Hedef büyüdü: Türkiye'nin elektrik kurulu gücü 140 bin megavatı aşacak

Türkiye’nin enerji sektöründe gelecek yıl yapılacak sabit sermaye yatırımlarının yaklaşık yüzde 30 artarak 538 milyar lirayı aşması bekleniyor. 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda yer alan hedeflere göre, elektrik kurulu gücünün 140 bin 47 megavata çıkarılması, yenilenebilir kaynakların üretimdeki payının yükseltilmesi ve doğal gaz depolama kapasitesinin genişletilmesi planlanıyor.

Enerji yatırımlarında 538 milyar liralık hedef

Bu yıl 414 milyar 916 milyon lira seviyesinde gerçekleşmesi beklenen enerji sektörü sabit sermaye yatırımlarının, 2027’de yüzde 29,7 artışla 538 milyar 255 milyon liraya ulaşacağı öngörülüyor. Yatırımların 198 milyar 738 milyon liralık bölümünün kamu, 339 milyar 517 milyon liralık kısmının ise özel sektör tarafından yapılması planlanıyor.

Madencilik sektöründe de yatırım hacminin büyümesi bekleniyor. Bu yıl 700 milyar 321 milyon lira olması tahmin edilen sabit sermaye yatırımlarının gelecek yıl 884 milyar 985 milyon liraya yükselmesi hedefleniyor. Söz konusu tutarın 374 milyar 155 milyon lirasının kamu, 510 milyar 829 milyon lirasının özel sektör yatırımlarından oluşacağı hesaplanıyor.

Akkuyu NGS’de ilk ünite için işletme hedefi

Programda, enerji arzının kesintisiz, güvenli, sürdürülebilir ve uygun maliyetlerle karşılanması temel öncelikler arasında yer aldı. Bu doğrultuda kaynak çeşitliliğinin artırılması ve yerli enerji kaynaklarının daha etkin kullanılması amaçlanıyor.

Nükleer enerji alanındaki çalışmalar kapsamında Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin (NGS) birinci ünitesinin 2027’de işletmeye alınması, ikinci ünitesinin inşaatının ise tamamlanması öngörülüyor. Sinop ve Trakya nükleer santral projelerinde teknoloji sağlayıcı ülkeler veya şirketlerle yapılacak anlaşmalara temel oluşturacak prensiplerin belirlenmesi de hedefler arasında bulunuyor.

Yeni nesil nükleer reaktörler, küçük modüler reaktörler, mikro reaktörler ve araştırma reaktörlerinin tasarım teknolojilerine yönelik iki projenin tamamlanması planlanırken, nükleer füzyon teknolojileriyle ilgili çalışmanın yüzde 80'inin bitirilmesi bekleniyor.

Elektrik kurulu gücü 140 bin megavatı geçecek

Türkiye’nin toplam elektrik kurulu gücünün bu yılki 131 bin 112 megavatlık seviyesinden 2027’de 140 bin 47 megavata çıkarılması hedefleniyor. Bu artışta güneş ve rüzgar enerjisinin önemli rol üstlenmesi bekleniyor.

Güneş enerjisi kurulu gücünün 30 bin 205 megavattan 35 bin 705 megavata, rüzgar enerjisi kapasitesinin ise 16 bin 10 megavattan 18 bin 10 megavata yükselmesi öngörülüyor. Ayrıca güneş ve rüzgar kaynaklarına dayalı toplam 2 bin megavat bağlantı kapasitesi için YEKA yarışması düzenlenmesi planlanıyor. Deniz üstü rüzgar enerjisinde de 1000 megavatlık bağlantı kapasitesinin tahsisine yönelik yarışma yapılacak.

Yenilenebilir kaynakların elektrik üretimindeki payının yüzde 52’ye ulaşması, yerli kaynaklardan sağlanan elektrik miktarının 256,5 milyar kilovatsaat olması bekleniyor. Elektrik sisteminde depolama kapasitesinin artırılması amacıyla batarya depolama gücünün de 850 megavattan 2 bin 350 megavata çıkarılması hedefleniyor.

İletim hatları ve doğal gaz depoları genişletilecek

Yenilenebilir enerji yatırımlarının şebekeye aktarılabilmesi için elektrik iletim altyapısının güçlendirilmesi de programda yer aldı. Bu kapsamda 1585 megavolt-amper kapasiteli 12 transformatör merkezi ile 1300 kilometrelik enerji iletim hattının yapımının tamamlanması planlanıyor.

Uluslararası elektrik bağlantılarının geliştirilmesi için Tortum-Ahıska hattında çalışmaların yüzde 60 seviyesine ulaştırılması, Vize Havzası-Maritsa East 2 bağlantısına ilişkin anlaşma hazırlıklarının tamamlanması öngörülüyor. Milli SCADA Sistemi Projesi’nde de yüzde 60 ilerleme sağlanması hedefleniyor.

Doğal gaz arz güvenliği için yer altı depolama kapasitesinin 6,8 milyar metreküpten 7,8 milyar metreküpe çıkarılması planlanıyor. Tuz Gölü Yer Altı Doğal Gaz Depolama Projesi kapsamında 1 milyar metreküplük kapasitenin devreye alınması da hedefleniyor.

Doğal gaz üretiminde hedef 7 milyar metreküp

Karadeniz’deki Sakarya Gaz Sahası’nda geliştirme faaliyetleri devam edecek. Program kapsamında 8 kuyuda sondaj, 12 kuyuda alt tamamlama ve 17 kuyuda üst tamamlama işlemlerinin gerçekleştirilmesi öngörülüyor.

Kara ve deniz alanlarında petrol ve doğal gaz arama faaliyetleri için 293 kuyuda sondaj yapılması, 10 bin 775 kilometrekarelik bölgede üç boyutlu sismik veri toplanması planlanıyor. Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının yurt dışındaki faaliyetlerini genişletmek amacıyla da arama ve üretim alanlarında iki yeni proje anlaşması yapılması bekleniyor.

Yıllık doğal gaz üretiminin 3,3 milyar metreküpten 7 milyar metreküpe, günlük ham petrol üretiminin ise 135 bin varilden 144 bin varile yükseltilmesi hedefleniyor.

Madencilikte 700 bin metre sondaj yapılacak

Enerji ve sanayinin ham madde ihtiyacını karşılamak, kritik minerallerde dışa bağımlılık riskini azaltmak amacıyla madencilik faaliyetlerine de ağırlık verilecek. 2027’de maden arama çalışmaları kapsamında 700 bin metre sondaj yapılması, 31 bin 500 kilometrekarelik alanda detaylı etüt gerçekleştirilmesi ve 24 bin 425 kilometre havadan jeofizik araştırması yürütülmesi planlanıyor. Jeotermal kaynakların araştırılması için de 10 bin metre sondaj yapılması öngörülüyor.

Nadir toprak elementleri ve lityum başta olmak üzere stratejik ham maddelerin temini için rezerv sahibi ülkelerle teknoloji transferi ve yurt dışı madencilik faaliyetlerini kapsayan iş birlikleri geliştirilmesi hedefleniyor. Bu kapsamda yurt dışında kritik ham madde aramalarına yönelik iki yeni proje oluşturulacak. Yurt içinde ara ve uç ürün üretim tesisi kurulması şartıyla bir maden sahası ihalesi de gerçekleştirilecek.

Madencilik ihracatının 4,5 milyar dolardan 7 milyar dolara çıkarılması, sektörün gayri safi yurt içi hasılasındaki payının ise yüzde 1’den yüzde 1,5’e yükselmesi bekleniyor.