Rektum Kanseri: Belirtileri, Risk Faktörleri ve Tedavi Yöntemleri

Rektum kanseri, kalın bağırsağın son bölümünde yer alan rektumda başlayan ve malign hücrelerin kontrolsüz şekilde çoğalmasıyla gelişen bir hastalıktır. Kadın ve erkeklerde en sık görülen sindirim sistemi kanserlerinden biridir. Yaşın ilerlemesi, özellikle 50 yaş üstü bireylerde riskin arttığı gözlemlenmiştir. Hastalık çoğu zaman başlangıçta belirti vermez, bu nedenle geç dönemde teşhis edilebilir. Erken evrelerde genellikle sadece bağırsak alışkanlıklarında hafif değişiklikler veya hafif karın ağrısı görülür.

Rektum, kalın bağırsağın yaklaşık 15–20 cm’lik son kısmıdır ve dışkının anüse taşınmasında görev alır. Rektum kanseri çoğunlukla adenokarsinom türünde gelişir. Nadiren skuamöz hücreli ve nadir tümör tipleri de görülebilir. Hastalık ilerledikçe tümör, rektum duvarını aşarak çevre dokulara ve lenf bezlerine yayılabilir.

Risk faktörleri arasında yaş, genetik yatkınlık ve aile öyküsü yer alır. Ailede kalın bağırsak veya rektum kanseri öyküsü olan bireylerde risk belirgin şekilde artmaktadır. Ayrıca inflamatuvar bağırsak hastalıkları, özellikle ülseratif kolit ve Crohn hastalığı, rektum kanseri riskini yükseltir. Beslenme alışkanlıkları da önemli bir rol oynar; yüksek yağlı, düşük lifli diyetler riski artırır.

Rektum kanseri belirtileri genellikle geç dönemde ortaya çıkar. Kanlı dışkı, bağırsak alışkanlıklarında değişiklik, kabızlık veya ishal atakları sık görülen belirtilerdir. Karın ağrısı, anüs çevresinde rahatsızlık ve dışkılama sırasında ağrı da eşlik edebilir. İleri evrelerde kilo kaybı, iştahsızlık ve yorgunluk gibi sistemik belirtiler görülebilir.

Tanı sürecinde kolonoskopi en etkili yöntemdir. Kolonoskopi sırasında şüpheli dokular biyopsi ile alınır ve patolojik inceleme yapılır. Ayrıca bilgisayarlı tomografi (BT) ve manyetik rezonans (MR) görüntülemeleri tümörün yayılımını ve evresini belirlemede kullanılır. Kan testleri, özellikle tümör belirteçleri olan CEA ve CA 19-9, tanı ve takip sürecinde önemlidir.

Rektum kanseri evreleri, tümörün boyutu, rektum duvarına penetrasyonu ve metastaz durumuna göre belirlenir. Evre I’de kanser sadece rektum mukozası ile sınırlıdır. Evre II’de tümör rektum duvarını geçmiştir fakat lenf bezlerine yayılmamıştır. Evre III, lenf bezlerinin tutulmasını içerir. Evre IV, uzak organlara metastaz yapmış ileri evreyi temsil eder. Evreleme, tedavi planlamasında ve prognozun belirlenmesinde kritik öneme sahiptir.

Tedavi seçenekleri hastalığın evresine ve hastanın genel sağlık durumuna göre belirlenir. Cerrahi müdahale, rektumun bir kısmının veya tamamının çıkarılmasını içerebilir. Kemoterapi ve radyoterapi, cerrahiye ek olarak veya ileri evre hastalarda uygulanır. Hedefe yönelik tedavi ve immünoterapi ise seçilmiş ileri vakalarda kullanılmaktadır.

Erken teşhis, rektum kanserinde yaşam şansını artırır. Düzenli taramalar, özellikle 50 yaş üstü bireyler için kolonoskopi ve gaita testleri önemlidir. Sağlıklı yaşam ve beslenme alışkanlıkları, hastalığın riskini azaltmada etkili olur. Lif açısından zengin beslenmek, kırmızı et ve işlenmiş gıdalardan kaçınmak önerilir.

Bilimsel araştırmalar, rektum kanserinin erken teşhis edildiğinde beş yıllık sağkalım oranının %90’a kadar çıkabileceğini göstermektedir. 

Ailesel adenomatöz polipozis ve Lynch sendromu gibi genetik hastalıklar, genç yaşta rektum kanseri gelişimini artırabilir. Dünya genelinde rektum kanseri, kolon kanseri ile birlikte en sık görülen sindirim sistemi kanserlerini oluşturur ve her yıl yüz binlerce kadını ve erkeği etkilemektedir.

Sonuç olarak rektum kanseri, sessiz ilerleyen ancak erken teşhis ile kontrol altına alınabilen bir hastalıktır. Düzenli taramalar, sağlıklı yaşam ve beslenme alışkanlıkları ile risk azaltılabilir ve yaşam kalitesi korunabilir.

Rektum Kanseri Nedir?

Rektum kanseri, rektumda başlayan ve malign özellik gösteren tümörlerdir. Kadın ve erkeklerde sık görülür ve erken teşhis hayati önem taşır.

Rektum Nedir?

Rektum, kalın bağırsağın son kısmıdır ve dışkının anüse taşınmasında görev alır. Yaklaşık 15–20 cm uzunluğundadır.

Rektum Kanseri Belirtileri

• Kanlı dışkı

• Kabızlık veya ishal atakları

• Karın ağrısı ve anüs çevresinde rahatsızlık

• İleri evrelerde kilo kaybı, iştahsızlık ve yorgunluk

Rektum Kanseri Neden Olur?

• Genetik yatkınlık ve aile öyküsü

• İnflamatuvar bağırsak hastalıkları (ülseratif kolit, Crohn)

• Yüksek yağlı, düşük lifli diyet

• Yaşın ilerlemesi ve çevresel faktörler

Rektum Kanseri Nasıl Teşhis Edilir?

• Kolonoskopi ve biyopsi

• Bilgisayarlı tomografi (BT) ve manyetik rezonans (MR)

• Kan testleri ve tümör belirteçleri (CEA, CA 19-9)

Rektum Kanseri Tedavisi

• Cerrahi: Rektumun bir kısmı veya tamamının çıkarılması

• Kemoterapi ve radyoterapi: Cerrahiye ek veya ileri evre tedavisi

• Hedefe yönelik tedavi ve immünoterapi: Seçilmiş ileri vakalar için

Rektum Kanseri Önlenebilir mi?

• Düzenli kolonoskopi ve gaita testleri

• Sağlıklı beslenme ve yaşam alışkanlıkları

• Risk grubundaki bireylerde genetik danışmanlık ve taramalar

Rektum Kanserinde Beslenme Nasıl Olmalıdır?

• Lif açısından zengin meyve, sebze ve tam tahıllar

• Kırmızı et ve işlenmiş gıdaların azaltılması

• Düzenli su tüketimi ve probiyotik destekler

• Antioksidan açısından zengin besinler