Ankara'da LGS ve YKS tercih danışmanlığı yeterli mi, nereye şikayet edilir?

LGS ve YKS sonuçlarının açıklanmasının ardından Ankara’da binlerce öğrenci ve veli, tercih maratonuna giriyor. Okullardaki rehber öğretmenler ve Rehberlik Araştırma Merkezleri (RAM) üzerinden ücretsiz danışmanlık sağlanması gerekirken, bazı ilçelerde kapasite sorunu yaşanıyor. İstanbul ve diğer büyükşehirler gibi Ankara’da da rehberlik hizmetlerinin hem mevzuata hem sahadaki ihtiyaca uyumu tartışılıyor; memnun olmayan veliler şikâyet kanallarını araştırıyor.

ANKARA’DA TERCİH DANIŞMANLIĞI RESMİ OLARAK ÜCRETSİZ SUNULUYOR

Ankara’da LGS ve YKS tercih döneminde, Milli Eğitim Bakanlığı ve ÖSYM takvimine paralel biçimde, okullar bünyesinde ve belirlenen merkezlerde tercih danışmanlığı birimleri açılıyor. İl ve ilçe milli eğitim müdürlükleri, resmi yazıyla okul yöneticilerine, rehber öğretmenlerin tercih sürecinde görev alacağına dair talimat gönderiyor. 

Ankara’da özellikle:

• Ortaokullarda LGS tercih danışma masaları,
• Liselerde YKS tercih danışma birimleri,
• İlçelerde Rehberlik ve Araştırma Merkezleri (RAM),
• Halk eğitim veya belirlenmiş sınav tercih merkezleri

üzerinden öğrenciler için ücretsiz rehberlik verilmesi hedefleniyor. Hizmetin ücretsiz olması ve öğrencinin istemesi halinde randevusuz dahi başvurabilmesi, resmi mevzuatla güvence altına alınmış durumda.

MEB MEVZUATI ANKARA’DA REHBERLİK HİZMETLERİNİ ZORUNLU KILIYOR

Rehberlik hizmetlerinin Ankara’daki dayanağını, Milli Eğitim Temel Kanunu, Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği ve ilgili genelgeler oluşturuyor. 

Bu düzenlemeler:

• Öğrencinin eğitim, meslek ve kariyer seçimi süreçlerinde rehberlik hakkını,
• Okul yönetimlerinin ve rehber öğretmenlerin sorumluluklarını,
• RAM’lerin tercih dönemindeki görevlerini

tanımlıyor. LGS ve YKS gibi merkezi sınavlar sonrasında öğrencilerin doğru okul ve bölüm tercihi yapabilmesi, bu mevzuata göre bir “lüks hizmet” değil, kamusal sorumluluk olarak kabul ediliyor.

Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğü, her yıl tercih döneminden önce, ilçelere yazı göndererek “tercih danışmanlığı komisyonlarının kurulmasını, rehber öğretmen görevlendirmelerinin yapılmasını ve okul müdürlerinin bu süreci organize etmesini” talep ediyor.

ANKARA’DA UYGULAMADA KAPASİTE VE ERİŞİM SORUNU YAŞANIYOR

Kağıt üzerinde sistem net görünse de Ankara’da sahadaki tablo her okulda aynı değil. 

Özellikle:

• Bazı devlet okullarında rehber öğretmen sayısının yetersiz olması,
• Büyük ilçelerde (Keçiören, Yenimahalle, Mamak, Sincan, Etimesgut gibi) öğrenci yoğunluğunun artması,
• LGS ve YKS tercih tarih aralığının kısa olması,
• Velilerin randevu bulmakta zorlanması

gibi nedenlerle Ankara’da rehberlik hizmetlerinin kalitesi okuldan okula değişebiliyor. Bazı öğrenciler, tercih sürecini tamamen özel dershane ya da ücretli danışmanlarla yürütmek zorunda kaldığını anlatırken, bazı okullarda ise rehber öğretmenlerin gece geç saatlere kadar öğrenci kabul ettiği belirtiliyor.

VELİLER VE ÖĞRENCİLER REHBERLİK HİZMETİNİN YETERSİZ OLDUĞUNU İDDİA EDEBİLİYOR

Ankara’da son yıllarda sık duyulan şikâyet başlıkları şöyle sıralanıyor:

• Okulda rehber öğretmenin hiç olmaması ya da kısa süreli görevlendirme yapılması,
• “Sadece ilk 20 öğrenciye bakılacak” gibi sınırlamalar konulması,
• LGS/YKS tercih sürecinde rehberlik odasının kapalı olması,
• Yalnızca puan yazılıp öğrencinin ilgi ve yeteneğinin dikkate alınmaması,
• Bazı öğretmenlerin “dershaneye sorun, biz karışamayız” yaklaşımı.

Bu tür iddialar, özellikle Ankara’nın kalabalık mahallelerinde yoğunlaşıyor. Mevzuat gereği ise okul yönetiminin, öğrencinin eğitim yönlendirmesinde rehberlik hizmetini organize etmekle sorumlu olduğu, sadece “puan listesi vermenin” yeterli sayılamayacağı vurgulanıyor.

ANKARA’DA YETERSİZ REHBERLİK HİZMETİ İÇİN ŞİKÂYET HAKKI KULLANILABİLİYOR

Öğrenci veya veli, Ankara’da LGS / YKS tercih döneminde rehberlik hizmetinin verilmediğini veya ciddi şekilde yetersiz kaldığını düşünüyorsa şu adımları izleyebiliyor:

Önce okul yönetimiyle görüşülüyor:

• Okul müdürü ve müdür yardımcılarıyla görüşülerek, rehberlik hizmetinin artırılması, gerekirse ek öğretmen görevlendirilmesi talep ediliyor.

İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’ne başvuruluyor:

• Sorun devam ederse, bağlı bulunulan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’ne yazılı dilekçeyle şikâyet edilebiliyor.
• Dilekçede, tercih döneminde rehberlik hizmetinin verilmediği tarihler ve yaşanan somut sorunlar belirtiliyor.

Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve CİMER devreye giriyor:

• İlçe düzeyinde çözüm bulunamazsa, veliler Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne ve CİMER üzerinden ayrıntılı başvuru yapabiliyor. 
• Bu başvurular genellikle denetim birimlerine iletilip, okul hakkında inceleme başlatılabiliyor.
• Ankara’da özellikle CİMER başvurularının dikkate alındığı, il/ilçe milli eğitim müdürlüklerinin bu başvurulara cevap vermekle yükümlü olduğu biliniyor.

YANLIŞ TERCİH YÖNLENDİRMESİ İDDİASINDA HUKUKİ SÜREÇ GÜNDEME GELİYOR

Ankara’daki bazı aileler, LGS veya YKS sonrasında “yanlış yönlendirildik, daha iyi bir bölümü kaçırdık” iddiasıyla hukuki süreç arayışına girebiliyor. 

Uzmanlar, bu tür durumlarda:

• Rehberlik hizmetinin sistematik ihmal edilip edilmediğinin,
• Öğrenciye yanlış veya eksik bilgi verilip verilmediğinin,
• Okulun resmî sorumluluklarını yerine getirip getirmediğinin

somut delillerle ispatının zor olduğuna işaret ediyor. 

Yine de ağır ihmal ve açık hata olduğu iddia edilen durumlarda, idari şikâyet ve gerekli görülürse tazminat davaları gündeme gelebiliyor. Ankara’daki hukukçular, her somut olayın ayrı değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.

RAM VE TERCİH MERKEZLERİ ANKARA’DA ALTERNATİF OLUŞTURUYOR

Okulunda rehber öğretmene ulaşamayan veya daha ayrıntılı danışmanlık isteyen öğrenciler için Ankara’da Rehberlik ve Araştırma Merkezleri (RAM) ve ilçe bazlı tercih noktaları devreye giriyor. 

Bu merkezlerde:

• Deneyimli rehber öğretmenler ve psikolojik danışmanlar görev alıyor,
• Öğrencinin puanı, başarı sırası, önceki kararı ve mesleki ilgileri birlikte değerlendiriliyor,
• Özellikle YKS’de bölüm tavan–taban puanları ve sıralama analizleri yapılıyor.

Ankara İl MEM, her yıl RAM adreslerini ve görevli okulları resmi sitesinde ve sosyal medya hesaplarında duyuruyor. Buna rağmen birçok veli bu imkândan haberdar olmadığını söylüyor.

ANKARA’DA VELİLER VE ÖĞRENCİLER BİLİNÇLİ HAREKET ETMEK ZORUNDA

Eğitim uzmanları, Ankara’daki LGS ve YKS tercih sürecinde öğrencilerin şu noktalara dikkat etmesini öneriyor:

• Sadece okul puanına değil, başarı sırasına odaklanmak,
• Tercih listesi hazırlarken birden çok rehberlik görüşü almak,
• “Herkes yazıyor” mantığıyla değil, ilgi ve yeteneğe göre bölüm seçmek,
• Rehber öğretmenle görüşmelerde not tutmak ve tereddütleri açıkça sormak.
• Velilerin ise Ankara’da sadece dershane veya özel kursların yönlendirmesine bağlı kalmak yerine, resmî rehberlik hizmetlerinden de mutlaka yararlanması tavsiye ediliyor. 
• Mevzuata göre bu hizmetler, devlet okullarında öğrencinin hakkı olarak tanımlanıyor.

SIK SORULAN SORULAR

Ankara’da LGS/YKS tercih için rehberlik ücrete tabi mi?

• Hayır. Ankara’daki devlet okulları ve RAM’lerde verilen tercih danışmanlığı ücretsiz. Okuldan bu hizmet için para istenmesi mevzuata aykırı.

Okulumda rehber öğretmen yok, tercihlerde yalnız kaldım; ne yapabilirim?

• Bağlı olduğunuz ilçedeki RAM’e veya il/ilçe milli eğitim tarafından ilan edilen tercih danışma merkezlerine başvurabilirsiniz. Ayrıca durumu İlçe MEM’e yazılı olarak bildirebilirsiniz.

Rehber öğretmen benimle ilgilenmedi, sadece liste verdi; şikâyet edebilir miyim?

• Edebilirsiniz. Önce okul müdürüyle görüşüp talebinizi iletin; sonuç alamazsanız İlçe MEM, İl MEM ve CİMER’e başvurabilirsiniz. 
• Dilekçenizde tarihleri ve yaşadığınız sorunu belirtin.

Tercihim yüzünden mağdur oldum, okulu sorumlu tutabilir miyim?

• Bu oldukça zor ve her olay için ayrı değerlendirme gerektiriyor. Ağır ihmal veya açık hata olduğunu düşünüyorsanız bir avukata danışarak idari/hukuki yolları sorgulayabilirsiniz.

Ankara’da resmi tercih danışma birimlerinin listesini nereden görebilirim?

• Her yıl tercih dönemi öncesinde Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nün resmi internet sitesi ve sosyal medya hesaplarında, RAM ve tercih komisyonlarının listesi ilan ediliyor.