Erkekler iki işi aynı anda yapamıyor mu yoksa kadınlar konuşmayı mı seviyor?
Çoklu görev araştırması, erkeklerin performansının kadınlarla benzer olduğunu; farkın sözlü iletişimde oluştuğunu gösterdi.
İngiltere’de Brunel Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen çoklu görev araştırması, kadınlar ve erkekler arasında performans farkı bulunmadığını gösterdi. 78 katılımcıyla yapılan deneyde, erkeklerin yoğun görev sırasında sözlü sorulara daha az yanıt vermesi, dışarıdan başarısızlık ve kontrol kaybı gibi algılandı.
ÇOKLU GÖREV ARAŞTIRMASI NEYİ İNCELEDİ?
İngiltere’de yapılan çalışma, kadın ve erkeklerin aynı anda birden fazla işi yürütme becerisini değerlendirdi. Araştırma, çoklu görev performansının yalnızca iş tamamlama başarısıyla değil, süreç sırasında kurulan sözlü iletişimle de algılandığını gösterdi.
Brunel Üniversitesi araştırmacıları Doktor Diana Szameitat ve Doktor Andre J. Szameitat liderliğinde yürütülen çalışmada, günlük yaşamın yoğunluğunu andıran fiziksel ve zihinsel görevler zaman baskısı altında test edildi. Deneye 41 erkek ve 37 kadın olmak üzere toplam 78 kişi katıldı.
ERKEKLER VE KADINLARIN PERFORMANSI BENZER ÇIKTI
Araştırmanın ilk aşamasında katılımcıların yalnızca görevleri tamamlama hızı ve performansı ölçüldü. Bu bölümde kadınlar ile erkekler arasında belirgin bir başarı farkı görülmedi.
Katılımcılar, zaman baskısı altında verilen işleri benzer oranlarda tamamladı. Bu sonuç, “erkekler iki işi aynı anda yapamaz” yönündeki yaygın yargının performans açısından doğrulanmadığını gösterdi.
İLETİŞİM DEVREYE GİRİNCE FARK OLUŞTU
Çalışmanın ikinci aşamasında katılımcılardan görevleri sürdürürken aynı anda kendilerine yöneltilen sözlü soruları yanıtlamaları istendi. Bu bölümde kadınlar ve erkekler arasında iletişim davranışı bakımından ayrışma yaşandı.
Erkek katılımcıların %25’inden fazlası sözlü soruları yanıtsız bıraktı. Kadın katılımcılarda ise bu oran yaklaşık %10 seviyesinde kaldı. Araştırmacılar, bu farkın görev performansından çok önceliklendirme biçimiyle ilişkili olduğunu değerlendirdi.
SESSİZLİK NEDEN BAŞARISIZLIK GİBİ ALGILANDI?
Araştırmanın devamında deney kayıtları, çalışmanın amacını bilmeyen 80 kişilik bağımsız gözlemci grubuna izletildi. Gözlemciler, özellikle sözlü soruların eklendiği bölümlerde erkeklerin süreci yönetmekte zorlandığı izlenimine kapıldı.
Değerlendirmelerde erkek katılımcıların daha az çaba gösterdiği, görev üzerindeki kontrollerini kaybettiği ve işten daha hızlı memnuniyetsizlik duyduğu yönünde algılar oluştu. Ancak araştırmacılara göre bu algı, gerçek performans düşüklüğünden çok iletişim azalmasıyla bağlantılıydı.
SORUN BECERİDE DEĞİL, ÖNCELİKLENDİRMEDE
Sinirbilimci Doktor Andre J. Szameitat, bulguların erkeklerin çoklu görevlerde başarısız olduğu anlamına gelmediğini belirtti. Szameitat’a göre erkekler yoğun görev sırasında sözlü iletişimi geri plana alarak doğrudan işe odaklanma eğilimi gösterebiliyor.
Bu davranış, dışarıdan bakıldığında “yetersizlik”, “ilgisizlik” ya da “kontrol kaybı” şeklinde yorumlanabiliyor. Oysa deney sonuçları, erkeklerin görevi tamamlamada kadınlarla benzer performans sergilediğini gösterdi.
KADINLAR SÜREÇTE SÖZLÜ İLETİŞİMİ DAHA FAZLA SÜRDÜRDÜ
Araştırmada kadın katılımcıların, çoklu görev sırasında sözlü sorulara daha yüksek oranda yanıt verdiği görüldü. Bu durum, kadınların performans açısından daha başarılı olduğu anlamına gelmedi; ancak süreç sırasında iletişimi sürdürme eğiliminin daha güçlü olduğunu gösterdi.
Bu fark, sosyal hayatta “kadınlar konuşmayı çok seviyor” şeklindeki basit bir genellemeyle açıklanamaz. Çalışma, yoğun görev anlarında kadın ve erkeklerin iletişimi farklı biçimde önceliklendirebildiğini ortaya çıkardı.
ÇOKLU GÖREV ARAŞTIRMASININ SONUÇLARI
| Araştırma aşaması | Erkek katılımcılar | Kadın katılımcılar | Sonuç |
|---|---|---|---|
| Görev tamamlama performansı | Benzer başarı gösterdi | Benzer başarı gösterdi | Cinsiyetler arasında belirgin performans farkı görülmedi. |
| Sözlü sorulara yanıt verme | %25’ten fazlası soruları yanıtsız bıraktı | Yaklaşık %10’u soruları yanıtsız bıraktı | İletişim davranışında fark oluştu. |
| Dış gözlemci algısı | Daha fazla zorlanıyor gibi algılandı | Daha iletişimde kalıyor gibi algılandı | Sessizlik, performans düşüklüğü sanıldı. |
Tablo, araştırmanın temel bulgusunu özetliyor: Kadınlar ve erkekler çoklu görev performansında benzer sonuçlar verdi. Buna karşın sözlü iletişim eklendiğinde erkeklerin daha sık sessiz kalması, dışarıdan başarısızlık algısı oluşturdu.
Bu sonuç, günlük yaşamda yaşanan birçok yanlış anlaşılmaya da açıklama getirebilir. Yoğun bir işe odaklanan kişinin konuşmaması, her zaman ilgisizlik ya da yetersizlik anlamına gelmeyebilir.
İŞ VE EV YAŞAMINDA NE ANLAMA GELİYOR?
Araştırmacılar, bulguların iş yerinde ve ev yaşamında yaşanan iletişim kopukluklarını anlamaya yardımcı olabileceğini belirtiyor. Özellikle stresli anlarda bazı kişiler görevi tamamlamaya, bazıları ise iletişimi sürdürmeye daha fazla öncelik verebiliyor.
Bu durum çiftler, ekip arkadaşları ve yöneticiler arasında yanlış yorumlara neden olabiliyor. Bir kişinin konuşmayı azaltması, bazen tepki değil, yalnızca odaklanma stratejisi olabilir.
ÇOKLU GÖREVDE ALGILAR NASIL DEĞİŞİYOR?
Çoklu görev sırasında başarı yalnızca yapılan işin sonucuyla ölçülmüyor. Dışarıdan izleyen kişiler, sürece verilen sözlü tepkileri de performansın bir parçası gibi değerlendirebiliyor.
Bu nedenle konuşan, açıklama yapan ve iletişimde kalan kişi daha kontrollü görünebilir. Sessiz kalan kişi ise işi başarıyla sürdürse bile zorlanıyor gibi algılanabilir.
ARAŞTIRMANIN SONUCU NE?
Araştırmanın sonucu, erkeklerin çoklu görevde kadınlardan daha başarısız olduğu yönünde değil. Asıl bulgu, kadın ve erkeklerin performanslarının benzer olduğu; ancak erkeklerin yoğun görev sırasında sözlü iletişimi daha fazla azalttığı yönünde.
Bu nedenle araştırma, “erkekler iki işi aynı anda yapamıyor” kalıbını desteklemiyor. Daha doğru yorum, çoklu görev sırasında iletişim tarzlarının farklılaşabildiği ve bu farkın dışarıdan yanlış anlaşılabildiği şeklinde yapılabilir.
