Ankara devlet hastanelerinde özel oda için ek ücret alınır mı? Hukuki sınırlar neler?

Ankara’da devlet hastanelerine giden hastalar, özellikle özel oda, refakatçi, ameliyat ve tetkiklerde zaman zaman “ek ücret” talepleriyle karşılaşıyor. SGK’nın Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) ile Sağlık Bakanlığı mevzuatı, hangi işlemde ne kadar ve hangi başlıkla ücret alınabileceğini net çizgilerle belirliyor. Buna rağmen uygulamada bilgi eksikliği ve yanlış yönlendirmeler, Ankara’daki hastaları çoğu zaman kuşku içinde bırakıyor.

ANKARA’DA DEVLET HASTANELERİ EK ÜCRET ALABİLİYOR

Ankara’da SGK’lı hastaların başvurduğu eğitim araştırma hastaneleri, Ankara Şehir Hastanesi ve diğer kamu hastaneleri, kural olarak SGK’nın karşıladığı temel tanı ve tedavi hizmetleri için ilave ücret alamıyor. 

Ancak şu durumlarda ek bedel çıkabiliyor:

• Özel oda / tek kişilik oda tercihi
• Refakatçi ücretleri (bazı hastanelerde kısmen)
• SGK kapsamı dışında kalan istisnai tetkik ve işlemler
• Yabancı uyruklu veya sigortasız hastalar için tam bedel

Ankara pratiğinde en çok kafa karıştıran konu, “devlet hastanesi özel oda farkı” ve “ameliyat/tedavi için dolaylı ek ücret” talepleri. Mevzuat, “hizmetin kendisi için” ayrıca fark alınmasını yasaklıyor; ancak konfor artırıcı hizmetler için sınırlı ücretlendirmeye izin veriyor.

ÖZEL ODA TALEP EDENLERDEN ÜCRET ALINABİLİYOR

Türkiye genelinde olduğu gibi Ankara’da da devlet hastaneleri, standart çok kişilik servis odaları dışında özel/yarı özel oda sunduğunda, bunun karşılığında “konfor bedeli” talep edebiliyor. 

Burada kritik noktalar şöyle:

• Standart servis odasında yatan SGK’lı hastadan oda ücreti alınmıyor.
• Hasta kendi isteğiyle tek kişilik veya iki kişilik “özel oda” talep ederse, hastane günlük oda farkı isteyebiliyor.

Bu ücret;

• Odada sunulan ek konfor (daha az kişi, TV, buzdolabı, özel banyo vb.),
• Resmi olarak yayınlanmış fiyat listesi

çerçevesinde alınmalı.

Ankara’da bazı hastanelerde özel oda ücret tarifeleri hastane girişinde veya yatış birimlerinde asılı; bazı yerlerde ise sadece kayıt biriminde sözlü olarak bildiriliyor. Aslında, ücretin şeffaf biçimde yazılı olarak duyurulması ve hastaya imza karşılığı bilgi verilmesi gerekiyor.

Önemli ayrım: Hastaya yoğun bakım, izolasyon vb. tıbbi zorunluluklarla tek kişilik oda verildiyse, bu tıbbi bir gereklilik olduğu için konfor ücreti talep edilmemesi gerekiyor.

HASTANIN ZORUNSUZ ÖDEMEYE ZORLANMASI YASAL SAYILMIYOR

Ankara’da zaman zaman “özel oda boş, serviste yer yok” denilerek hastaya fiilen ücretli oda dayatıldığı ve standart yatış seçeneği sunulmadığı yönünde şikâyetler geliyor. 

Mevzuat açısından:

• Hastaya ücretsiz servis yatağı sağlanması esastır.
• Eğer sadece ücretli oda varsa, bu durumun geçici kapasite sorunu mu yoksa sistematik uygulama mı olduğu önem kazanır.
• Hastanın yazılı onayı olmadan ve alternatif ücretsiz yatış imkânı sunulmadan “özel oda ücreti” dayatılması, hakkaniyete ve hasta haklarına aykırı kabul edilir.

Ankara’da böyle bir durumda, hasta veya yakını:

• Önce hastanenin hasta hakları birimine,
• Gerekirse Ankara İl Sağlık Müdürlüğü’ne ve SABİM 184’e

başvurarak zorunlu tutulduğunu dile getirebilir.

AYAKTA MUAYENEDE VE YATTA TEDAVİDE EK ÜCRET SINIRI BULUNUYOR

Devlet hastaneleri SGK ile sözleşmeli olduğu için, ayakta muayene katkı payı gibi yasal küçük kesintiler dışında, SGK paketine dahil durumlarda ekstra muayene ve tedavi ücreti alamıyor. 

Ankara’da:

• Poliklinik muayenesinde alınan katkı payları eczane veya hastane veznesi üzerinden tahsil ediliyor ve bunlar mevzuatla belirlenmiş kalemler.
• Yatarak tedavilerde, ameliyatlarda ve yoğun bakımda, SGK’nın karşıladığı işlemler için ayrıca ilave ücret istenemiyor.

Buna rağmen Ankara’dan gelen bazı şikâyetlerde:

• “Şu malzeme daha iyi, dışardan alırsanız böyle olur, bizden alırsanız şu kadar fark çıkar”
• “Şu paketin dışında, bu özel hizmet için ekstra ödeme yapmanız gerekir”

şeklinde dolaylı yönlendirmeler görülebiliyor. 

Kural şu: Eğer işlem SGK paketi içindeyse, “hizmeti alabilmek için mecburi ek ödeme” istenmesi hukuka ve sözleşmeye aykırı.

REFAKATÇİ ÜCRETLERİ KARMAŞA YARATABİLİYOR

Ankara’daki kamu hastanelerinde refakatçi izinleri, hem hekimin tıbbi kararı hem de hastanenin kapasitesiyle belirleniyor. 

Çoğu durumda:

• Refakatçinin hastayla kalması için ayrı bir yatak ve yemek verilmesi, bazı hastanelerde sembolik bir refakatçi ücreti ile ilişkilendirilebiliyor.
• Bu ücretin günlük bedeli, hastanenin ilan ettiği tarifede yer almalı ve hastaya önceden açıkça bildirilmelidir.

Uygulamada sorun şurada çıkıyor: 

Bazı birimlerde “refakatçi kalmak istiyorsanız günlüğü şu kadar” şeklinde belirsiz sözlü bilgiler, resmi bir zemin olmadan hastayı baskı altında hissettirebiliyor. Ankara’daki uygulama, yazılı onam ve şeffaf tarife ile yürütülmesi gereken bir alan.

ANKARA’DA HASTALAR ŞİKÂYET HAKKINI KULLANABİLİYOR

Ek ücret talebi veya “özel oda dayatması” gibi durumlarda Ankara’daki hastaların başvurabileceği resmi kanallar şöyle:

Hastane Hasta Hakları Birimi: İlk başvuru noktası. Olayın hemen ardından kayıt altına aldırmak önemli.

SABİM 184: Sağlık Bakanlığı’nın telefon hattı; olayın yeri, tarihi, talep edilen ücret kalemi detaylı yazılmalı.

CİMER: Yazılı şikâyet ve süreç takibi için. Ankara’daki ilgili hastane ve tarih mutlaka belirtilmeli.

Ankara İl Sağlık Müdürlüğü: Özellikle sistematik uygulama şüphesi varsa.

Şikâyetlerde dekont, yazılı belge, telefon mesajı ve varsa tanık beyanları süreci güçlendiren unsurlar olarak öne çıkıyor.

SIK SORULANLAR: ANKARA DEVLET HASTANELERİNDE EK ÜCRET UYGULAMASI

Ankara’da devlet hastanesinde özel oda istemezsem benden hiçbir ek ücret alınamaz mı?

• Standart servis odasında kalıyorsanız, SGK kapsamındaki tedaviler için ek “oda ücreti” alınamaz. Yalnızca yasal katkı payları ve SGK’nin belirlediği istisnai kalemler tahsil edilebilir. “Özel oda” talep etmediğiniz halde ücret yansıtılıyorsa itiraz hakkınız var.

Ankara Şehir Hastanesi’nde tek kişilik odalar için ücret neye göre belirleniyor?

• Şehir hastanesi gibi büyük kamu hastanelerinde özel oda ücretleri; Sağlık Bakanlığı ve ilgili işletme modeli çerçevesinde belirlenmiş bir tarife üzerinden hesaplanıyor. Bu listenin hasta veya yakınına yazılı veya görünür şekilde sunulması gerekiyor. Ücretler hastaneler arasında değişebiliyor.

Refakatçi için alınan günlük ücret yasal mı?

• Refakatçi, tıbben zorunlu görülüyorsa çoğu zaman ücret alınmaması beklenir; ancak bazı hastaneler “yemek ve yatak” üzerinden küçük bir bedel talep edebilir. Bu rakamın tarifede açıkça yer alması ve hastaya önceden bildirilmesi zorunlu. Ankara’da “sözlü, kayıtsız para” talebi problemli bir uygulama olur.

Ameliyat için “daha iyi malzeme istersen fark ödersin” denilmesi doğru mu?

• Eğer önerilen malzeme SGK paketinin dışındaysa ve gerçekten “üst seviye, opsiyonel” bir ürünse, hastaya seçenek olarak sunulabilir. Ancak “standart, SGK’nın ödediği malzeme varken” hastayı mecburi hissettirecek şekilde yönlendirmek doğru değil. Tercih sizin olmalı, ayrıntılı bilgi ve yazılı onam alınmalı.

Ek ücret alındığını düşünüyorum, Ankara’da nereye, nasıl başvurmalıyım?

Önce hastanenin hasta hakları birimine gidip yazılı başvuru yapın, dekont/fiş varsa ekleyin. Ardından aynı olayı SABİM 184 ve CİMER’e ayrıntılı anlatın. “Hangi tarihte, hangi hastanede, hangi birimde, hangi başlıkla, ne kadar para alındığını” mutlaka yazın.