Öyle bir hata yaptı ki, şirketine milyon dolarlar kazandırdı!
Günlük hayatta sıkça kullandığımız devasa buluşların ardında yatan inanılmaz hataları öğrenince çok şaşıracaksınız. İşte o tesadüfi icatlar.
Geçmişten günümüze laboratuvarlarda mesai harcayan araştırmacılar, başarısızlıkla sonuçlandığını düşündükleri hatalı deneyleri farklı sektörlerde akıllıca değerlendirerek, hiç planlamadıkları halde milyarlarca dolarlık devasa icatlara imza atıyor. Bu tesadüfler hayatımızı kolaylaştırıyor.
POST-IT NOT KAĞITLARI NASIL BULUNDU?
Bilimsel araştırmalar her zaman hedeflenen doğrultuda ilerlemiyor. Amerika Birleşik Devletleri'nde 1968 yılında 3M şirketinde görev yapan kimyager Spencer Silver, havacılık sektörü ve uçak üretimi için kopması imkansız, ultra güçlü bir yapıştırıcı formülü geliştirmeye çalışıyordu. Ancak laboratuvar ortamındaki kimyasal reaksiyonlar beklenmedik bir sonuç veriyor. Silver, sürüldüğü yüzeyden rahatça sökülebilen, asla iz bırakmayan ve defalarca kullanılabilen oldukça zayıf bir madde elde ediyor. Bu başarısız deneyi çöpe atmayan araştırmacı, yıllarca bu buluşa uygun bir pazar arıyor.
Beklenen ilham ise iş arkadaşı Art Fry'dan geliyor. Kilise korosunda şarkı söylerken nota defterindeki ayraçların sürekli yere düşmesine sinirlenen Fry, bu zayıf yapıştırıcıyı kağıtların arkasına sürüyor. Böylece günümüzde ofis ve okul masalarının vazgeçilmezi olan yapışkanlı not kağıtları (Post-it) ticari hayatına başlıyor.
DUVAR KAĞIDI ÜRETİRKEN BALONLU NAYLON İCAT EDİLDİ
Tesadüf eseri ortaya çıkan icatlar sadece kırtasiye ürünleriyle sınırlı kalmıyor. Bugün kargo paketlerini koruyan ve patlatarak stres attığımız balonlu naylon (patpat), aslında bambaşka bir amaçla tasarlanıyor. 1957 yılında mühendisler Alfred Fielding ve Marc Chavannes, iki adet plastik duş perdesini presleyerek arasına hava sıkıştırıyor. İkilinin asıl hedefi, dönemin dekorasyon modasına yön verecek, üç boyutlu ve kolay silinebilen avangart bir duvar kağıdı üretmek oluyor. Ancak bu estetik fikir tüketicilerden beklenen ilgiyi görmüyor. Ürün önce seralarda ısı yalıtım malzemesi olarak satılmaya çalışılıyor. Son aşamada ise teknoloji devi IBM, yeni nesil hassas bilgisayarlarını taşımak için bu hava kabarcıklı dokuyu koruyucu ambalaj olarak kullanmaya başlıyor. Bu hamleyle birlikte devasa bir ambalaj sektörü doğuyor.
RADAR TEKNOLOJİSİNDEN MİKRODALGA FIRIN MUCİZESİNE
Mutfak teknolojilerinde devrim yaratan cihazların kökeni bazen askeri projelere dayanıyor. İkinci Dünya Savaşı yıllarında radar sistemleri üzerine gizli çalışmalar yürüten mühendis Percy Spencer, laboratuvarda cihazları test ederken cebindeki çikolata tabletinin aniden eridiğini fark ediyor. Magnetron ismi verilen ve yüksek frekanslı mikro dalgalar yayan bu tüpün, gıdaları saniyeler içinde ısıtabildiği bu tatlı kaza sayesinde anlaşılıyor. Spencer, sistemi doğrulamak için hemen mısır patlatmayı deniyor ve başarılı oluyor. Böylece günümüz modern mutfaklarının en büyük kurtarıcısı olan mikrodalga fırın teknolojisinin temelleri atılıyor.
TEMİZLİK MALZEMESİNDEN OYUN HAMURUNA DÖNÜŞÜM
Çocukların zihinsel ve motor gelişimini destekleyen renkli oyun hamurları da ticari bir krizin ardından şekilleniyor. 1930'lu yıllarda kömür sobasıyla ısınan evlerin duvarlarında biriken is ve kurum lekelerini temizlemek için özel bir macun üretiliyor. Ancak zamanla modern kalorifer sistemlerinin yaygınlaşmasıyla bu duvar temizleyicisinin satışları dibe vuruyor. İflasın eşiğine gelen üretici firma, esnek ve toksik olmayan bu malzemenin okullardaki sanat derslerinde çocuklara yönelik bir modelleme çamuru olarak kullanılabileceğini keşfediyor. Ürün hızla renklendiriliyor ve "Play-Doh" markasıyla raflardaki yerini alıyor.
Tarihsel süreç incelendiğinde, dünyayı değiştiren inovasyonların şu ortak özellikleri taşıdığı görülüyor:
- Hatalara karşı daima açık görüşlü bir yaklaşım sergilenmesi
- Başarısızlıkların yepyeni bir ticari fırsat olarak değerlendirilmesi
- Farklı bilimsel disiplinler arasında yaratıcı bağlantılar kurulması