluşturmayabilir.
Dokunuşun uygulandığı bölge, basıncı, biçimi ve kişinin dikkatinin nereye yöneldiği de hissin değişmesinde rol oynayabilir. Bu nedenle gıdıklanma herkes için aynı şekilde yaşanmaz.
KENDİMİZİ GIDIKLAMANIN BİR YOLU VAR MI?
Araştırmalar, kendi oluşturduğumuz dokunuşun duyusal özellikleri değiştirildiğinde bu temasın daha farklı algılanabileceğini gösteriyor. Bunun temelinde beynin beklenen duyusal sonucu önceden tahmin etmesi bulunuyor.
Ancak günlük koşullarda kişinin kendi hareketini tamamen öngörülemez hale getirmesi kolay değildir. Bu nedenle kendi kendine yapılan dokunuşun, başkasının beklenmedik temasına benzer bir gıdıklanma oluşturması genellikle mümkün olmaz.
