Çağımızın hastalığı ‘Ekran bağımlılığı’! Çocukları etkiliyor
Medipol Acıbadem Bölge Hastanesi Gelişimsel Pediatristi Uzman Doktor Reyhan Tamer, akıllı telefon, tablet ve televizyon gibi ekranların küçük yaştaki çocuklarda dil gelişimi konusunda önemli sorunlara neden olduğunu belirtti. Yapılan açıklamada, çocuklarda konuşma gecikmesinin görülme sıklığının bu cihazların yaygınlaşması ile birlikte arttığı ifade edildi.
Hastane tarafından yayımlanan duyuruda, çocukların bilişsel, duygusal ve sosyal gelişimiyle doğrudan bağlantılı olan dil ve konuşma yetisinin, yaşamın en hassas evrelerinden birinde geliştiği vurgulandı. Çocuklarda bu dönemde yaşanan olası gecikmelerin, ileriki hayatlarında kalıcı etkiler bırakabileceği kaydedildi.
ERKEN ÇOCUKLUKTA KONUŞMA GECİKMESİNİN NEDENLERİ
Bazı çocukların yaşları ilerledikçe beklenen dil yetilerine ulaşamadığı görülüyor. Özellikle uzun süre ve sık aralıklarla akıllı telefon ya da tablet gibi cihazlar karşısında zaman geçiren çocuklarda, konuşma gelişiminde beklenmeyen gecikmeler ortaya çıkabiliyor. Ebeveynlerin bu noktadaki rolünün hayati önem taşıdığı bildirildi.
UZMANA BAŞVURMA EŞİĞİ: HANGİ YAŞTA NELERE DİKKAT ETMELİ?
Yapılan bilgilendirmede, Uzman Doktor Reyhan Tamer’in görüşlerine yer verildi. Tamer, ebeveynlerin çocuklarının konuşma sürecini yakından takip etmeleri gerektiğine dikkat çekti ve erken müdahalenin çocuk gelişimi açısından kritik olduğunu ifade etti. Çocuğun bir yaşında ismine tepki vermemesi veya 1,5 yaşında hâlâ sözcük kullanmaması durumunda mutlaka bir uzmandan görüş alınması gerektiği belirtildi.
KONUŞMA YETERSİZLİĞİNDE ÇEVRESEL ETKİLERE DİKKAT
Tamer, dil gelişiminin çocukta zihinsel süreçlerle doğrudan ilişkili olduğunu söyledi. Çocukta kelime sayısı yaşına uygun olsa dahi, dikkat süresinin kısa olmasının, arka planda çevresel uyaranların yetersizliğinden kaynaklanabileceğini belirtti.
EKRANLAR SOSYAL İLETİŞİMİN ÖNÜNDE ENGEL
Konuşma gecikmesinin en önemli sebeplerinden birinin akıllı telefon ya da televizyon gibi cihazlar olduğunun altı çizildi. Tamer, ekranların çocuklara pasif ve tek yönlü bir uyarı sunduğunu, bunun da karşılıklı sosyal etkileşimi engellediğini ve dil edinimini olumsuz etkilediğini dile getirdi.
KONUŞMA BOZUKLUĞU SADECE DİLİ DEĞİL BEYNİ DE ETKİLİYOR
Uzman Doktor Reyhan Tamer, konuşmada yaşanan gecikmenin sadece dil becerisinde değil, beynin genel gelişiminde de sorunlara yol açabileceğine değindi. İlk 3 yılın çocuğun beyin oluşumu açısından çok değerli olduğunu belirten Tamer, bu dönemdeki eksikliklerin bilişsel ve sosyal açıdan çocukta dezavantaja yol açabileceğini açıkladı. Fakat erken tanı ve doğru yaklaşımlarla bu sorunun aşılabileceği ifade edildi.
ERKEN TEŞHİS VE AİLE DESTEĞİNİN ROLÜ
Tamer, ailelerin çocuklarında konuşma geriliği gözlemlediklerinde zaman kaybetmeden bir uzmana başvurmalarının önemine dikkat çekti. Erken teşhis, yalnızca dil gelişimini iyileştirmekle kalmaz, aynı zamanda sonradan ortaya çıkabilecek psikolojik ve sosyal sorunların önüne geçilmesine de katkı sağlar.
FARKLI KONUŞMA SORUNLARINA FARKLI UZMANLIK ÇÖZÜMLERİ
Çocuğun zamanında konuşmaya başlamasına rağmen sesletim (artikülasyon) güçlükleri yaşayabileceği, bu gibi hallerde ise dil ve konuşma terapistleri ya da çocuk nörolojisi uzmanlarının destek sunabileceği belirtildi. Anne ve babaların, çocuklarının ekran karşısında geçirdiği süreyi sınırlandırıp, yerine birlikte oyun oynama, sohbet etme ve kitap okuma gibi etkinliklere ağırlık vermeleri gerektiği bildirildi.
DİL GELİŞİMİNDE PROFESYONEL YARDIM VE DOĞRU YAKLAŞIM
Çocuğun dil gelişimi yakından izlenmeli ve şüpheli durumlarda mutlaka profesyonel destek alınmalı. Ebeveynlerin bilinçli takibiyle, dil ve konuşma alanındaki sorunlar zamanında saptanırsa, gelişimsel açıdan çok daha olumlu sonuçlar elde edilebileceği vurgulandı.