Acil durumlarda hazırlıksız kalmayın! Evde bulunması gereken 15 temel ihtiyaç

AFET VE ACİL DURUMLAR İÇİN ÖNCEDEN HAZIRLIK NEDEN ÖNEMLİ?

Deprem, sel, fırtına ve uzun süreli elektrik kesintileri gibi beklenmedik olaylar günlük yaşamı aniden aksatabilir. Bu tür durumlarda marketlere ulaşmak, temiz su bulmak, telefonları şarj etmek veya gerekli ilaçlara erişmek zorlaşabilir.

Bu nedenle evde temel ihtiyaçları karşılayabilecek malzemeler bulundurmak ve kolay ulaşılabilir bir acil durum çantası hazırlamak önem taşıyor. Amaç gereğinden fazla ürün satın almak değil, ihtiyaç duyulduğunda birkaç gün boyunca temel gereksinimleri karşılayabilecek bir hazırlık yapmak.

1. TEMİZ SU STOĞU OLUŞTURUN

Afet ve acil durumlarda en önemli ihtiyaçların başında temiz içme suyu geliyor. Şebeke suyunun kesilmesi veya kirlenmesi durumunda hazır su bulundurmak büyük kolaylık sağlayabilir.

Genel bir hazırlık hesabı olarak kişi başına günlük yaklaşık 4 litre su ayrılabilir. Bu miktar içme, yemek hazırlama ve sınırlı kişisel ihtiyaçları kapsayan bir başlangıç hesabıdır; sıcak hava, hastalık, bebek bakımı ve diğer koşullara göre daha fazla su gerekebilir.

Örneğin üç günlük hazırlık için yaklaşık olarak:

1 kişi: 12 litre

2 kişi: 24 litre

3 kişi: 36 litre

4 kişi: 48 litre

Evcil hayvanların su ihtiyacı da ayrıca hesaplanmalı. Su şişeleri serin, güneş almayan bir yerde saklanmalı ve son kullanma tarihleri düzenli olarak kontrol edilmeli.

2. UZUN SÜRE DAYANAN GIDALARI TERCİH EDİN

Elektrik kesintisi veya ulaşım sorunları nedeniyle yemek hazırlamak zorlaşabilir. Bu nedenle kolay saklanan, uzun süre dayanabilen ve mümkün olduğunca az hazırlık gerektiren gıdalar tercih edilmeli.

Evde bulundurulabilecek ürünler arasında şunlar yer alıyor:

Konserve sebze, bakliyat ve balık

Kuru fasulye, mercimek ve nohut

Pirinç, bulgur, makarna ve yulaf

Tuzsuz veya az tuzlu kuruyemişler

Kuru meyveler

Kraker ve paketli, dayanıklı atıştırmalıklar

UHT süt ve uzun ömürlü diğer uygun ürünler

Tahin, pekmez ve fıstık ezmesi

Bebek veya özel beslenme ihtiyacı olan kişiler için uygun gıdalar

Konserve ürünler seçilirken açılmadan tüketilebilen veya soğuk yenebilen seçeneklere öncelik verilebilir. Konserve açacağı da ihtiyaç listesine eklenmeli.

Önemli: Evde elektrik kesilirse buzdolabındaki gıdaların bozulabileceği unutulmamalı. Bu nedenle yalnızca soğukta saklanması gereken ürünlere dayalı bir hazırlık yapılmamalı.

3. EL FENERİ, YEDEK PİL VE POWERBANK BULUNDURUN

Elektrik kesintilerinde aydınlatma ve iletişim araçları önemli hale gelir. Telefonun şarjının bitmesi, haberleri takip etmeyi ve yakınlarla iletişim kurmayı zorlaştırabilir.

Acil durum hazırlığında şu ürünler bulunabilir:

Pilli el feneri

Yedek pil

Şarjı dolu powerbank

Telefon şarj kablosu

Pille çalışan radyo

Gerekiyorsa yedek aydınlatma ekipmanı

Mum yerine el feneri tercih etmek, özellikle sarsıntı veya yangın riski bulunan ortamlarda daha güvenli bir seçenek olabilir. Powerbank ve pillerin belirli aralıklarla kontrol edilmesi de önem taşıyor.

4. İLK YARDIM ÇANTASI VE GEREKLİ İLAÇLARI HAZIRLAYIN

Küçük yaralanmalar, kesikler veya günlük sağlık ihtiyaçları için temel ilk yardım malzemelerinin hazır bulunması faydalıdır.

Bir ilk yardım çantasında şu ürünlere yer verilebilir:

• Steril gazlı bez ve yara bandı
• Sargı bezi
• Tek kullanımlık eldiven
• Makas ve cımbız
• Antiseptik ürünler
• Kullanım talimatları bulunan temel ilk yardım malzemeleri
• Kişinin düzenli kullandığı ilaçlar
• Gerekli reçetelerin ve sağlık bilgilerinin kopyaları

Düzenli ilaç kullanan kişilerin ilaçlarını kesintiye uğratmayacak bir plan yapması gerekir. Özel saklama koşulu gerektiren ilaçlar için de uygun koşullar önceden düşünülmeli. İlaçların kullanım süresi kontrol edilmeli; doktor veya eczacı önerisi olmadan ilaçların dozu değiştirilmemeli.

5. HİJYEN VE KİŞİSEL TEMİZLİK ÜRÜNLERİNİ UNUTMAYIN

Su kesintisi yaşandığında kişisel temizlik ve tuvalet ihtiyaçlarını karşılamak zorlaşabilir. Bu nedenle hijyen ürünleri de acil durum hazırlığının bir parçası olmalı.

Evde ve acil durum çantasında bulundurulabilecek malzemeler şunlar:

• Sabun ve ıslak mendil
• Tuvalet kâğıdı
• Diş fırçası ve diş macunu
• El dezenfektanı
• Kadın hijyen ürünleri
• Çöp poşeti
• Kâğıt havlu
• Bebek bezi ve ihtiyaç duyulan bakım ürünleri

Hijyen ürünleri suya ve neme karşı korunacak şekilde saklanmalı. Çöp poşetleri hem atıkların toplanmasında hem de bazı eşyaların kuru tutulmasında işe yarayabilir.

6. YEDEK KIYAFET, BATTANİYE VE YAĞMURLUK EKLEYİN

Afet sırasında evden hızlıca çıkmak gerekebilir. Hava koşullarına uygun kıyafetler ve korunma malzemeleri bu nedenle önemlidir. Acil durum çantasında şu ürünler bulunabilir:

• Mevsime uygun yedek kıyafet
• Çorap ve iç çamaşırı
• Yağmurluk
• Battaniye veya acil durum örtüsü
• Sağlam ve rahat ayakkabı
• Gerekli kişisel koruyucu ürünler

Özellikle soğuk havalarda vücut sıcaklığını koruyabilecek malzemeler seçilmeli. Çantadaki kıyafetler mevsim değiştikçe gözden geçirilmeli.

7. KİMLİK, ÖNEMLİ BELGE VE BİR MİKTAR NAKİT BULUNDURUN

Elektrik veya internet kesintisi yaşandığında dijital belgelere ve ödeme sistemlerine erişmek her zaman mümkün olmayabilir. Bu nedenle önemli belgelerin güvenli kopyalarını hazırlamak yararlı olabilir.

Acil durum hazırlığında şunlar değerlendirilebilir:

• Kimlik ve önemli belgelerin kopyaları
• Sağlık ve sigorta bilgileri
• Acil durumda aranacak kişilerin telefon numaraları
• Bir miktar nakit para
• Önemli adres ve iletişim bilgilerinin yazılı listesi

Belgeler su geçirmeyen bir dosyada saklanabilir. Kişisel bilgiler gelişigüzel paylaşılmamalı; belgelerin kopyaları güvenli şekilde korunmalı.

8. DÜDÜK, RADYO VE ÇOK AMAÇLI ALET EDİNİN

Acil durumlarda sesini duyurmak veya gelişmeleri takip etmek için bazı küçük ekipmanlar işe yarayabilir. Hazırlık listesine eklenebilecek ürünler arasında düdük, pilli radyo, çok amaçlı el aleti, bant ve su geçirmez saklama poşetleri bulunuyor.

Düdük, kişinin sesini kullanamadığı veya yardım çağırmak için yeterli gücü olmadığı durumlarda sesini duyurmasına yardımcı olabilir. Ancak bu ekipmanlar temel ihtiyaçların yerine geçmez; su, ilaç ve güvenli barınma öncelikli olmaya devam eder.

9. BEBEKLER, ÇOCUKLAR, YAŞLILAR VE EVDEKİ HAYVANLARI HESABA KATIN

Her evin ihtiyaç listesi aynı değildir. Bebek, yaşlı, engelli veya düzenli ilaç kullanan bir kişinin bulunduğu evlerde hazırlıklar kişiye özel yapılmalı.

Bebekler için bez, mama, biberon ve yaşına uygun yiyecekler; çocuklar için yedek kıyafet ve rahatlamasına yardımcı olabilecek küçük bir eşya düşünülebilir.

Yaşlılar ve engelli bireyler için düzenli ilaçlar, gözlük, işitme cihazı pilleri, yedek yardımcı ekipmanlar ve gerekli sağlık belgeleri hazırlanmalı.

Evcil hayvanlar için de mama, su, tasma, taşıma çantası, dışkı poşeti ve gerekli veteriner kayıtları bulundurulabilir.

10. ELEKTRİK VE SU KESİNTİSİNE KARŞI PLAN YAPIN

Afet hazırlığı yalnızca ürün satın almaktan ibaret değil. Elektrik, su veya doğal gaz kesintisi yaşandığında ne yapılacağını önceden bilmek de önemli.

Aile bireylerinin elektrik ve su vanalarının yerini öğrenmesi, acil çıkış yollarını bilmesi ve güvenli bir buluşma noktası belirlemesi faydalıdır.

Elektrik kesintisinde jeneratör kullanılacaksa cihazın kullanım talimatlarına uyulmalı. Jeneratörler kapalı alanlarda, garajlarda veya kapı ve pencerelerin yakınında çalıştırılmamalı; egzoz gazındaki karbonmonoksit ölümcül zehirlenmeye neden olabilir.

11. EVDE KAÇ GÜNLÜK STOK BULUNDURULMALI?

Acil durum çantası, tahliye veya evden ayrılma gerektiğinde kullanılmak üzere temel ihtiyaçları karşılayacak şekilde hazırlanmalı. Genel önerilerde çantanın en az 72 saatlik temel ihtiyaçları desteklemesi hedeflenir.

Evde ise aile bireylerinin koşullarına ve bütçesine bağlı olarak üç ila yedi günlük temel ihtiyaçları karşılayabilecek bir stok oluşturmak pratik bir başlangıç olabilir. Bu süre her koşul için kesin bir kural değildir; bölgenin riskleri, aile büyüklüğü ve özel ihtiyaçlar dikkate alınmalı.

Stok hazırlarken şu noktalara dikkat edilmeli:

Önce günlük hayatta zaten kullanılan ürünleri seçin.

• Bir anda büyük miktarda alışveriş yapmak yerine eksikleri zamanla tamamlayın.
• Son kullanma tarihlerini düzenli kontrol edin.
• Önce alınan ürünleri önce tüketin.
• İhtiyaç duyulan ürünlerin yedeğini kullanıldıkça yenileyin.
• Gıda ve içme suyunu temizlik kimyasallarından ayrı saklayın.

Amaç gereksiz alışveriş yapmak veya başkalarının ihtiyaç duyduğu ürünleri tüketmek değil, olası kesintilerde ev halkının temel gereksinimlerini karşılayabilmesidir.

12. GIDALARI VE MALZEMELERİ DOĞRU KOŞULLARDA SAKLAYIN

Uzun süre dayanması için alınan ürünlerin yanlış koşullarda saklanması, kullanılmadan bozulmalarına yol açabilir.

Kuru gıdalar serin, kuru ve güneş almayan yerlerde tutulmalı. Su şişeleri aşırı sıcak ortamlardan uzak tutulmalı. Konserve kutularında şişme, sızıntı, paslanma veya ciddi ezilme varsa ürün tüketilmemeli.

Piller, ilaçlar ve elektronik cihazlar da kendi saklama koşullarına uygun biçimde muhafaza edilmeli. Acil durum çantası altı ayda bir kontrol edilebilir; mevsim değişikliklerinde de kıyafet, su, gıda ve ilaç ihtiyaçları gözden geçirilmeli.

13. ACİL DURUM ÇANTASINI KOLAY ULAŞILABİLİR YERE KOYUN

Çanta hazırlandıktan sonra ulaşılması zor bir dolaba kaldırılmamalı. Gerektiğinde hızlıca alınabilecek, çıkış yolunu engellemeyen bir yerde tutulmalı.

Çantanın çok ağır olmaması ve taşınabilir olması da önemli. Evdeki her kişinin çantanın yerini bilmesi gerekir. Aile bireyleri için ayrı ihtiyaçlar varsa bunlar çantaya veya kolayca alınabilecek ek bir çantaya yerleştirilebilir.

14. AİLE İÇİN ACİL DURUM PLANI HAZIRLAYIN

Afet sırasında telefon hatları yoğunlaşabilir veya aile üyeleri birbirinden ayrı yerlerde bulunabilir. Önceden belirlenmiş bir plan, kargaşayı azaltmaya yardımcı olabilir.

Aile içinde şu konular konuşulmalı:

• Evdeki güvenli çıkış yolları
• Mahallede veya yakın çevrede buluşma noktası
• Şehir dışında aranabilecek bir yakın
• Çocukların okuldan kim tarafından alınacağı
• Evcil hayvanların nasıl taşınacağı
• Elektrik, su ve doğal gazın gerektiğinde nasıl kapatılacağı

Bu plan çocuklara da yaşlarına uygun, korkutmayan bir dille anlatılmalı. Planın belirli aralıklarla gözden geçirilmesi ve gerektiğinde güncellenmesi faydalıdır.

15. ACİL DURUM HAZIRLIK KONTROL LİSTESİ

Evdeki eksikleri belirlemek için aşağıdaki liste kullanılabilir.

Su ve gıda

İçme suyu

Uzun süre dayanabilen gıdalar

Konserve açacağı

Evcil hayvanlar için su ve mama

Sağlık ve hijyen

İlk yardım malzemeleri

Düzenli kullanılan ilaçlar

Hijyen ürünleri

Bebek veya özel bakım ürünleri

Aydınlatma ve iletişim

El feneri

Yedek pil

Şarjı dolu powerbank

Pilli radyo

Düdük

Belge ve kıyafet

Önemli belgelerin kopyaları

Nakit para

Mevsime uygun kıyafet

Battaniye veya acil durum örtüsü

Sağlam ayakkabı

Aileye özel ihtiyaçlar

Çocukların ihtiyaçları

Yaşlı veya engelli bireylerin ihtiyaçları

Evcil hayvan malzemeleri

Acil iletişim numaraları

Aile buluşma planı

AFETLERE HAZIRLIK YAPARKEN PANİK ALIŞVERİŞİNDEN KAÇININ

Afet ve acil durumlara hazırlıklı olmak, evde gereğinden fazla ürün biriktirmek anlamına gelmiyor. Öncelikle su, dayanıklı gıda, gerekli ilaçlar, aydınlatma, hijyen ve iletişim malzemeleri gibi temel ihtiyaçlar belirlenmeli.

Ailedeki kişi sayısı, yaş, sağlık durumu, evcil hayvanlar ve yaşanılan bölgenin riskleri dikkate alınarak bir hazırlık planı oluşturulmalı. Ürünler düzenli kontrol edilmeli ve eksikler zaman içinde tamamlanmalı.

En doğru hazırlık, ihtiyaç duyulabilecek malzemelerin önceden belirlenmesi, kolay ulaşılabilir şekilde saklanması ve ailedeki herkesin acil durumda ne yapacağını bilmesidir.