Mekke İttifakı'nın kodları çözüldü: Maddeler Meclis gündeminde

Ağustos ayında Mekke'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, onaylanmak üzere Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına sunuldu. Üç ülkeyi "Çekirdek Taraflar" olarak tanımlayan anlaşma, karşılıklı müşterek savunma yükümlülüğü getiriyor.

Anayasa'nın 90. maddesine göre kanunla uygun bulunması gereken ve tam metni henüz kamuoyuyla resmi olarak paylaşılmayan tarihi Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın detayları netleşti. TRT Haber'in ulaştığı 16 maddelik metin, egemenlik ve uluslararası hukuka saygı temelinde askeri, istihbari ve savunma sanayii alanlarında derin bir entegrasyon öngörüyor.

BİRİNE YAPILAN SALDIRI HEPSİNE YAPILMIŞ SAYILACAK

Anlaşmanın en kritik maddesi olan 2. Madde, ittifakın temel savunma doktrinini oluşturuyor. Buna göre, "Çekirdek Taraflar"dan herhangi birine yönelik dış kaynaklı bir silahlı saldırı veya askeri saldırganlık, tüm taraflara yönelik bir saldırı olarak kabul edilecek. Birleşmiş Milletler (BM) Şartı'nın 51. maddesinde yer alan "meşru müdafaa hakkı" çerçevesinde, saldırıya uğrayan ülkeye askeri imkan ve kabiliyetler de dahil olmak üzere mevcut tüm karşılıklı yardım olanakları kullanılarak derhal destek sağlanacak.

SAVUNMA SANAYİİNDE ORTAK ÜRETİM VE LOJİSTİK DESTEK

Mutabakat, yalnızca askeri bir savunma paktı olmakla kalmayıp, aynı zamanda savunma sanayii alanında stratejik bir işbirliğini de zorunlu kılıyor. Savaş ve barış durumlarında mühimmat, silah, yakıt ve yedek parça tedarikini içeren kapsamlı bir lojistik destek mekanizması kurulması hedefleniyor.

İşbirliği alanları, üç ülkenin askeri kapasitelerini birleştirerek bölgesel bir güç merkezi oluşturma hedefini yansıtıyor. Elde edilen istihbarat ve gizlilik dereceli belgelerin üçüncü ülkeler ya da şirketlerle paylaşılmayacağı, 9. ve 13. maddelerle kesin hükme bağlanıyor.

STRATEJİK KOMİTE VE 10 YILLIK BAĞLAYICILIK

İttifakın kurumsal yapısını oluşturmak üzere Dışişleri Bakanları, Savunma Bakanları ve Genelkurmay Başkanlarından müteşekkil "Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi" kurulacak. Bu komite, dönüşümlü ev sahipliğiyle yılda en az 2 kez toplanırken, liderler gerekli gördükleri takdirde yılda bir kez bir araya gelecek.

Anlaşmanın yürütülmesinden sorumlu olacak daimi sekretaryaya Suudi Arabistan ev sahipliği yapacak. Sekretaryaya 3 yıllık süreyle dönüşümlü bir Genel Sekreter başkanlık edecek ve bu görevi üstlenecek ilk isim Pakistan vatandaşı olacak. Anlaşmanın onay belgelerinin sekretaryaya teslimiyle süresiz olarak yürürlüğe gireceği ve tarafların ilk 10 yıl boyunca anlaşmadan ayrılamayacağı hüküm altına alınıyor. 10 yılın ardından ise en az 3 ay önceden yazılı bildirimde bulunarak çekilme hakkı kullanılabilecek. Yeni ülkelerin ittifaka katılımı ise yalnızca "Çekirdek Tarafların" oybirliğiyle mümkün olacak.