YÖK, üniversitelerin çalışmalarını paylaştı

Yükseköğretim Kurulu (YÖK), üniversitelerin sağlık, teknoloji, tarım ve kültürel mirasın korunması gibi alanlarda yürüttüğü çalışmaları paylaştı. YÖK'ün açıklamasına göre ODTÜ, TED, Ankara ve Gazi üniversiteleri ile OSTİM Teknik Üniversitesi'nin Ankara'daki çalışmaları da listede yer aldı.

YÖK ÜNİVERSİTELERİN BİLİMSEL ÜRETİMİNİ PAYLAŞTI

YÖK'ten yapılan açıklamaya göre beyin tümörlerine yönelik araştırmalardan felç geçiren hastaların rehabilitasyonunda kullanılacak yapay zeka destekli robotik sistemlere, dijital tarım uygulamalarından uluslararası öğrenci başarılarına kadar farklı alanlardaki çalışmalar üniversitelerin bilimsel üretimini ortaya koyuyor.

ODTÜ'DE BEYİN TÜMÖRLERİNİ IŞIKLA HEDEF ALAN MOLEKÜLLER GELİŞTİRİLDİ

Orta Doğu Teknik Üniversitesinde (ODTÜ) yürütülen Infradynamics projesi kapsamında, beyin tümörlerinin ışık yardımıyla hedef alınmasını sağlayabilecek küçük moleküller geliştirildi. Araştırmada, kan-beyin bariyerini aşması ve dokuların derinlerine ulaşabilen yakın kızılötesi ışığı soğurması hedeflenen moleküller üzerinde çalışıldı. Geliştirilen aday moleküllerden birinin glioblastoma hücreleri üzerindeki etkisinin ışık altında, karanlık ortama kıyasla 140 kattan fazla arttığı belirlendi.

Prof. Dr. Görkem Günbaş liderliğinde ve Avrupa Araştırma Konseyi (ERC) desteğiyle yürütülen projede, bazı moleküller tümör hücrelerinde daha fazla bulunan enzimlerle karşılaşana kadar etkinleşmeyecek şekilde tasarlandı. Araştırmanın sonuçları 2025'te JACS Au dergisinde kapak makalesi olarak yayımlandı. Proje kapsamında Avrupa ve ABD'de birer patent alındı, sekiz bilimsel yayın yapıldı. YÖK, çalışmanın henüz hastalarda uygulanan bir tedavi olmadığını belirtti.

HYDROTHERABOTS PROJESİYLE FELÇLİ HASTALARA YAPAY ZEKA DESTEKLİ ROBOTİK REHABİLİTASYON

TED, Ankara ve Gazi üniversiteleri ile Katar Üniversitesinin ve Katar Rehabilitasyon Enstitüsünün ortak yürüttüğü HYDROTHERABOTS projesi kapsamında, felç geçiren hastaların rehabilitasyonuna destek olacak yapay zeka destekli robotik sistemler geliştiriliyor. Nörobilim ve Nöroteknoloji Mükemmeliyet Merkezi (NÖROM) de projeye ayni katkı sunuyor.

Proje kapsamında kara ve su ortamında kullanılmak üzere iki farklı robotik rehabilitasyon sistemi geliştirilecek. Ankara Üniversitesi mekanik tasarım ve kontrol teknolojilerine, Gazi Üniversitesi rehabilitasyon ve klinik süreçlere, TED Üniversitesi ise sanal gerçeklik ve yapay zeka uygulamalarına katkı sağlıyor.

Sensörlerden elde edilen hareket, kas aktivitesi ve diğer fizyolojik verilerin yapay zekayla analiz edilmesiyle hastalara özel rehabilitasyon programları oluşturulması hedefleniyor. İki yıl sürmesi planlanan projenin klinik doğrulama aşamasında Türkiye ve Katar'da toplam 120 hastayla çalışma yapılması öngörülüyor. YÖK, projede henüz klinik araştırmaya başlanmadığını belirtti.

KTÜ ÖĞRENCİSİNİN YER ALDIĞI ALTAYCTF TAKIMI DÜNYA 12'NCİSİ OLDU

Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektronik ve Otomasyon Bölümü Yapay Zeka Operatörlüğü Programı öğrencisi Batuhanbey Köse'nin yer aldığı AltayCTF takımı, uluslararası BrunnerCTF 2026 siber güvenlik yarışmasını 1103 takım arasında dünya 12'ncisi olarak tamamladı. Köse, çözdüğü siber güvenlik problemleriyle takımın başarısına katkı sağladı. YÖK, bu başarının meslek yüksekokullarındaki yapay zeka odaklı programların gençlerin ileri teknoloji alanlarında yetkinlik kazanmasına katkısını ortaya koyduğunu belirtti.

OSTİM TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİLERİNDEN ÇİFTÇİLERE DİJİTAL TARIM PLATFORMU

OSTİM Teknik Üniversitesi öğrencilerinden oluşan bir ekip, çiftçilerin üretim süreçlerini dijital ortamda yönetebilmesi amacıyla yapay zeka destekli "Targiz" adlı mobil platformu geliştirdi. Üreticiler, bitkilerinde karşılaştıkları sorunların fotoğrafını çekerek yapay zeka desteğiyle teşhis alabiliyor. Çiftçiler tarımsal faaliyetlerini fotoğraflı notlarla kaydedebiliyor, mazot, sulama, bakım ve işçilik gibi giderlerini takip edebiliyor.

Uydu haritası üzerinden tarla sınırlarının belirlenmesine ve parsellerin dijital olarak yönetilmesine imkân sunan uygulama, üreticilerin büyükşehirlerdeki hal fiyatlarına erişmesini de sağlıyor. Platformdaki iletişim ağı aracılığıyla çiftçiler birbirleriyle ve uzmanlarla bilgi paylaşabiliyor. Tarladan seraya, ekim öncesinden hasada kadar üretimin farklı aşamalarında kullanılabilen Targiz'in, tarımsal üretimde verimlilik ve maliyet yönetimine katkı sunması amaçlanıyor.

KANGAL KÖPEKLERİ SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİNDE KORUNUYOR

Gücü, dayanıklılığı ve koruyucu özellikleriyle tanınan Kangal köpeklerinin genetik ve ırk özellikleri, Sivas Cumhuriyet Üniversitesinde yürütülen çalışmalarla korunuyor. Üniversitenin Kangal Köpeği Uygulama ve Araştırma Merkezinde, köpeklerin özelliklerinin gelecek nesillere aktarılması için çalışmalar sürüyor. Merkezde köpeklerin ırk özelliklerine uygun yetiştirilmesi, gelişimlerinin izlenmesi ve bilimsel açıdan incelenmesi amaçlanıyor. Bu yıl merkezde iki Kangal yavrusu dünyaya geldi. Merkez, Kangal köpeklerini yakından tanımak isteyen ziyaretçileri ağırlıyor ve uluslararası ziyaretçilerin de ilgisini çekiyor.

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TÜRK MAKAM MÜZİĞİ İÇİN YAPAY ZEKA PROTOTİPİ GELİŞTİRDİ

Sakarya Üniversitesi akademisyenleri, Türk makam müziğinin özelliklerini dikkate alarak yerli bir yapay zeka prototipi geliştirdi. Yüzden fazla makam ve onlarca usul üzerine geliştirilen sistem, Türk makam müziğine uygun melodiler üretebiliyor. Prototip, melodi oluştururken yararlandığı eserleri kaynak listesi halinde sunuyor. Böylece yapay zekanın müzikal üretiminde hangi kaynaklardan yararlanıldığı izlenebiliyor.

Henüz prototip aşamasında olan çalışmanın, geleneksel Türk müziğinin dijital teknolojilerle buluşmasına ve kültürel mirasın yapay zeka aracılığıyla geleceğe taşınmasına katkı sunması hedefleniyor.