Hindistan alarm verdi: Nipah virüsü nedir, nasıl bulaşır? Türkiye’de var mı? Nipah virüsü hakkında her şey

Nipah Virüsü Nedir?

Nipah virüsü, Henipavirus cinsine ait zoonotik bir RNA virüsü olup, hayvanlardan insanlara bulaşabilen ciddi bir enfeksiyona neden olabiliyor. Bilimsel kaynaklara göre virüs, doğal rezervuarı olan meyve yarasalarından (özellikle Pteropus türleri) insanlara veya diğer hayvanlara geçebiliyor. Enfekte kişilerde hafif enfeksiyondan ölümcül beyin iltihabına (ensefalit) kadar geniş bir hastalık yelpazesi görülebiliyor.

Bu virüs ilk kez 1999’da Malezya ve Singapur’da büyük bir salgınla tanımlanmış, o salgında yüzlerce kişi hastalanmış ve birçokları hayatını kaybetmişti.

Nipah Virüsünün Belirtileri Nelerdir?

Nipah virüsü enfeksiyonunda semptomlar genellikle 4–14 gün arasında ortaya çıkabiliyor (bazı vakalarda daha uzun süre bildirildi). Başlıca belirtiler şöyle sıralanıyor:

• Yüksek ateş ve baş ağrısı
• Boğaz ağrısı ve kas ağrısı
• Mide bulantısı, kusma
• Solunum problemleri ve öksürük
• Zihin bulanıklığı, dengesizlik

Nörolojik semptomlar: nöbetler, bilinç değişiklikleri ve koma

Hafif vakalar asemptomatik seyredebilirken, ciddi vakalarda ensefalit ve solunum yetmezliği gelişebilir. Bu şiddetli belirtiler, 24–48 saat içinde koma ve ölümle sonuçlanabiliyor. Virüsün ölüm oranının yaklaşık %40–75 aralığında olduğu tahmin ediliyor.

Nipah Virüsü Nasıl Bulaşır?

Nipah virüsü insanlara birkaç şekilde ulaşabiliyor:

Hayvanlardan insanlara bulaşma: Virüsü taşıyan meyve yarasaları, virüsü sıvılarıyla çevreye bırakabiliyor; bu sıvılarla kirlenmiş meyve veya hurma şırası gibi maddelerle temas virüsü geçirebiliyor.

İnsan-insan bulaşma: Özellikle hasta kişilerin solunum damlacıkları ve vücut sıvıları üzerinden yakın temasla bulaşma riski bulunuyor.

Hayvan temasından kaynaklanan bulaşma: Domuz gibi virüsü taşıyabilen hayvanlarla doğrudan temas da risk faktörü olabiliyor.

Dünyada Nipah Virüsü Salgınları

Nipah virüsü salgınları dünyada daha önce birkaç kez kaydedildi. En sık görülen ülkeler arasında Bangladeş, Hindistan, Malezya, Singapur bulunuyor. Bu bölgelerde virüsün hayvan rezervuarı ve insan temasının daha yaygın olması risk artışına neden oluyor.

Ocak 2026 itibarıyla Hindistan’ın Batı Bengal bölgesinde Nipah virüsü nedeniyle vakalar görüldüğü ve temaslı kişilerin karantinaya alındığı bildiriliyor. Yetkililer, virüsün bulaşmasını önlemek için çalışıyor.

Tedavi ve Aşı Durumu

Şu anda Nipah virüsü için spesifik bir aşı veya antiviral tedavi yok. Mevcut tedavi yöntemleri genel destekleyici bakım ve semptomun yönetimi üzerine kuruludur. Enfekte kişiler için klinik bakım, solunum desteği ve uygun izolasyon, hayati önem taşıyor.

Türkiye’de Nipah Virüsü var mı?

Güncel verilere göre Türkiye’de Nipah virüsü vakası bildirilmemiştir. Hastalık, şu ana kadar Türkiye sınırları içinde tespit edilmemiş olup yerel bulaş olmadığı belirtiliyor. Ancak dünya genelinde herhangi bir bulaşma riskine karşı uluslararası seyahat ve hijyen önlemleri konusunda uyarılar bulunuyor.

Kimler Risk Altında?

Nipah virüsünde riskli gruplar şöyle öne çıkıyor:

• Virüsle teması olabilecek hayvan yetiştiricileri ve çiftçiler
• Sağlık çalışanları ve bakım verenler
• Virüsün görüldüğü bölgelere seyahat edenler
• Bulaşmış gıda veya sıvılarla temas eden kişiler

Uzmanlardan Önlem ve Uyarılar

Dünya Sağlık Örgütü ve ilgili kurumlar, Nipah virüsüne karşı toplumun korunması için temel hijyen standartlarına uyulmasını öneriyor. Ellerin sık yıkanması, yabani hayvanlarla doğrudan temasın sınırlandırılması ve hasta kişilerle yakın temasın azaltılması önem taşıyor.