Sıfır Atık’ta DOA dönemi başladı: Şişe iadesine 1 lira

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Ankara merkezli yürütülen Depozito Yönetim Sistemi’nin 1 Temmuz 2026 itibarıyla Türkiye genelinde başladığını duyurdu. Sıfır Atık Hareketi kapsamında devreye alınan DOA sistemiyle plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajları geri dönüşüme kazandırılacak.

SIFIR ATIK’TA DOA DÖNEMİ RESMEN BAŞLADI

Türkiye’de Sıfır Atık Hareketi kapsamında yeni bir uygulama daha hayata geçirildi. Depozitosu Olan Ambalajlar sistemi, 1 Temmuz 2026 itibarıyla ülke genelinde yaygın kullanıma açıldı. Sistemle birlikte içecek ambalajlarının çöpe gitmesi yerine DOA makineleri aracılığıyla geri dönüşüm sürecine alınması sağlanacak.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen uygulama, Türkiye Çevre Ajansı tarafından işletilecek. Yeni dönemde DOA logolu plastik şişe, cam şişe ve alüminyum içecek ambalajlarını iade eden vatandaşlara ambalaj başına 1 lira teşvik bedeli ödenecek.

BAKAN KURUM: ŞİŞENİ DOA’YA AT, 1 LİRA KAZAN

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, DOA sisteminin Türkiye genelinde devreye alınmasına ilişkin sosyal medya hesabından açıklama yaptı. Sistemi anlatan infografik de paylaşan Bakan Kurum, yeni uygulamanın hem çevre hem de ekonomi açısından önemli kazanımlar sağlayacağını belirtti.

Bakan Kurum, “Şişeni DOA’ya at, 1 lira kazan. Sıfır Atık’ta DOA dönemi başladı. Depozito Yönetim Sistemimizi bugün Türkiye genelinde devreye alıyoruz. DOA sayesinde; her yıl 25 milyar ambalaj toplanacak, Türkiye ekonomisine 30 milyar TL katkı sağlanacak. Hem vatandaşımız hem doğamız hem ülkemiz kazanacak, yapacağımız her iade geleceğimize temiz bir nefes olacak.” ifadelerini kullandı.

DOA SİSTEMİ NEDİR, NASIL ÇALIŞIR?

Depozitosu Olan Ambalajlar sistemi, içecek ambalajlarının kaynağında ayrı toplanmasını ve geri dönüşüme kazandırılmasını amaçlayan bir depozito yönetim modeli olarak uygulanıyor. Vatandaşlar, üzerinde DOA logosu bulunan plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını DOA İade Makineleri’ne bırakabilecek.

Sistem, cep telefonlarına indirilen DOA uygulamasıyla entegre çalışacak. Kullanıcılar, iade işlemi sırasında uygulama üzerinden QR kod okutacak. İade edilen ambalajların teşvik bedeli, vatandaşların dijital cüzdanına aktarılacak.

HER AMBALAJ İÇİN 1 LİRA TEŞVİK ÖDENECEK

Yeni uygulamayla birlikte vatandaşlara iade ettikleri her uygun ambalaj için 1 lira teşvik bedeli verilecek. Bu tutar, DOA uygulamasındaki dijital cüzdanda birikecek.

Vatandaşlar biriken parayı banka hesaplarına havale edebilecek, ATM’lerden nakit olarak çekebilecek veya anlaşmalı iş yerlerinde alışverişlerinde kullanabilecek. Böylece geri dönüşüm süreci, vatandaşların günlük yaşamına ekonomik teşvikle dahil edilmiş olacak.

81 İLDE 973 İLÇEDE DOA MAKİNELERİ KULLANILACAK

DOA sisteminin ikinci aşaması 1 Temmuz 2026 itibarıyla başladı. Ulusal entegrasyon süreci olarak tanımlanan bu dönemde sistem, 81 ildeki 973 ilçede hizmete alınacak.

Bugün itibarıyla 2 binin üzerinde DOA makinesi vatandaşların kullanımına sunuldu. Bakanlık tarafından açıklanan plana göre makine sayısı zaman içinde artırılacak. Mahalle, semt ve köy bazında kurulacak yeni makinelerle vatandaşların sisteme erişimi kolaylaştırılacak.

MARKETLER VE HOREKA İŞLETMELERİ DE SİSTEME GEÇİYOR

DOA uygulaması yalnızca bireysel kullanıcıları değil, ticari işletmeleri de kapsıyor. Türkiye genelindeki market zincirleri, süpermarketler, bakkallar ve büfeler sisteme dahil edilecek.

Ayrıca HOREKA olarak adlandırılan otel, restoran ve kafe işletmeleri de DOA sistemine geçecek. Bu işletmeler, DOA logolu içecek ambalajlarını çöpe atmayacak; biriktirerek saha operatörlerine teslim edecek ve geri dönüşüm zincirine katkı sağlayacak.

PİLOT UYGULAMA SAKARYA’DA BAŞLAMIŞTI

Depozitosu Olan Ambalajlar sisteminin ilk aşaması 2025 yılının şubat ayında Sakarya’da pilot uygulama olarak başlatıldı. Bu süreçte sistemin teknik altyapısı, iade makinelerinin işleyişi ve vatandaşların uygulamaya katılımı test edildi.

Temmuz 2025’te ise “7 Bölge 7 İl” sloganıyla DOA makineleri Türkiye’nin 7 bölgesinde belirlenen illere kuruldu. Pilot uygulama döneminde vatandaşlara iade ettikleri depozitolu ambalajlar için 0,25 lira teşvik bedeli ödendi.

DOA MAKİNESİ SAYISI GÜN GEÇTİKÇE ARTACAK

DOA sisteminde üçüncü ve son aşama, tam yaygınlaşma dönemi olacak. Bu aşamada iade makinesi sayısının ülke genelinde artırılması planlanıyor.

Mahalle, köy ve semt ölçeğinde yaygınlaşacak makinelerle vatandaşların ambalaj iadesi için uzak noktalara gitmesine gerek kalmayacak. Bu sürecin tamamlanmasıyla DOA sisteminin günlük hayatın doğal bir parçası hâline gelmesi hedefleniyor.

DOA’YA AMBALAJ İADESİ NASIL YAPILIR?

DOA sisteminden yararlanmak isteyen vatandaşların öncelikle cep telefonlarına Depozitosu Olan Ambalajlar uygulamasını indirmesi gerekiyor. Ardından DOA logosu bulunan plastik şişe, cam şişe ve alüminyum ambalajlar en yakın DOA İade Makinesi’ne götürülecek.

İade sırasında uygulama üzerinden QR kod okutulacak. Makineye bırakılan uygun ambalajlar sistem tarafından tanınacak ve ambalaj başına 1 lira teşvik bedeli kullanıcının dijital cüzdanına yüklenecek.

DOA İLE YILDA 25 MİLYAR AMBALAJ TOPLANACAK

Bakanlık verilerine göre DOA sistemiyle her yıl 25 milyar içecek ambalajının toplanması hedefleniyor. Bu ambalajların geri dönüşüm sürecine kazandırılmasıyla plastik, cam ve alüminyum atıkların çevreye karışmasının önüne geçilecek.

Sistem sayesinde doğaya bırakılan ambalaj miktarının azalması, özellikle plastik kirliliğiyle mücadelede önemli katkı sağlayacak. Denizlerdeki plastik kirliliğinin azaltılması da uygulamanın çevresel hedefleri arasında yer alıyor.

TÜRKİYE EKONOMİSİNE 30 MİLYAR LİRA KATKI HEDEFLENİYOR

DOA sistemiyle Türkiye ekonomisine yıllık 30 milyar lira katkı sağlanması hedefleniyor. Geri dönüşümle elde edilen malzemelerin ham madde yerine kullanılması, üretim süreçlerinde maliyet avantajı sağlayacak.

Ayrıca yerel yönetimlerin atık bertaraf maliyetlerinin düşmesi, düzenli depolama sahalarında alan tasarrufu sağlanması ve geri dönüşüm temelli üretimin desteklenmesi bekleniyor. Teknoloji transferi ve yerli üretim süreçlerinin de ekonomiye katkı sunacağı belirtiliyor.

EMİSYON VE ENERJİ TASARRUFU SAĞLANACAK

Depozito Yönetim Sistemi, yalnızca atık toplama uygulaması olarak değil, aynı zamanda çevresel sürdürülebilirlik aracı olarak da öne çıkıyor. Geri dönüştürülmüş malzeme kullanımı, enerji tüketimini ve emisyonları azaltacak.

Ambalaj atıklarının kontrollü şekilde toplanması, kayıt dışı üretimin önlenmesine de katkı sağlayacak. Böylece çevre koruma, döngüsel ekonomi, atık yönetimi ve kaynak verimliliği aynı sistem içinde desteklenmiş olacak.