Ankara'da inşaat gürültüsü ve şantiye tozu şikâyetlerinde hangi kurum yetkili?

Ankara’da inşaat kaynaklı gürültü, toz ve çalışma saati ihlalleri; Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği, Çevre Kanunu, Büyükşehir ve ilçe belediye zabıta talimatları ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin mevzuat kapsamında değerlendiriliyor. 

Gürültü ve çalışma saatleri için başta ilçe belediyesi ve zabıta, toz ve çevre kirliliği için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü devreye girerken, ruhsatsız veya ruhsata aykırı şantiyelerde ise Ankara Büyükşehir Belediyesi ve ilgili ilçe belediyeleri mühürleme ve faaliyeti durdurma yetkisini kullanabiliyor.

ANKARA’DA İNŞAAT GÜRÜLTÜSÜ MEVZUATLA SINIRLANDIRILIYOR

Ankara’da konut bölgelerinde hemen her sokakta bir inşaat tabelesine rastlanıyor. Kentsel dönüşüm, yeni konut projeleri ve altyapı çalışmaları, beraberinde yoğun gürültü ve toz şikâyeti getiriyor. 

Mevzuat;

2872 sayılı Çevre Kanunu,

Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği,

Ankara Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyelerinin zabıta yönetmelikleri

üzerinden sınırlar çiziyor.

İnşaat faaliyetlerinin “kaç desibele kadar, hangi saatler arasında” sürdürülebileceği teknik tablolarla belirlenmiş durumda. Ankara’da özellikle konut yoğun bölgelerde sabah erken saatlerde başlayan kırıcı, hilti, beton kesme makinesi sesleri, yönetmelikte öngörülen sınırları aşarsa idari yaptırım konusu olabiliyor.

ÇALIŞMA SAATLERİ İÇİN ÖNCE BELEDİYE ZABITASI VE KOLLUK DEVREYE GİRİYOR

Ankara pratiğinde vatandaşın ilk temas ettiği kurum çoğu zaman ilçe belediye zabıtası. 

Çalışma saatleri açısından:

Pek çok ilçe belediyesinde inşaat faaliyetleri için hafta içi ve cumartesi 08.00–19.00 / 20.00 civarı,

Gece ve pazar günü ise “özel izin yoksa ağır gürültü oluşturan çalışmaların yapılmaması” esası benimseniyor.

Şikâyet durumunda:

Vatandaş belediyenin çağrı merkezini (Mavi Masa / Beyaz Masa vb.) arıyor,

Zabıta ekipleri şantiyeye giderek tutanak tutuyor,

Sürekli ihlalde bulunan şantiyeye idari para cezası, gerekirse faaliyeti geçici durdurma kararı uygulanabiliyor.

Gece yarısı devam eden beton dökme, hilti ile duvar kırma gibi durumlarda vatandaşlar Ankara’da çoğu zaman 155 / 112 üzerinden polise de ulaşabiliyor; polis ekipleri, gürültünün kamu düzenini bozduğu durumda olaya müdahale edebiliyor.

ŞANTİYE TOZU VE ÇEVRE KİRLİLİĞİ İÇİN ÇEVRE İL MÜDÜRLÜĞÜ YETKİLİ OLUYOR

İnşaat gürültüsü kadar şantiye tozu da Ankara’da ciddi şikâyet konusu. 

Özellikle;

Moloz taşıyan kamyonların üstü kapatılmadan dolaşması,

Hafriyatın açık alanda sulama yapılmadan yüklenip boşaltılması,

Çimento ve kumun rüzgâra açık alanda depolanması,

yakın binalarda camların açılmasını imkânsız hale getiriyor.

Bu noktada devreye Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Ankara İl Müdürlüğü giriyor. 

Çevre Kanunu ve toz-gürültü yönetmelikleri gereğince:

Şantiyelerin toz bastırma tedbirleri (sulama, bariyer, kapalı taşıma) almak zorunda olduğu,

Hafriyat kamyonlarının kapalı kasa veya brandalı olması gerektiği,

İhlal halinde ciddi idari para cezaları ve gerekli hallerde faaliyet durdurma kararı verilebildiği belirtiliyor.

Vatandaş;

İl Müdürlüğü’ne telefonla, dilekçeyle veya e-Devlet/CİMER üzerinden başvurarak,

Fotoğraf, video ve adres bilgisi ekleyerek şikâyet oluşturabiliyor.

RUHSATSIZ VE RUHSATA AYKIRI ŞANTİYELER İÇİN BELEDİYELER MÜHÜRLEME YETKİSİ KULLANIYOR

Ankara’da bazı şantiyeler, ruhsat alınmadan veya alınan ruhsata aykırı biçimde (fazladan kat, çekme mesafesine uymama vb.) faaliyete başlayabiliyor. 

Bu durumlarda:

İlgili ilçe belediyesi imar ve şehircilik müdürlüğü,

Gerekirse Ankara Büyükşehir Belediyesi

yapı denetimi ve mühürleme yetkisine sahip.

Vatandaş;

İnşaat ruhsatının olup olmadığını öğrenmek için ilçe belediyesine başvurabiliyor,

Ruhsatsız veya aykırı yapı şüphesinde belediye imar birimine ve CİMER’e bildirim yapabiliyor.

Ruhsatsız inşaata, sadece gürültü veya toz değil, can güvenliği ve şehir planlaması açısından da müdahale ediliyor. Mühür fekki (mührün kırılması) ise doğrudan ceza hukuku konusu.

GÜRÜLTÜ SEVİYESİ TEKNİK ÖLÇÜMLE TESPİT EDİLMEK ZORUNDA OLUYOR

Ankara’da “çok gürültü var” şikâyeti tek başına yeterli görülmüyor; çoğu durumda desibel ölçümü gerekiyor. 

Bu ölçümü:

Belediyelerin çevre koruma müdürlükleri ya da

Çevre İl Müdürlüğü ekipleri

yapabiliyor.

Çevresel Gürültü Yönetmeliği;

Konut bölgesinde gündüz, akşam ve gece için ayrı sınırlar,

Endüstriyel ve inşaat kaynaklı gürültü için farklı ölçütler

öngörüyor.

Sınırın aşıldığı tespit edilirse, Çevre Kanunu uyarınca inşaat firması ve/veya yatırımcıya idari para cezası kesiliyor ve gürültüyü azaltıcı tedbirler (ses bariyeri, çalışma saatinin tekrar düzenlenmesi, farklı ekipman kullanımı) isteniyor.

ANKARA’DA SÜREKLİ İHLALDE HUKUKİ VE CEZAİ YOL AÇICI OLUYOR

Devam eden inşaat gürültüsü ve toz şikâyetlerinde idari başvurular sonuç vermezse, Ankara’da vatandaşın önünde yargı yolu da bulunuyor:

Sulh Hukuk Mahkemesi üzerinden “el atmanın önlenmesi” ve inşaat faaliyetinin belirli çerçevede sınırlandırılması için dava açılabiliyor,

Uzun süreli ve yoğun gürültü nedeniyle manevi tazminat talep edilebiliyor,

Bilinçli ve ısrarcı ihlallerde, Türk Ceza Kanunu’ndaki “çevrenin kasten kirletilmesi” ve “gürültüye neden olma” suçları gündeme gelebiliyor.

Ankara’daki bazı mahkeme kararlarında, sürekli olarak yönetmeliklere aykırı biçimde gece çalışan şantiyelere ilişkin faaliyet kısıtlama ve tazminat hükümleri verildiği biliniyor.

ANKARA’DA VATANDAŞLAR ŞİKÂYET MEKANİZMALARINI ETKİN KULLANMAYA DAVET EDİLİYOR

Çevre ve şehircilik alanında çalışan hukukçular, Ankara’da inşaat şikâyeti olanlara şu yol haritasını öneriyor:

Somut kayıt tutmak: Tarih-saat, video, fotoğraf ve tanık not etmek.

İlk başvuru: Gürültü ve çalışma saati için ilçe belediyesi zabıtasına, toz ve moloz için Çevre İl Müdürlüğü’ne bildirim yapmak.

Tekrarlayan durum: CİMER üzerinden hem ilgili bakanlığa hem belediyeye şikâyet yollamak.

Ağır ve sürekli ihlal: Hukuk davası (tazminat/el atmanın önlenmesi) ve gerekiyorsa savcılığa suç duyurusu.

Ankara pratiğinde, belgeli ve ısrarlı takip yapılan dosyalarda idarenin daha hızlı harekete geçtiği ifade ediliyor.

SIK SORULAN SORULAR: ANKARA’DA İNŞAAT GÜRÜLTÜSÜ VE TOZU HAKKINDA NE YAPILABİLİR?

Ankara’da inşaat sabah 06.30’da başladı, bu yasal mı?

• Genel olarak hayır. Çoğu ilçe belediyesinde çalışma saatleri 08.00’den sonra başlıyor. Bu saatlerden önce ağır gürültülü faaliyet hukuka aykırı kabul edilebilir. Zabıta ve belediye çevre birimine şikâyet edebilirsiniz; tutanak tutulması önemli.

Pazar günü bütün gün matkap sesi var, Ankara’da nereye şikâyet edeceğim?

• Öncelikle bağlı bulunduğunuz ilçe belediyesi zabıtasına başvurun. Gece geç saatlerde kamu düzenini ciddi bozan bir gürültü varsa polis de olaya müdahale edebilir. Belediyenin çağrı merkezine saat-saat not düşürmeniz, tekrar eden durumlarda dosya oluşturur.

Şantiyeden çıkan toz yüzünden cam açamıyoruz, hangi kurum bakıyor?

• Toz ve çevre kirliliği için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Ankara İl Müdürlüğü yetkili. Fotoğraf ve video ile birlikte adres bilgisini vererek şikâyet edebilirsiniz. Hafriyat ve toz kontrolüne ilişkin yükümlülüklere uymayan firmalara idari para cezası verilebiliyor.

Ruhsatsız inşaat şüphesi var, Ankara’da nasıl kontrol ettirebilirim?

• İlgili ilçe belediyesine giderek veya dilekçe/e-Devlet üzerinden, ruhsat durumunun incelenmesini isteyebilirsiniz. Gerekirse imar müdürlüğü ve zabıta birleşik denetim yapar. Ruhsatsız yapı tespit edilirse mühürleme ve yıkıma kadar giden idari süreçler işleyecektir.

Sürekli gürültü nedeniyle sağlık sorunlarım arttı, tazminat isteyebilir miyim?

• Evet. Doktor raporları, şikâyet tutanakları, belediye yazışmaları ve gürültü ölçümleriyle birlikte Ankara’daki mahkemelerde komşuluk hukukuna dayanarak manevi tazminat talebinde bulunabilirsiniz. Her dosya kendi somut şartlarına göre değerlendirilir.