Ankara’da Ambulans ve VIP Konvoy Geçerken Ne Yapılır?

Ankara trafiğinde, özellikle protokol yollarında bir anda dikiz aynasında beliren kırmızı-mavi ışıklar ve siren sesleri artık kentin rutin fonu. Ancak yeni ehliyet alan sürücüler ile Ankara’ya yeni atanmış memur ve öğrenciler bu anda ne yapacağını bilemeyince, hem kendi güvenliklerini hem de ambulans, itfaiye ve VIP konvoylarının geçişini tehlikeye atabiliyor. Karayolları Trafik Kanunu, yönetmelik ve Ankara pratiği ise aynı noktada buluşuyor: Panik yapmadan, akışı bozmadan ve öngörülebilir hareket ederek yol vermek zorundasınız.

DİKİZ AYNASINDAKİ KIRMIZI-MAVİ IŞIKLAR SÜRÜCÜYÜ KİLİTLEYEBİLİYOR

Ankara’nın göbeğinde, Eskişehir Yolu’nda, İnönü Bulvarı’nda ya da Beştepe çevresinde seyir halindesiniz. Radyoda sevdiğiniz şarkı çalıyor, trafik akıyor, hızınız yasal sınırlar içinde. Bir anda arkadan yükselen siren sesiyle birlikte o anons duyuluyor:

“34 plakalı araç sağa yanaş, bekleme yapma!”

İşte birçok sürücü tam bu anda refleksle frene asılıyor. Ani fren, bir anda durma ve şerit ortasında kalma ise hem arkadaki protokol konvoyu için hem de çevredeki diğer araçlar için ciddi kaza riski yaratıyor. Ankara’da özellikle protokol güzergâhlarında esas kural, akışı kesmeden, sinyal vererek ve tahmin edilebilir bir manevrayla kenara çekilmek. Uzmanlar, “Siren duyunca frene basmak değil, aynaya bakıp plan yapmak gerekir” uyarısında bulunuyor.

VIP KONVOYU GEÇERKEN SOL ŞERİT DERHAL BOŞALTILIYOR

Bakan, Cumhurbaşkanı veya yabancı devlet adamı konvoylarının yoğun olduğu Ankara’da yazılı olmayan ama herkesin bildiği bir altın kural var: Sol şerit, her an “devletin şeridi”ne dönüşebilir. 

Bu nedenle:

• Sol şeritteyseniz paniklemeden sinyal verip sağ şeride geçmeniz gerekiyor.
• Polis özellikle “dur” demiyorsa, tamamen durmak yerine yavaşlayarak akışa uyum sağlamanız bekleniyor.
• Arkadan gelen siyah camlı, siyah cipler sizi sıkıştırıyor gibi görünse de bu araçların görevi yolu açmak; kişisel algılamamak, inatlaşmamak gerekiyor.

“VIP konvoyu geliyor, hemen durmalıyım” anlayışı Ankara trafiğinde en tehlikeli yanlışlardan biri. Ani duran araç, arkadan gelen konvoy için beklenmedik engel oluşturuyor, zincirleme kazaya davetiye çıkarıyor. Doğru hareket, sol şeridi en kısa sürede boşaltmak ve sağ şeritte hızınızı kontrollü şekilde düşürmek.

AMBULANS VE İTFAİYE GEÇERKEN FERMUAR KORİDORU OLUŞTURULMASI GEREKİYOR

Ambulans ve itfaiye için durum protokolden öte; burada dakikalar, hatta saniyeler doğrudan insan hayatını belirliyor. Bu noktada devreye modern ve hayati bir yöntem giriyor: Fermuar Sistemi, diğer adıyla acil durum koridoru.

Bu sistemin özeti şöyle:

• Sol şeritteki araçlar mümkün olan maksimum limitte sola yanaşıyor,
• Sağ şeritteki araçlar aynı şekilde sağa yanaşıyor,
• Ortada ambulans ve itfaiyenin geçebileceği net bir koridor açılıyor.

En sık yapılan yanlış ise, siren duyulunca bütün araçların refleksle “sağa kaçmaya” çalışması. Böyle olunca sağ şerit kilitleniyor, emniyet şeridi tıkanıyor, ortada tek bir araç dahi geçemiyor. Fermuar sisteminde hedef, herkesin aynı tarafa yığılması değil, şeritlerin simetrik biçimde açılması.

“Emniyet şeridi boş, ambulans oradan gitsin” cümlesi de Ankara trafiğinde sık duyulan bir yanılgı. Emniyet şeridi çoğu zaman ihlallerle dolu ya da kavşak, bariyer, yol çalışması nedeniyle kesintiye uğramış durumda. Bu yüzden ambulans, trafiğin en akıcı olduğu orta veya sol şeridi tercih etmek zorunda kalabiliyor. Mevzuata göre sürücü, siren ve çakar lambayla gelen acil durum araçlarına derhal yol vermek; bunu yaparken ani fren yerine kontrollü yavaşlama ve net sinyal kullanmak zorunda.

SAHTE ÇAKARLI SİVİL ARAÇLARLA YOLDA KAHRAMANLIK YAPILMAMASI GEREKİYOR

Ankara trafiğinde sürücüyü en çok sinirlendiren başlıklardan biri de sahte çakarlı sivil araçlar. Resmî yetkisi olmadığı hâlde çakar takıp, selektör ve ani manevralarla öne geçmeye çalışan sürücüler hem hukuken suç işliyor hem de trafikte gerilim yaratıyor.

Buna rağmen, arkanızda çakarlı bir araç belirdiğinde ve agresif biçimde yaklaşmaya başladığında, “Ben polisim, yol vermem” moduna girmek doğru değil. 

Çünkü:

Kimin gerçekten resmî görevli olduğunu yolda anlamak çoğu zaman mümkün değil.

Yolda inatlaşmak, selektörle cevap vermek, ani fren yapmak hem sizi hem de diğer sürücüleri riske sokuyor.

Uzmanların Ankara için önerdiği yol haritası şöyle:

• Müsait ilk boşlukta sağ şeride geçerek güvenli şekilde yol verin.
• Plakayı, yeri, zamanı not edin.
• Ardından 155, 112 veya mobil ihbar uygulamaları üzerinden şikâyetinizi yapın.

Denetimi yapmak vatandaşın değil, trafik ekiplerinin görevi. Sizin göreviniz, yolu kavga alanına çevirmeden, kendi güvenliğinizi ve genel akışı korumak.

PEKİ KİME NASIL YOL VERİLİR?

Panik anlarında hata oranını düşürmek için sürücülere Ankara pratiğiyle uyumlu şu kısa rehber öneriliyor:

• Ambulans / itfaiye sireni duyduğunuzda: Ses genelde uzun ve dalgalı olur. 
• Fermuar sistemi uygulayın; sol şeritteyseniz sola, sağ şeritteyseniz sağa yanaşın, ortada koridor açın. Tamamen durmayın, yavaş ve kontrollü hareket edin.
• VIP konvoyu ve polis sireni duyduğunuzda: Kısa “dat dat” sesleri ve keskin polis sireni genelde konvoy habercisidir. 
• Sol şeritte kalmayın, en kısa sürede sinyal verip sağa geçin, ani fren yapmadan hızınızı kontrollü düşürün.
• Polis eskort anonsu geldiğinde: “Sağa yanaş, hızlan, şeridi boşalt” gibi net cümleler duyarsınız. Bu talimatlara aynen uyun; kendi yorumunuzla farklı manevralar yapmayın.
• Sivil çakarlı araç gördüğünüzde: Genellikle siren sesi olmaz, sadece ışık yanıp söner. Güvenli bir boşluk bulduğunuzda sağa geçip yol verin; yolda tartışmaya girmeyin, daha sonra resmî makamlara şikâyet edin.

Bu basit adımlar, özellikle yeni sürücüler için, dikiz aynasında beliren kırmızı-mavi ışıkların yarattığı paniği ciddi ölçüde azaltıyor.

“ANKARA USULÜ” KIRMIZI IŞIKTA GEÇME İSTİSNASI HAYAT KURTARABİLİYOR

Ankara’nın protokol yollarına bağlanan kavşaklarında sık yaşanan bir başka kritik sahne de şu: Kırmızı ışıkta en öndesiniz, arkanızda siren çalan bir ambulans ya da çok acil olduğu belli olan bir konvoy sıkışmış durumda. Önünüz boş, fakat ışık kırmızı.

Genel kural kırmızıda durmak olsa da, hayatî acil durumlarda uygulama şöyle şekilleniyor:

• Kavşak içini ve karşı şeritleri dikkatle kontrol ediyorsunuz.
• Kazaya sebep olmayacak şekilde, sadece yolu açacak kadar aracın burnunu stop çizgisinin ilerisine alıyor veya güvenli tarafa yanaşıyorsunuz.
• Böylece ambulansın ya da acil konvoyun önü açılıyor.
• EDS kameraları bu anları kaydediyor. 
• Zorunlu ve kontrollü bir manevrayla, doğrudan hayat kurtarma amacıyla stop çizgisi geçtiğiniz durumlarda, olası cezalara itiraz edildiğinde çoğu kez sürücüler haklı görülüyor. 
• Trafik hukukunda “büyük zararı önleme” ilkesi gereği, ambulans ve itfaiyeye yol açmak için yapılan bu tür dikkatli istisnalar farklı değerlendiriliyor.

ANKARA PROTOKOL YOLUNDA KURAL NET: AKIŞA ENGEL OLMAYIN, PANİK YAPMAYIN

Ankara’da protokol yollarında geçerli ana ilke üç maddede toplanıyor:

• Akışı bozmayın: Ani fren, ani duruş ve şerit ortasında kalma en büyük hata.
• Panik yapmayın: Siren ve çakar, öncelik sinyalidir; asıl talimat polis anonsundan gelir.
• Öngörülebilir olun: Sinyalsiz şerit değiştirmeyin, ani manevra ve inatlaşmadan kaçının.