Ankara’da aile hekimi değiştirme ve randevu şikâyeti nereye yapılır?

Ankara’da aile hekimliği uygulamasında hekim değişikliği, randevu yoğunluğu ve iletişim kaynaklı sorunlar yaşayan hastalar için mevzuat net bir çerçeve çiziyor. Aile hekimi değiştirme işlemi büyük ölçüde e-Devlet ve nüfus adres kaydı üzerinden yürürken, randevu verilmeyen, hizmeti aksatan veya kötü muamelede bulunan aile hekimleri hakkında Ankara İl Sağlık Müdürlüğü, SABİM 184 ve CİMER üzerinden resmî şikâyet mekanizmaları işletilebiliyor. Hem Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği hem Hasta Hakları Yönetmeliği, Ankara’daki hastalara makul sürede, saygılı ve kesintisiz bir birinci basamak sağlık hizmeti alma hakkı tanıyor.

ANKARA’DA AİLE HEKİMİ DEĞİŞTİRME İŞLEMİ UYGULANIYOR

Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği’ne göre Türkiye’de herkes, yerleşim yeri adres kaydına göre bir aile hekimine otomatik olarak atanıyor. Ankara’da da vatandaşlar, MERNİS adresi esas alınarak aile hekimliği birimlerine bağlanıyor. İkamet adresi değiştiğinde, sistem kişiyi yeni ikamet bölgesindeki aile hekimine aktarabiliyor.

Mevzuata göre kişi, belirli dönemlerde aile hekimini isteğe bağlı olarak değiştirme hakkına sahip. Uygulamada Ankara’da bu işlem temel olarak şu şekillerde yapılıyor:

• e-Devlet üzerinden “Aile Hekimi Değişikliği” hizmetine girilerek,
• İlçe sağlık müdürlüğü / toplum sağlığı merkezi / aile sağlığı merkezine başvuru yapılarak.

Ancak her aile hekiminin nüfus kapasitesi bulunuyor. 

Ankara’da yoğun ilçelerde hekimlerin büyük bölümü kapasitesini doldurmuş durumda olabildiği için, sistem boş kontenjan olmayan hekim için yeni kayıt kabul etmiyor. Dolayısıyla vatandaşın hekim değiştirme hakkı var, fakat uygulanabilirliği o anki kontenjan durumuna bağlı.

AİLE HEKİMİ DEĞİŞİKLİĞİ E-DEVLET ÜZERİNDEN YAPILIYOR

Ankara’da aile hekimi değişikliğinin en pratik yolu e-Devlet sistemi üzerinden işlemi gerçekleştirmekten geçiyor. Genel prosedür şöyle işliyor:

• Vatandaş e-Devlet’e T.C. kimlik numarası ve şifresiyle giriş yapıyor.
• “Sağlık Bakanlığı – Aile Hekimliği” / “Aile Hekimi Değişikliği” hizmeti seçiliyor.
• Ankara’daki ikamet adresine göre listelenen aile hekimleri ve aile sağlığı merkezleri görüntüleniyor.
• Nüfus kapasitesi uygun olan hekimler için sistem değişikliğe izin veriyor, uygun olmayanlar için “kayıt alınamaz / kapasite dolu” uyarısı görülüyor.
• Değişiklik onaylandığında, vatandaşın yeni aile hekimi bilgisi e-Devlet ve e-Nabız üzerinde güncelleniyor.

Adres değişikliğinde ise süreç çoğu zaman otomatik işliyor; Ankara içinde başka bir ilçeye taşınan kişi, yeni adresinin bağlı bulunduğu aile hekimliği birimine aktarılabiliyor. İstisnai durumlarda, ilçe sağlık müdürlüğü veya aile sağlığı merkezi üzerinden manuel işlem gerekebiliyor.

RANDEVU SORUNLARI VE HİZMETE ERİŞİM HAKKI GÜNDEME GELİYOR

Hasta Hakları Yönetmeliği, herkesin “ihtiyaçlarına uygun, adalet ve hakkaniyet ilkelerine dayanarak, makul süre içinde sağlık hizmeti alma hakkı” bulunduğunu düzenliyor. Bu ilke, Ankara’daki aile hekimleri için de geçerli.

Ankara’da randevu sistemine ilişkin temel noktalar şöyle:

• Aile hekimine randevular genelde MHRS (Merkezi Hekim Randevu Sistemi) ve doğrudan aile sağlığı merkezi üzerinden planlanıyor.
• Kısa süreli yoğunluk ve doluluk, olağan kabul ediliyor; ancak haftalarca randevu açılmaması ve kronik hastaların ilaca erişememesi gibi durumlarda mağduriyet ortaya çıkıyor.
• Aile hekimi; kayıtlı nüfusuna uygun, ulaşılabilir ve makul sürede hizmet sunmakla yükümlü. Randevu hiç açmamak, hizmeti fiilen aksatma şüphesi doğurabiliyor.
• Bu durumlarda, vatandaşın yalnızca “sistem dolu” ifadesiyle yetinmeyip resmi başvuru yollarını kullanma hakkı bulunuyor.

AİLE HEKİMİNİN DAVRANIŞI VE İLETİŞİMİ ŞİKÂYET KONUSU OLUYOR

Hasta Hakları Yönetmeliği; hastanın saygı görme, mahremiyete saygı, bilgilendirilme ve insanca muamele görme hakkını açıkça güvence altına alıyor. 

Ankara’da aile hekimi ile hasta arasındaki iletişimde:

• Aşağılama, azarlama, bağırma, alay etme,
• Ayrımcılık (yaş, cinsiyet, dil, din, siyasi görüş vb. sebeplerle),
• Bilgi vermekten kaçınma, hastayı dinlememe

gibi davranışlar, mevzuata aykırı sayılıyor ve şikâyet gerekçesi oluşturuyor.

Hekimin tıbbi kararları (ilaç yazmama, tetkik istememe vb.) kendi mesleki takdir yetkisi kapsamında olmakla birlikte, kişilik haklarını ve hasta haklarını ihlal eden tutum ve davranışlar, Ankara’da idari incelemeye konu edilebiliyor.

ŞİKÂYETLER ANKARA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ’NE İLETİLİYOR

Ankara’da aile hekimiyle ilgili randevu, davranış, hizmet reddi, aşı ve takip aksaması gibi sorunlarda başvurulacak temel idari merci Ankara İl Sağlık Müdürlüğü. 

Prosedür genel olarak şöyle işliyor:

Vatandaş, yazılı bir dilekçe hazırlıyor. 

Dilekçede:

• Ad–soyad, T.C. kimlik numarası, iletişim bilgileri,
• Aile hekiminin adı, aile sağlığı merkezinin adı ve adresi,
• Olayın tarihi, saati, yaşananlar, varsa tanıklar,
• Talep (inceleme, gerekli idari işlemlerin yapılması vb.) açıkça belirtiliyor.

Dilekçe; Ankara İl Sağlık Müdürlüğü’ne elden, posta ile veya elektronik ortamda gönderilebiliyor (genellikle CİMER ve SABİM başvuruları da müdürlüğe yönlendiriliyor).

İl Sağlık Müdürlüğü, ilgili aile hekiminden savunma istiyor, aile sağlığı merkezindeki kayıtları inceliyor, gerekirse yerinde değerlendirme yapıyor.

İnceleme sonucuna göre; uyarı, disiplin işlemi, sözleşme feshi gibi idari yaptırımlar gündeme gelebiliyor.

Bu süreçte, dilekçede olayın tarih ve ayrıntılarıyla anlatılması, delil niteliği taşıyan evrak veya bilgi (yazışmalar, randevu ekran görüntüleri vb.) eklenmesi önem taşıyor.

SABİM 184 VE CİMER ÜZERİNDEN ŞİKÂYET HAKKI KULLANILIYOR

Ankara’daki vatandaşlar, sahadaki sorunlarını sadece yazılı dilekçeyle değil, SABİM 184 ve CİMER kanalları üzerinden de iletebiliyor.

SABİM 184 (Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi):

• Telefonla aranarak şikâyet, ihbar, öneri ve bilgi talepleri iletilebiliyor.
• Görüşme kayıt altına alınarak, başvuruya bir numara veriliyor.
• Talep, ilgili kurum ve birimlere (çoğunlukla Ankara İl Sağlık Müdürlüğü’ne) yönlendiriliyor.
• Sonuç, başvuru sahibine bildiriliyor.

CİMER (Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi):

• e-Devlet üzerinden çevrimiçi form doldurularak başvuru yapılabiliyor.
• Aile hekimi, aile sağlığı merkezi, tarih, olay anlatımı ve talep detaylı şekilde yazılıyor.
• CİMER başvuruları da ilgili kurumlara resmi yazı olarak gönderiliyor ve cevap süresi içerisinde dönüş sağlanması gerekiyor.
• Bu başvurular, resmi kayıt niteliği taşıyor; ileride hukuki süreç gerektiğinde başvuru tarihleri ve içerikleri önemli delil olabiliyor.

ANKARA’DA AİLE SAĞLIĞI MERKEZLERİ DENETİME TABİ TUTULUYOR

Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği çerçevesinde, Ankara’daki aile sağlığı merkezleri; il sağlık müdürlüğü ve ilgili birimler tarafından düzenli ve şikâyete dayalı olarak denetleniyor. 

Denetimlerde:

• Kayıtlı nüfus sayıları,
• Günlük hasta kabul ve randevu listeleri,
• Aşı, gebe–bebek–çocuk izlem, kronik hastalık takip kayıtları,
• Gelen şikâyetler ve yanıtları,

incelenebiliyor. Sık ve benzer içerikli şikâyet alan aile hekimleri hakkında daha ayrıntılı inceleme ve soruşturma süreçleri başlatılabiliyor. Bu süreç, Ankara’daki aile hekimliği hizmetinin standartlarının korunması ve ihlallerin önlenmesi amacıyla yürütülüyor.

SIK SORULANLAR: ANKARA’DA AİLE HEKİMİ VE RANDEVU ŞİKÂYETLERİ

Ankara’da aile hekimimi isteğe bağlı olarak değiştirebilir miyim?

• Evet. Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği’ne göre isteğe bağlı değişiklik hakkınız var. e-Devlet üzerinden “aile hekimi değişikliği” menüsünden boş kontenjanı olan hekimi seçerek geçiş yapabilirsiniz. Kontenjan dolu ise ilçe sağlık müdürlüğüne danışmanız faydalı olur.

Aile hekimim için haftalardır randevu bulamıyorum, ne yapmalıyım?

• Önce MHRS ve aile sağlığı merkezi üzerinden randevu talebinizi yinelenin. Sorun devam ediyorsa aile sağlığı merkezi sorumlu hekimiyle görüşün. Çözülmezse, Ankara İl Sağlık Müdürlüğü’ne yazılı dilekçe verebilir, SABİM 184 ve CİMER üzerinden randevu sorununun ayrıntılarını bildirerek resmi şikâyet oluşturabilirsiniz.

Aile hekimim bana kaba ve saygısız davrandı, nereye şikâyet edebilirim?

• Hasta Hakları Yönetmeliği gereği saygılı muamele görme hakkınız var. Olayın tarihini, saatini, kullanılan ifadeleri ve varsa tanıkları not edip; aile sağlığı merkezi yönetimine, Ankara İl Sağlık Müdürlüğü’ne, SABİM 184’e ve CİMER’e ayrıntılı bir şekilde şikâyet edebilirsiniz.

Aile hekimi “sana bakmıyorum, randevu vermiyorum” diyerek beni geri çevirdi, bu durumda ne yapmalıyım?

• Keyfi olarak hizmetten kaçınma iddiası, ciddi bir şikâyet konusudur. Mümkünse o an yazılı tutanak talep edin veya olayı ayrıntılı not alın. Sonrasında Ankara İl Sağlık Müdürlüğü’ne resmi dilekçe, ayrıca SABİM 184 ve CİMER üzerinden başvuru yaparak inceleme talep edebilirsiniz.

Randevu bulamayan kronik hastalar için Ankara’da ekstra bir hak var mı?

Mevzuat, kronik hastaların düzenli takibini ve ilaca erişimini önemser. Aile hekimi üzerinden sorun çözülemiyorsa, devlet hastaneleri ve eğitim araştırma hastanelerinin polikliniklerine başvurabilirsiniz. Ayrıca Ankara İl Sağlık Müdürlüğü ve CİMER’e kronik hastalığınız, randevu sorununun süresi ve doğurduğu riskleri ayrıntılı yazarak sistemsel çözüm talep edebilirsiniz.