Çavuşoğlu: Türk dünyası ortak iradeyi ortak güce dönüştürmeli

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, Türk Dünyası Diyalog Forumu kapsamında Ankara'daki bir otelde "Küresel Dönüşüm Çağında Türk Dünyasının Jeopolitik Rolü" paneli düzenledi. Açılışta konuşan eski Dışişleri Bakanı ve AK Parti Antalya Milletvekili Mevlüt Çavuşoğlu, rekabetin çatışmaya dönüştüğü bir dünyada diyalogun güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.

ANKARA'DA TÜRK DÜNYASI DİYALOG FORUMU PANELİ DÜZENLENDİ

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, forum kapsamında Ankara'da "Küresel Dönüşüm Çağında Türk Dünyasının Jeopolitik Rolü" başlıklı bir panel gerçekleştirdi. Panelin moderatörlüğünü Kapadokya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hasan Ali Karasar yaptı. Konuşmacı olarak Dongduk Üniversitesi Avrasya ve Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Eunkyung Oh, Yakın Doğu Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Başkanı Prof. Dr. Nur Köprülü, gazeteci ve Qalampir.uz yöneticisi Qamariddin Shayxov ile Mersin Üniversitesinden Dr. Öğretim Üyesi Kaan Kutlu Ataç katıldı.

ÇAVUŞOĞLU: "ULUSLARARASI SİSTEM KÖKLÜ DÖNÜŞÜMDEN GEÇİYOR"

Çavuşoğlu, uluslararası sistemin köklü bir dönüşümden geçtiğini belirtti. Ülkelerin sistemdeki ağırlığını diplomatik etkinliklerinin, ekonomik dayanıklılıklarının, ulaştırma ve enerji ağlarındaki konumlarının, teknolojik kabiliyetlerinin ve güvenilir ortaklıklar geliştirme kapasitelerinin belirlediğini söyledi.

Türk dünyasının jeopolitik önemini bu geniş perspektiften değerlendirmenin faydalı olacağını dile getiren Çavuşoğlu, şu değerlendirmeyi yaptı: "Türk dünyası bir yandan küresel gelişmelerden doğrudan etkilenmekte, diğer yandan bu gelişmelerin yönünü etkileme potansiyeline sahip önemli bir jeopolitik aktör olarak öne çıkmaktadır. Asya'nın yükselişi ile birlikte Avrasya, küresel siyasetin ve ekonominin başlıca etkileşim alanlarından biri haline gelmiştir."

"HEDEFİMİZ ORTAK İRADEMİZİ ORTAK GÜCE DÖNÜŞTÜRMEK"

Çavuşoğlu, coğrafi konumun tek başına stratejik güç getirmeyeceğini vurguladı. Konuşmasında şunları söyledi: "Asıl belirleyici olan, coğrafyanın sunduğu imkanları ortak bir vizyonla değerlendirebilme kapasitesidir. Potansiyelimizi kalıcı bir etkiye dönüştürmek, güven, dayanışma, kurumsal işbirliği ve ortak hareket etme iradesi gerektirir. İşte Türk Devletleri Teşkilatı, bu iradenin kurumsal ifadesidir."

Türk Konseyinden Türk Devletleri Teşkilatına uzanan sürecin, ortak kimliklerin kurumsal işbirliği ile buluşmasının önemli bir göstergesi olduğuna dikkat çeken Çavuşoğlu, sözlerini şöyle sürdürdü: "Bugün hedefimiz, mevcut işbirliğimizi daha ileriye taşımak, ortak irademizi ortak güce, somut projelere, kalıcı mekanizmalara ve uluslararası ölçekte sonuç üreten girişimlere dönüştürmektir. Burada başarıyı yalnızca ticaret hacimleriyle veya hayata geçirilen projelerin sayısıyla ve niteliğiyle ölçmek doğru değildir. Asıl başarı, ülkelerimiz arasında kurulan güvenin derinleşmesi, ortak sorunlara birlikte çözüm üretebilmemiz ve uluslararası gelişmeler karşısında eş güdümle hareket etme kapasitemizin artmasıdır."

TÜRKİYE'NİN TÜRK DÜNYASI POLİTİKASI

Çavuşoğlu, Türkiye'nin Türk dünyasıyla ilişkilerini dış politikasının temel önceliklerinden biri olarak gördüğünü vurguladı. Türk devletleri arasındaki kardeşlik bağlarının somut işbirliği projeleriyle güçlendirilmesine büyük önem verdiklerini söyledi.

Gelecek dönemde Türk dünyasının yalnızca bölgesel gelişmelerde değil, küresel meselelerde de daha fazla söz sahibi olmasını arzu ettiklerini belirten Çavuşoğlu, şöyle konuştu: "Türkiye olarak yaklaşımımız, rekabetin çatışmaya dönüştüğü bir dünyada işbirliği kanallarını açık tutmak, ayrışmalar karşısında diyaloğu, belirsizlikler karşısında ortak aklı ve değişen dengeler karşısında kurumsal dayanışmayı güçlendirmektir. İnanıyorum ki dilde, fikirde ve işte birlik anlayışımızı somut adımlarla pekiştirdiğimiz ölçüde Türk dünyası kendi halklarının refahına katkı sunarken Avrasya'da barışın, istikrarın ve işbirliğinin güçlenmesine de daha etkin katkı sağlayacaktır."

KARASAR: "35 YILDA KAN DÖKÜLMEDİYSE LİDERLER TEŞEKKÜRÜ HAK EDİYOR"

Moderatör Prof. Dr. Hasan Ali Karasar, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının üzerinden 35 yıl geçtiğine işaret etti. Karasar, "Bu 35 yılda Türk dünyasında kan dökülmediyse, savaşlar olmadıysa, etnik, dini sorunlar çıkmadıysa burada bir teşekkürü hak eden liderlerimiz var. Bu 35 yıl boyunca Türk dünyasını yöneten bütün liderler ve Türkiye de dahil olmak üzere bu kardeşlik sayesinde bölgemiz, 35 yıl önceki halinden bugün dünyada önemli bir aktör haline geldi." dedi.

Bugün dünyada daha farklı bir jeopolitik durumun yaşandığına dikkat çeken Karasar, "Dünyada belirsizliğin hakim olduğu dönemde gerçekten çok kıymetli bir birliktelik: Türk Devletleri Teşkilatı." ifadesini kullandı.

PROF. DR. EUNKYUNG OH: "TÜRK DÜNYASI GİDEREK DAHA ÖNEMLİ OLACAK"

Dongduk Üniversitesi Avrasya ve Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Eunkyung Oh, Türk dünyasının gittikçe daha fazla önem kazanacağını düşündüğünü söyledi. Tarihin, medeniyet bağlarının geliştirilmesi açısından önemli olduğunun altını çizdi.

Oh, ortak çıkar alanlarında birlikte hareket eden ülkelerin dış ortaklarla görüşerek seçenekleri artırabileceğini belirtti. Bunun ulaşım gibi konularda daha kapsamlı işbirliğine zemin hazırlayabileceğini anlattı. Ortak sorunlarda bölgesel dayanışmadan yararlanılabileceğini vurgulayan Oh, medeniyet bağları ve ortak kapasiteyi ele alan bir sunum yaptı. Ülkeleri birbirine bağlayan tarihi ilişkilerin nasıl bir işbirliği düzenine dönüştürülebileceğinin ele alınması gerektiğini de ifade etti.

PROF. DR. NUR KÖPRÜLÜ: "BÖLGESEL DİPLOMASİYE HER ZAMANKİNDEN ÇOK İHTİYAÇ VAR"

Yakın Doğu Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Başkanı Prof. Dr. Nur Köprülü, kapsayıcı bir programda yer aldığı için memnuniyet duyduğunu belirtti. Uluslararası sistemin değiştiğini vurgulayan Köprülü, "Eski kodlarla okunamayacak kadar değişimlere şahitlik ettiğimizi düşünüyorum." dedi.

Köprülü, çok kutupluluğun temel aktörlere zaman açtığını söyledi. "Bağlantısallık" kavramının bugünlerde en çok kullanılan kavramlardan biri olduğunu ifade etti. Dünyadaki çatışma bölgelerine dikkat çeken Köprülü, Türk dünyasının uluslararası sistemde edindiği rolün önemine değindi. İstişare ve koordinasyon ihtiyacını vurgulayan Köprülü, "Bölgesel diplomasi, her zamankinden çok daha fazla ihtiyaç duyduğumuz bir husus." diye konuştu.

SHAYXOV: "İNSAN ONURUNU SAVUNAN ORTAK SES YÜKSELTMEK ÖNEMLİ"

Gazeteci ve Qalampir.uz yöneticisi Qamariddin Shayxov, tarih boyunca birbirlerinden uzak düşülen dönemlerde bazı fırsatların kaçırıldığını söyledi. Türk dünyasının yalnızca jeopolitik bir kavram olmadığını belirten Shayxov, dünyanın kararsız bir dönüşümden geçtiğine işaret etti ve "Küresel güç dengeleri yeniden şekilleniyor." dedi.

Shayxov, Türk dünyasının bu dönüşümün neresinde yer alacağının sorgulanması gerektiğini vurguladı. Savaşların ve çatışmaların ortasında masum insanların kaldığını, yaşam haklarının ihlaline herkesin şahitlik ettiğini anlattı. Türk dünyası olarak insan onurunu savunan ortak bir ses yükseltmenin her zamankinden daha önemli olduğunun altını çizdi. Geçmişte ülkelerin birbirinden ayrı düşmesinin açtığı kayıplardan ders alındığını belirten Shayxov, "Tarih bize ortak geleceğimizi kurmak için bir fırsat sunuyor." ifadesini kullandı.

KAAN KUTLU ATAÇ: "DÜNYA JEOPOLİTİK TSUNAMİYE MARUZ KALIYOR"

Mersin Üniversitesi Dr. Öğretim Üyesi Kaan Kutlu Ataç da dünyanın jeopolitik bir tsunamiye maruz kaldığını söyledi. Ataç, Türkiye'nin bu duruma daha nasıl hazırlıklı olabileceğine ilişkin çalışmalar yaptığını anlattı.