Gençler sokakta! Avrupa'da neler oluyor?

İspanya, Fransa ve Portekiz başta olmak üzere Avrupa’nın çeşitli ülkelerinde protestolar düzenleniyor. Eğitim sistemindeki aksaklıklar, konut fiyatlarındaki artış, düşük ücretler ve yükselen yaşam maliyetleri, gösterilerin temel başlıkları arasında yer alıyor.

Fransa’da lise öğrencileri, uzun ders saatlerine, öğretmen eksikliğine, bakımsız okul binalarına ve üniversiteye giriş sisteminin yeterince şeffaf olmadığı yönündeki eleştirilere karşı eylem yaptı. Bazı gösterilerde gerginlik yaşanırken protestoların bir bölümü polisle çatışmaya dönüştü.

Öğretmen kadrolarındaki açıkların kapatılamaması nedeniyle bazı öğrencilerin aylar boyunca derslerden mahrum kaldığı belirtiliyor. Eğitim koşullarına tepki göstererek başlayan yürüyüşlere daha sonra farklı kesimlerden katılımcılar da dahil oldu. Böylece protestoların gündemi, eğitim sorunlarının yanı sıra geçim sıkıntısı ve artan fiyatları da kapsayacak şekilde genişledi.

FRANSA’DA ÖĞRENCİLERDEN EĞİTİM SİSTEMİNE TEPKİ

Fransa’daki gösterilerde öğrenciler, okullardaki personel eksikliğinin giderilmesini, fiziki koşulların iyileştirilmesini ve üniversiteye geçiş sisteminin daha şeffaf hale getirilmesini talep ediyor.

Genel İş Konfederasyonu (CGT) da protestolara destek verdi. Sendika, fiyatların düşürülmesi, emekli maaşlarının artırılması ve ücretlerin yükseltilmesi çağrısında bulundu.

Hayat pahalılığına yönelik tepkilerde enerji maliyetleri de önemli yer tutuyor. Haberde aktarılan bilgilere göre, Hürmüz Boğazı’ndaki fiilî kapanmanın ardından yükselen akaryakıt fiyatları da göstericilerin gündeme taşıdığı konular arasında bulunuyor.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise iki dönemlik görev süresinin sonuna yaklaşırken artan protestolarla karşı karşıya. Macron, kilit bakanlarıyla yaptığı kriz toplantısının ardından halka seslenerek kontrolsüz şiddeti eleştirdi.

Fransız polisi yağmalanan dükkandan malzeme aldı

Protestolar sırasında ilginç görüntüler de ortaya çıktı. Yağma yapan eylemcilere müdahale eden Fransız polisi yağmalanan dükkanlardan erzak aldı. O görüntüler ülke genelinde kısa sürede yayıldı.

İSPANYA’DA KONUT FİYATLARI SOKAKLARI HAREKETLENDİRDİ

İspanya’da konut maliyetleri, protestoların başlıca nedenlerinden biri haline geldi. Eylül ayında düzenlenen gösterilerde kiraların düşürülmesi, tahliyelerin sona erdirilmesi ve yatırım fonlarının konut satın almasının yasaklanması istendi.

Protestoları tetikleyen olaylardan biri, bir yatırım fonunun kira bedelini yüzde 230 artırmasının ardından 87 yaşındaki Maricarmen Abascal’ın evinden çıkarılması oldu. Abascal, hastaneye kaldırılmasından iki hafta sonra hayatını kaybetti.

Olay, barınma hakkı ve yaşlı kiracıların korunmasına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Göstericiler, konutların yatırım aracı olarak kullanılmasının sınırlandırılmasını ve kiracıları koruyacak önlemlerin alınmasını talep etti.

Sosyalist Başbakan Pedro Sanchez’in hükümeti de kiracıları korumayı amaçlayan acil konut düzenlemelerini yasalaştırmaya çalıştı. Ancak öneriler, parlamentoda sağ ve aşırı sağ partilerin oylarıyla reddedildi. Bunun ardından Sanchez, 29 Kasım’da erken seçim yapılması çağrısında bulunduğunu açıkladı ve yeni reformlar için daha geniş bir ilerici çoğunluğa ihtiyaç duyduğunu belirtti.

PORTEKİZ’DE KONUT FİYATLARI AB ORTALAMASININ ÜZERİNDE ARTTI

Portekiz’de de barınma maliyetleri nedeniyle protestolar düzenlendi. Yüzlerce kişi cumartesi günü başkent Lizbon’un merkezinde bir araya gelerek konut sorununa yönelik taleplerini dile getirdi.

Resmî verilere göre ülkede konut fiyatları 2015-2024 döneminde yüzde 124 yükseldi. Bu artış, Avrupa Birliği ortalamasının yaklaşık iki katı hızda gerçekleşti.

Konut fiyatlarındaki yükseliş, özellikle ev sahibi olmakta zorlananlar ve kira giderleri nedeniyle bütçesi baskı altında kalan kesimler açısından önemli bir sorun oluşturuyor. Portekiz’deki gösterilerde de diğer Avrupa ülkelerinde olduğu gibi barınma maliyetlerinin azaltılması yönündeki talepler öne çıktı.

MİLANO’DA KONUT PROTESTOSU ŞİDDETE DÖNÜŞTÜ

İtalya’nın Milano kentinde düzenlenen yürüyüşlerde de konut giderleri ve yaşam maliyetleri protestoların merkezinde yer aldı. Cumartesi günü başlayan gösteri ilk aşamada barışçıl şekilde ilerledi.

Ancak daha sonra yüzleri maskeli bazı kişilerin çevik kuvvet polislerine taş, kaldırım taşı ve farklı nesneler fırlatmasıyla olaylar şiddetlendi. Göstericiler ayrıca masalardan oluşturulan barikatları ateşe verdi.

Yaşanan olaylar, konut ve geçim sıkıntısı nedeniyle düzenlenen protestoların bazı noktalarda güvenlik sorunlarına dönüştüğünü gösterdi. Bununla birlikte, şiddet olaylarına karışan kişilerin eylemleri ile gösterilere katılan diğer protestocuların taleplerini birbirinden ayırmak gerekiyor.

ARNAVUTLUK’TA PROTESTOLARIN HEDEFİNDE HÜKÜMET VAR

Arnavutluk’ta Başbakan Edi Rama’ya karşı düzenlenen protestolar da devam ediyor. Gösteriler, verilen bilgilere göre pazar günü altıncı gününe girdi.

Protestocular; yolsuzluk iddialarına, iş olanaklarının yetersizliğine ve eğitim standartlarının düşüklüğüne tepki gösteriyor. Ülkedeki eylemlerin arka planında ayrıca ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’in desteklediği lüks bir kıyı projesine yönelik itirazlar bulunuyor.

Arnavutluk’taki gösteriler, Avrupa’nın diğer ülkelerinde öne çıkan konut ve hayat pahalılığı sorunlarından farklı olarak hükümet yönetimi, kamu kaynakları ve eğitim sistemi hakkındaki eleştirileri de kapsıyor.

PROTESTOLAR NE ZAMAN BAŞLADI?

Fransa’daki eğitim protestoları, eğitim-öğretim yılının başlamasından yaklaşık bir hafta sonra, eylül ayının sonlarında başladı. İlk aşamada okul koşullarına odaklanan eylemler, zamanla daha geniş ekonomik ve toplumsal talepleri içermeye başladı. Gösterilerin cumartesi günü en yoğun seviyesine ulaştığı bildirildi.

İtalya, Portekiz ve Belçika’da ise hayat pahalılığına karşı protestoların cumartesi günü başladığı aktarıldı. Arnavutluk’ta hükümet karşıtı eylemlerin yaz aylarından bu yana sürdüğü belirtildi.

Farklı ülkelerdeki gösteriler aynı nedenlerden kaynaklanmasa da eğitim hizmetleri, barınma, ücretler ve yaşam maliyetleri ortak tartışma başlıkları olarak öne çıkıyor.

HÜKÜMETLERDEN HANGİ ADIMLAR GELDİ?

Fransa hükümeti, eğitim alanındaki tepkilerin ardından öğretmen açığını azaltmak için 3 bin ek ücretli yedek öğretmen görevlendireceğini açıkladı. Ayrıca okul yönetimlerine ilişkin karar süreçlerine öğrencilerin de dahil edilmesi planlandı.

Hükümet, gelecek yılın bütçesi kapsamında daha önce gündeme getirdiği bazı üniversite kayıt ücretlerini artırma planlarından da vazgeçti. Eylül ortasında yaşanan akaryakıt protestolarının ardından belirli sektörlere yönelik benzin sübvansiyonlarının artırılacağı duyuruldu.

İspanya’da ise kiracıları korumaya yönelik düzenlemeler parlamentoda kabul edilmedi. Başbakan Sanchez, yeni reformları hayata geçirebilmek için daha geniş bir siyasi desteğe ihtiyaç duyduğunu belirtti.

AVRUPA’DAKİ PROTESTOLAR SONA ERECEK Mİ?

Gösterilerin geleceği, hükümetlerin ekonomik ve toplumsal taleplere vereceği yanıtlarla yakından ilişkili görünüyor. Fransa’da cumhurbaşkanlığı seçimlerinin Nisan 2027’de yapılması beklenirken eğitim ve hayat pahalılığı konularının siyasi gündemde kalması öngörülüyor.

İspanya’da konut düzenlemelerinin bir bölümünün parlamentonun daimi kurulu aracılığıyla ilerletilmesi ihtimali gündemde. Parlamentonun oturumda olmadığı dönemlerde çalışan bu kurul, belirli düzenlemelerin ele alınmasını sağlayabiliyor.

Sanchez’in sosyalistleri ile muhafazakar Halk Partisi de gelecek ay yapılacağı belirtilen seçimleri kazanmaları halinde daha fazla konut inşa etme ve barınma sorununa öncelik verme sözü verdi.

Bununla birlikte, protestoların kısa sürede sona erip ermeyeceğini belirlemek için henüz yeterli veri bulunmuyor. Eğitimdeki eksiklikler, konut fiyatları ve geçim maliyetleri konusundaki taleplerin ne ölçüde karşılanacağı, gösterilerin seyrini etkileyebilecek başlıca unsurlar arasında yer alıyor.