Ankara’da evde bakım maaşı ve 65 yaş aylığı aynı anda alınır mı?

Ankara’da düşük gelirli binlerce hane, aynı evde hem evde bakım maaşı, hem 65 yaş aylığı, hem de farklı sosyal yardımları alarak geçimini sürdürmeye çalışıyor. Kimlerin bu ödemeleri birlikte alabildiği, hangi gelir sınırının aşıldığında kesinti yapıldığı, başvuruların nereden ve nasıl yapıldığı, hem mevzuat hem de Ankara pratiğinde sık sorulan kritik bir başlık haline geliyor.

SOSYAL YARDIMLAR ANKARA’DA AYNI ANDA ALINABİLİYOR ANCAK GELİR SINIRI BELİRLEYİCİ OLUYOR

Ankara’da evde bakım maaşı, 65 yaş aylığı, engelli aylığı ve belediye sosyal yardımları birbirinden farklı kalemler olarak düzenleniyor. 

Temel soruyu netleştirelim:

Evde bakım maaşı: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı il müdürlükleri üzerinden, ağır engelli bireyin bakımını üstlenen kişiye ödeniyor.

65 yaş aylığı ve engelli aylıkları: Vakıflar değil, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları (SYDV) ve SGK üzerinden, hane geliri ve kişi başına düşen gelir kriteriyle bağlanıyor.

Belediye sosyal yardımları: Gıda, yakacak, nakit, kart veya hizmet desteği şeklinde, belediyelerin kendi bütçesinden sağlanıyor.

Mevzuat gereği, aynı hanede birden fazla yardım kalemi birlikte alınabilse de, özellikle 65 yaş aylığı ve engelli aylığı bakımından kişi başı gelir sınırı aşıldığında aylık kesilebiliyor. Ankara’da en çok karıştırılan nokta da tam olarak burası oluyor.

EVDE BAKIM MAAŞI HANE GELİRİNİ ARTIRIYOR VE DİĞER YARDIMLARI ETKİLEYEBİLİYOR

Evde bakım maaşı, ağır engelli raporu bulunan bireyin bakımını fiilen üstlenen kişiye ödeniyor; ancak gelir hesabında tüm hane halkı dikkate alınıyor. 

Ankara’da uygulamada:

• Evde bakım maaşı kişinin sigortası veya emekli maaşı gibi sayılmıyor, ama hane toplam gelirine dahil ediliyor.
• 65 yaş aylığı veya engelli aylığına başvurulduğunda, evde bakım maaşı dâhil tüm gelirler toplanıp, hane içi kişi başı gelir, ilgili sınırla karşılaştırılıyor.
• Gelir sınırı aşılıyorsa, 65 yaş veya engelli aylığı bağlanmayabiliyor ya da mevcut aylık kesilebiliyor.

Bu nedenle Ankara’da birçok aile, “Evde bakım maaşı aldığım için 65 yaş aylığı kesildi” veya “Engelli aylığı bağlanmadı” şikâyetiyle il müdürlüklerine, vakıflara ve hukukçulara başvuruyor. Sorunun kaynağı çoğu zaman, farklı ödeneklerin birbirinden bağımsız sanılması oluyor.

65 YAŞ AYLIĞI VE ENGELLİ AYLIĞI GELİR TESTİNE TABİ TUTULUYOR

65 yaşını doldurmuş, belirli güvenceye sahip olmayan ve geliri sınırın altında olan kişiler, Ankara’da kaymakamlıklar bünyesindeki SYDV’ler üzerinden 65 yaş aylığına başvuruyor. Benzer şekilde, engelli bireyler için de engelli aylığı söz konusu. 

Bu aylıklarda:

• Aylık bağlanırken hane içindeki tüm gelirler (maaşlar, emekli aylıkları, evde bakım maaşı, düzenli kira geliri vb.) dikkate alınıyor.
• Hane gelirinin kişi başına düşen miktarı, mevzuatta belirlenen sınırı geçiyorsa, aylık bağlanmıyor.
• Daha sonra gelir artışı olduğunda veya yeni bir yardım (örneğin evde bakım maaşı) bağlandığında, kişi başı gelir sınırı aşılırsa, 65 yaş veya engelli aylığı kesilebiliyor.

Ankara’da pratikte en büyük sorun, gelir artışının ilgili kuruma zamanında bildirilmemesi oluyor. İncelemelerde geriye dönük olarak gelir sınırı aşıldığı tespit edilirse, fazla ödenen aylıkların geri istenmesi dahi gündeme gelebiliyor.

BELEDİYE SOSYAL YARDIMLARI DİĞER AYLIKLARLA BİRLİKTE ALINABİLİYOR

Ankara Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyeleri; gıda kolisi, sosyal kart, nakit destek, yakacak yardımı, eğitim desteği, ulaşım indirimi gibi pek çok kalemde yardım sağlıyor. 

Bu yardımlar:

• Hukuken 65 yaş aylığı, engelli aylığı veya evde bakım maaşıyla tamamen bağlayıcı bir “ya bu ya o” ilişkisi taşımıyor.
• Belediyeler, kendi yönetmelik ve kriterlerine göre, hane gelirine, sosyal durumuna, risk grubuna bakarak yardım yapıyor.
• Ankara’da birçok hanede, hem evde bakım maaşı ve engelli aylığı, hem de belediyeden gıda‑yakacak yardımı eş zamanlı alınabiliyor.

Ancak belediye, başvuru formunda diğer gelirlerin beyanını isteyerek öncelik sıralaması yapabiliyor. Yani hukuken tamamen yasak olmasa da, sınırlı bütçe nedeniyle, görece daha yoksul ve geliri daha düşük ailelere ağırlık verilebiliyor.

AYNI HANEDEN BİRDEN FAZLA KİŞİ YARDIM ALDIĞINDA DENETİM ARTABİLİYOR

Ankara’da aynı evde yaşayan birden fazla kişi, farklı başlıklarla ödeme almaya başladığında (örneğin: evde bakım maaşı + 65 yaş aylığı + engelli aylığı + belediye kartı), kurumlar arası veri paylaşımı ve inceleme artabiliyor. 

Uygulamada:

• SYDV, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü, belediyeler ve SGK kayıtları karşılaştırılıyor.
• Adreste fiilen kimlerin yaşadığı, gelir beyanı ile gerçek durumun örtüşüp örtüşmediği kontrol ediliyor.
• Haksız alım tespit edilirse, hem aylık kesilebiliyor hem de geriye dönük borç çıkarılabiliyor.
• Bu nedenle Ankara’da sosyal yardımlardan yararlananlara, adres, hane nüfusu ve gelir durumundaki değişiklikleri zamanında bildirme uyarısı sık sık yapılıyor.

ANKARA’DA BAŞVURU ADRESLERİ VE UYGULAMA PRATİĞİ NETLEŞİYOR

Evde bakım maaşı:

→ Başvuru adresi; Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ve bağlı sosyal hizmet merkezleri. Bakıma muhtaçlık, engellilik durumuna göre rapor ve hane geliri inceleniyor.

65 yaş aylığı ve engelli aylığı:

→ Başvuru adresi; Kaymakamlıklar bünyesindeki SYDV’ler. Gelir testi ve sosyal inceleme yapılıyor.

Belediye sosyal yardımları:

→ Başvuru adresi; Ankara Büyükşehir Belediyesi Sosyal Hizmet Birimleri ve ilçe belediyelerin sosyal yardım birimleri. Başvuru formları, muhtarlık onayı ve sosyal inceleme raporları değerlendiriliyor.

Ankara pratiğinde vatandaşlar çoğu zaman doğrudan belediyeye giderek bilgi almak istiyor; oysa evde bakım maaşı ve 65 yaş aylığı gibi kalemler için yetkili kurumlar farklı ve bu ayrım, kafa karışıklığını artırıyor.

SIK SORULAN SORULAR: ANKARA’DA AYNI ANDA HANGİ YARDIMLAR ALINABİLİR?

Evde bakım maaşı alıyorum, Ankara’da 65 yaş aylığı da alabilir miyim?

• Teorik olarak evde bakım maaşı alırken 65 yaş aylığı bağlanmasının önünde doğrudan bir yasak yok; ancak evde bakım maaşı hane gelirine dahil edildiği için, kişi başı gelir sınırını aşarsan 65 yaş aylığı bağlanmaz ya da mevcut aylığın kesilebilir. Her iki ödeme de varken gelir sınırının altında kalmak kritik.

Evde bakım maaşı, engelli aylığı ve belediye yardımını aynı anda almak mümkün mü?

• Evet, Ankara’da birçok hanede bu üçü aynı anda alınabiliyor. Engelli aylığı açısından yine kişi başı gelir sınırı esas. Belediyenin yardımı ise tamamen kendi kriterlerine bağlı; başka gelirlerin olması, otomatik olarak yardım alamayacağın anlamına gelmiyor ama önceliği etkileyebiliyor.

Yardımlardan biri kesildi, Ankara’da itiraz etmek için ne yapmalıyım?

• Önce kesintiyi yapan kuruma (SYDV, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü veya ilgili belediye) yazılı dilekçe ile başvurup gerekçeyi ve dosyanın yeniden incelenmesini isteyebilirsin. Sonuç alamazsan, işlem türüne göre idareye karşı itiraz, şikâyet ve idari yargı yolları gündeme gelebilir; bu aşamada bir hukukçudan destek almak yararlı olur.