Ankara’da gürültülü işyerleri ve kafeler için kapatma ve mühürleme kararı hangi mevzuata göre veriliyor?

Ankara’da eğlence mekânları ile konut bölgeleri iç içe geçtikçe, özellikle gece gürültüsü şikâyetleri artıyor. Valilik, belediye ve emniyet; Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği, Kabahatler Kanunu ve Belediye Kanunu’na dayanarak denetim yapıyor. Ölçümler, tutanaklar ve tekrarlanan ihlaller sonrası; idari para cezası, faaliyetten men, belirli süreli kapatma ve mühürleme kararları sıralı şekilde devreye giriyor.

ANKARA’DA GÜRÜLTÜLÜ İŞYERLERİ HANGİ KURALLARA UYMAK ZORUNDA OLUYOR?

Ankara’daki kafe, bar, restoran ve benzeri işletmeler;

• Çevre Kanunu
• Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği
• Kabahatler Kanunu
• Belediye Kanunu ve zabıta talimatları

kapsamında “çevreyi rahatsız etmeyecek” düzeyde faaliyet yürütmek zorunda.

Bu çerçevede;

• Konut alanlarına yakın işletmeler için gece saatlerinde (genellikle 22.00 sonrası) daha sıkı sınırlar uygulanıyor.
• İşletmenin ruhsat türü (eğlence yeri, içkili yer, kafe vb.) ve bulunduğu bölge (eğlence aksı mı, konut bölgesi mi) denetim yaklaşımını belirliyor.

Canlı müzik için ayrıca canlı müzik izni ve gerekli ses yalıtımı şartları aranabiliyor.

Ankara’da pek çok ilçe belediyesi, ruhsat verirken gürültü şikâyetlerinin yoğun olduğu mahalleleri harita üzerinden ayrıca işaretleyip işletmelere koşul koyuyor.

ŞİKÂYET GELDİĞİNDE BELEDİYE VE EMNİYET ORTAK DENETİM YAPIYOR

Vatandaşlar, gürültü şikâyetini Ankara’da en çok şu kanallardan yapıyor:

• 112 Acil Çağrı Merkezi,
• Belediye zabıta çağrı hatları,
• CİMER ve valilik iletişim hatları,
• İlçe kaymakamlıklarına yazılı dilekçe.

Şikâyet üzerine;

• Belediye zabıtası ve/veya çevre koruma ekipleri,
• Gerek görülürse polis ekipleri

işyerine giderek tutanak düzenliyor. 

Gürültü seviyesi için teknik ölçüm cihazıyla desibel ölçümü yapılması, ileride kapatma/mühürleme aşamasında dosyanın en güçlü delillerinden birini oluşturuyor.

İhlal tespit edildiğinde;

• İlk aşamada idari para cezası,
• İşletmenin uyarılması ve belirli süre içinde önlem almasının istenmesi

yoluna gidiliyor. 

Aynı işyerinin tekrarlayan ihlalleri, dosyanın Valilik ve belediye gündemine “faaliyetten men/kapatma” başlığıyla gelmesine neden oluyor.

MEVZUAT, TEKRAR EDEN GÜRÜLTÜ İHLALLERİNDE KAPATMA YETKİSİ VERİYOR

Ankara’da kapatma ve mühürleme kararları;

• 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu,
• 5393 sayılı Belediye Kanunu,
• Çevre Kanunu ve ilgili yönetmelikler ışığında veriliyor.

Süreç özetle şöyle işliyor:

• İşletmenin gürültü yaptığı, tutanak ve ölçümlerle tekrar tekrar kayıt altına alınıyor.
• Belediyenin ruhsat birimi, zabıta raporlarıyla birlikte dosyayı hazırlıyor.
• Ankara Valiliği veya yetkilendirilmiş belediye organı, süreli faaliyetten men veya işyeri kapatma kararı verebiliyor.
• Karar, işletmeye tebliğ ediliyor ve zabıta ekipleri işyerini mühürleyerek fiilen faaliyetten alıkoyuyor.

Bazı ilçelerde, “gece belirli saatten sonra canlı müziğin tamamen kesilmesi” yönünde özel kararlar alınıyor. Bu kararlara uymayan işletmeler, daha hızlı şekilde kapatma riskiyle karşı karşıya kalıyor.

ANKARA’DA MÜHÜR FİİLEN VURULDUĞUNDA İŞYERİ NASIL KAPATILIYOR?

Kapatma veya faaliyetten men kararının ardından zabıta ekipleri, çoğu zaman polis refakatiyle işyerine giderek:

• Kararı işletme yetkilisine tebliğ ediyor,
• İşyerinin girişine ve kritik noktalara mühür tatbik ediyor,
• Tutanak düzenleyerek kapatma süresini ve gerekçesini kayıt altına alıyor.

Mühürlü işyerinin;

• Gizlice açılması,
• Farklı bir isim veya ruhsatla aynı adreste faaliyet sürdürmesi,
• ayrıca suç ve kabahat konusu olabiliyor. 

Ankara’da bu durumda hem yeni idari para cezaları hem de savcılığa suç duyurusu gündeme gelebiliyor.

İŞLETMECİLER İÇİN İTİRAZ VE YARGI YOLU AÇIK KALIYOR

Gürültü nedeniyle verilen idari para cezalarına ve kapatma/mühürleme kararlarına karşı;

• Sulh ceza hâkimliğine (idari para cezaları için),
• İdare mahkemelerine (kapatma/ruhsat iptali gibi idari işlemler için)

başvuru yapılabiliyor.

İşletmecinin elini güçlendirebilecek unsurlar:

• Bağımsız ses yalıtım raporları,
• Çevredeki diğer işyerleriyle karşılaştırmalı ölçümler,
• Üst kat veya yan komşuların şikâyetçi olmadığını gösteren beyanlar,
• Ölçüm ve tutanakların usule uygun yapılmadığı iddiası.

Ancak Ankara’da mahkemeler, özellikle gece saatlerinde konut bölgelerini rahatsız eden yüksek sesli müzik ve gürültü şikâyetlerinde, “komşuluk hakkı” ve “sağlıklı çevre hakkı”nı güçlü şekilde dikkate alıyor.

ANKARALI VATANDAŞ İÇİN ŞİKÂYET VE TAKİP SÜRECİ NASIL İŞLİYOR?

Gürültü mağduru vatandaş:

• Önce 112 veya belediye zabıtasına ihbarda bulunarak olay anının kayıt altına alınmasını sağlayabiliyor.
• Şikâyetini yazılı dilekçeyle belediye veya kaymakamlığa ileterek, dosyanın resmen açılmasını talep edebiliyor.
• Tek seferlik değil, sürekli ve tekrarlayan gürültü durumunda; tarih-saat notu, video kaydı, tanık beyanları gibi delillerle süreci güçlendirebiliyor.
• Ankara’da bazı ilçeler, gürültü şikâyetlerini mobil uygulama ve online sistemler üzerinden de toplamaya başlamış durumda. 
• Böylece hangi işyerinden ne sıklıkla şikâyet geldiği dijital olarak izlenebiliyor.

SIK SORULAN SORULAR – ANKARA’DA GÜRÜLTÜ, KAPATMA VE MÜHÜRLEME

Ankara’da kafemin önünde oturan müşteriler konuşuyor, müzik çok yüksek değil; yine de ceza verilebilir mi?

• Evet. Sadece müzik değil, yüksek sesli konuşma, bağırma, sandalye–masa gürültüsü de “çevreyi rahatsız eden gürültü” kapsamında değerlendirilebiliyor.

Gürültü yapmayan bir işyeri, sadece rakip şikâyet ediyor diye kapatılabilir mi?

• Tek başına şikâyet yetmez; zabıta veya çevre ekiplerinin tutanağı ve ölçümü gerekir. Ancak sık şikâyet, denetim sıklığını artırır.

Ankara’da gürültü şikâyetinde bulunursam kimliğim işyeriyle paylaşılır mı?

• Genelde hayır. Şikâyetçi bilgileri resmi dosyada kalır, işyeriyle paylaşılmaz; ancak yargı mercilerinde tanık olarak dinlenmeniz istenebilir.

İşyerim mühürlendi, ne kadar süre kapalı kalacağım?

• Süre, kararda belirtilir. İlk kapatmalar genelde daha kısa süreli olur; tekrarlayan ihlallerde süreler uzar, ruhsat iptaline kadar giden süreçler görülebilir.

Mühürlü işyerini açarsam ne olur?

• Mühür fekki (mühür bozma) hukuken suçtur. Hem adli soruşturma hem ek idari yaptırımlar Ankara’da gündeme gelir.

Ses yalıtımı yaptırdım, gürültü yine de sorun olursa?

• Yalıtım raporu lehinize bir delildir ama mutlak koruma sağlamaz. Nihai ölçüm, komşu konutlarda algılanan gürültü düzeyiyle değerlendirilir.

Gürültü nedeniyle kapatılan işyerine karşı maddi tazminat davası açabilir miyim?

• Mağdur vatandaş, yoğun gürültü ve sağlık–yaşam kalitesi kaybı nedeniyle, şartları oluştuğunda tazminat davası açmayı talep edebilir; bu ayrı bir hukuk davası konusudur.