Ankara’da icra dairelerinde borç yapılandırmak mümkün mü? Vatandaş hangi yasal yollara başvurabiliyor?

Ankara’da icra takibine düşen vatandaşlar borçlarını yapılandırma, taksitlendirme ve faizde indirim arayışında ilk olarak Ankara Adliyesi ile ilçe adliyelerindeki icra dairelerine yöneliyor. Türk Borçlar Kanunu, İcra ve İflas Kanunu ile dönemsel yapılandırma yasaları, borcun nasıl ödeneceği ve haczin durdurulup durdurulamayacağı konusunda çerçeve çiziyor.

İCRA DAİRELERİ YAPILANDIRMA TEKLİFLERİNİ DOĞRUDAN KABUL ETMİYOR

Ankara’daki icra dairelerinde vatandaşın doğrudan “devlet yapılandırsın” talebini kabul eden bir sistem bulunmuyor. İcra müdürlükleri, alacaklı ile borçlu arasındaki takibi yürütüyor, ödeme ve haciz işlemlerini mevzuata göre uyguluyor. Borcun ne şekilde ödeneceği ise esasen alacaklı ile borçlu arasındaki anlaşmaya dayanıyor.

İcra dosyası açıldıktan sonra borçlu, ödeme emrine süresinde itiraz etmeyip borcu kabul ederse, dosya üzerinden “ödeme taahhüdü” vererek taksitlendirme yoluna gidebiliyor. 

Bu durumda icra müdürlüğü, tarafların uzlaşıya vardığı ödeme planını tutanağa geçiriyor. Borcun miktarı, ödeme tarihleri, faiz ve masrafların nasıl ele alınacağı protokolle belirleniyor, icra dairesi bu planı uyguluyor.

ÖDEME TAAHHÜDÜ VERMEK BORÇLUYU HEM KORUYOR HEM RİSKE SOKUYOR

Ankara pratiğinde en sık kullanılan yol, borçlunun icra dosyasında “ödeme taahhüdü” vermesi oluyor. Borçlu, icra müdürlüğü huzurunda veya imzası alınarak belirli taksitlerle ödeme sözü veriyor. Taahhüt geçerli kabul edildiğinde, borçlu takvime uygun öderse haciz baskısı hafifliyor, alacaklı yeni haciz işlemlerine genellikle başvurmuyor.

Ancak İcra ve İflas Kanunu’na göre verilen taahhüdün ihlali, borçlu hakkında “taahhüdü ihlal” suçundan hapis yaptırımı riski doğurabiliyor. Ankara’daki icra ceza mahkemelerine bu nedenle çok sayıda şikâyet dosyası geliyor. 

Uzmanlar, gelirine uymayan, gerçekçi olmayan taksit planlarına imza atan borçluların, ödeme aksadığında hem borcunu ödeyemediğini hem de ceza tehdidiyle karşılaştığını vurguluyor.

ALACAKLI PAZARLIK FAİZİ VE MASRAFI DÜŞÜREBİLİYOR

Ankara’da bankalar, telekom şirketleri, enerji dağıtım firmaları ve özel alacaklılar, icra takibine düşen borçlarda çoğu zaman “peşin ödemede faiz indirimi” teklif ediyor. Borçlu, icra dosya numarasıyla alacaklı kurumun Ankara’daki hukuk birimi veya avukatıyla görüşerek pazarlık yapabiliyor.

Uygulamada, borcun tamamının veya büyük kısmının kısa sürede ödenmesi halinde dosya masraflarının bir kısmı ve faiz tutarının önemli bir bölümü silinebiliyor. 

Alacaklı ile varılan mutabakat yazılı protokole bağlandığında, icra dairesine “feragat” veya “dosyanın kapatılması” talebi iletiliyor. Böylece Ankara’daki icra daireleri dosyayı işlemden kaldırıyor, borçlu hakkında devam eden hacizler durdurulabiliyor.

YAPILANDIRMA YASALARI KAMU BORÇLARINDA AYRI MEKANİZMA YARATIYOR

Vergi, SGK primi, bazı idari para cezaları gibi kamu alacakları için zaman zaman çıkarılan yapılandırma kanunları Ankara’daki vergi daireleri ve SGK merkezleri üzerinden uygulanıyor. Bu borçlar için yapılandırma talebi çoğunlukla doğrudan ilgili kurumlara veya e-Devlet üzerinden yapılıyor, icra daireleri teknik icra işlemlerini yürütmekle yetiniyor.

Yapılandırma yasaları, belirli döneme ait kamu borçlarının faizini silip taksit imkânı tanıyabiliyor. Ankara’da özellikle vergi daireleri önünde bu dönemlerde yoğunluk artıyor. 

Kamu borcu icraya taşınmışsa, yapılandırma başvurusu kabul edildiğinde icra dosyası da yapılandırmaya paralel şekilde durdurulabiliyor veya kapatılabiliyor.

İCRA DOSYALARINDA MAAŞ HACZİ VATANDAŞI ZORLUYOR

Ankara’da hem özel sektör hem kamu çalışanlarının maaşına icra yoluyla haciz uygulanabiliyor. İcra ve İflas Kanunu gereği maaşın belli bir oranı kesilerek alacaklıya aktarılıyor. Birden fazla dosya olduğunda sıraya giren hacizler borçlunun gelirinde ciddi kayıplara yol açıyor.

Borçlu, maaş haczi uygulanırken de alacaklı ile ödeme taahhüdü ve yapılandırma pazarlığı yapabiliyor. Anlaşma sağlanırsa alacaklı, icra dairesine haciz oranının düşürülmesi veya haczin kaldırılması yönünde talepte bulunabiliyor. Ankara’daki icra müdürlükleri bu talepleri dosya üzerinden işleyerek maaş haczinde yeni durumu uyguluyor.

ANKARA’DA VATANDAŞLAR YANLIŞ BİLGİ YÜZÜNDEN HAK KAYBI YAŞIYOR

İcra dosyası açıldığında ödeme emrine itiraz süresi, faiz hesabı, borcun zamanaşımı gibi hukuki ayrıntılar birçok vatandaş tarafından bilinmiyor. 

Ankara’da borçlular, kendilerine gelen icra tebligatını “zaten yapılandıracağım” düşüncesiyle ciddiye almadığında, itiraz süresi geçiyor ve borç kesinleşiyor. Bu aşamadan sonra yapılacak yapılandırma pazarlığı tamamen alacaklının insiyatifine kalıyor.

Ankara’daki baro adli yardım birimleri ve bazı sivil toplum kuruluşları, borçlulara ücretsiz veya düşük ücretli hukuki danışmanlık sunuyor. Özellikle yüksek meblağlı dosyalarda avukatsız hareket edilmesi ciddi hak kayıplarına yol açabiliyor. Uzmanlar, ödeme taahhüdü verilmeden önce mutlaka gelir durumunun hesaplanmasını ve şartların yazılı olarak dikkatle okunmasını öneriyor.

BORÇ YAPILANDIRMA İLE İLGİLİ SIK SORULAN SORULAR VE CEVAPLARI

İcra dosyamı doğrudan icra dairesine gidip “taksit yapın” diyerek yapılandıramaz mıyım?

• İcra müdürlüğü kendi başına taksit kararı veremiyor. Taksit ve yapılandırma için alacaklı ya da avukatıyla anlaşmanız, bu anlaşmanın icra dosyasına “ödeme taahhüdü” veya protokol olarak geçirilmesi gerekiyor.

İcra borcumu yapılandırdıktan sonra ödeme yapamazsam ne olur?

• Taahhüt ettiğiniz taksitleri ödemezseniz hem dosyada haciz işlemleri yeniden hızlanır hem de taahhüdü ihlal suçu nedeniyle icra ceza mahkemesinde yargılanma riski doğar. Bu nedenle Ankara’da icra daireleri, gerçekçi olmayan taahhütlerden kaçınılması gerektiği uyarısını sıkça yineliyor.

Faizi ve masrafları silerek borcu daha düşük ödeyebilir miyim?

• Bu, tamamen alacaklının inisiyatifinde. Ankara’da birçok banka ve şirket, peşin veya kısa vadeli ödemelerde faiz indirimi yapabiliyor. Mutlaka yazılı protokol isteyin, protokol icra dosyasına işlendiğinde indirim hukuken güvence altına alınmış oluyor.