Cumhuriyet’in sahnelenen ilk operası: Özsoy
Özsoy operası nedir? Özsoy operası ne zaman, nerede sahnelendi? Türkiye’nin ilk operasının hikâyesi…
Türkiye’de opera sanatının perdesi ilk kez 1934’te Ankara’da açıldı. Özsoy, Cumhuriyet tarihinin sahnelenen ilk operası olarak müzik tarihine geçti. Kısa sürede bestelenip sahnelenen eser, hem bir sanat hamlesi hem de bir dostluk jesti olarak öne çıktı. İşte Özsoy operasının hikâyesi.
ÖZSOY NEDİR?
Özsoy, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde sahnelenen ilk opera. Eser, 19 Haziran 1934’te Ankara Halkevi’nde, dönemin önemli sanat ve devlet adamlarının huzurunda perde açtı.
Operanın bestecisi ve orkestra şefi Ahmet Adnan Saygun, librettosu ise Münir Hayri Egeli. Eser, Cumhuriyet’in müzik alanındaki atılımlarının simge örneklerinden biri.
Künye | Özsoy Operası |
Sahnelenme | 19 Haziran 1934 |
Yer | Ankara Halkevi |
Besteci | Ahmet Adnan Saygun |
Libretto | Münir Hayri Egeli |
Özelliği | Cumhuriyet’in ilk operası |
NASIL ORTAYA ÇIKTI?
Özsoy, İran Şahı Rıza Pehlevi’nin Türkiye ziyareti çerçevesinde, Atatürk’ün direktifiyle hazırlandı. Operanın teması da bizzat Atatürk tarafından belirlendi.
Eser, çok kısa bir sürede hazırlandı. Henüz 27 yaşındaki Adnan Saygun, operayı yaklaşık bir ayda besteledi; libretto ve sahneleme çalışmalarıyla birlikte hazırlık iki ayı bulmadan tamamlandı.
KONUSU VE TEMASI
Özsoy’un konusu, Firdevsi’nin Şehname adlı eserinden uyarlandı. Hikâye, ortak bir kökene dayanan iki kardeş halkın dostluğunu işliyor.
Eser, Türk-İran dostluğunu sahneye taşıyan sembolik bir anlatı kurguluyor. Bu yönüyle Özsoy, yalnızca bir sanat eseri değil, aynı zamanda iki ülke arasındaki yakınlığı onurlandıran bir jest oldu.
UNUTULMAYAN BİR ESER
Özsoy, Cumhuriyet’in ilk operası olarak özel bir yere sahip. Eserin partisyonu yıllar içinde kaybolduğunda, besteci Adnan Saygun onu ezberinden yeniden yazdı.
Opera, Atatürk’ün doğumunun 100. yılı olan 1981’de yeniden sahnelendi. Böylece Özsoy, ilk sahnelendiği günden onlarca yıl sonra yeniden müzikseverlerle buluştu.
ÖZSOY OPERASI HAKKINDA SIKÇA SORULAN SORULAR
Özsoy operası ile ilgili en çok merak edilen sorular şöyle:
ÖZSOY NE ZAMAN SAHNELENDİ?
19 Haziran 1934’te Ankara Halkevi’nde sahnelenmiştir.
BESTECİSİ KİM?
Ahmet Adnan Saygun’dur.
NEDEN ÖNEMLİ?
Cumhuriyet tarihinin sahnelenen ilk operasıdır.
KONUSU NEREDEN ALINDI?
Firdevsi’nin Şehname eserinden uyarlanmıştır.
TEKRAR SAHNELENDİ Mİ?
1981’de yeniden sahnelenmiştir.