Çerçeve yasa teklifinin detayları açıklandı

Ankara’da AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, 5 Ağustos 2026 Çarşamba günü Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünlüğün Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi’nin ayrıntılarını kamuoyuyla paylaştı. Güler, teklifin 12 maddeden oluştuğunu belirterek PKK/KCK’nın fiili varlığına son verdiğinin ve silahların teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti sonrası bazı soruşturma, kovuşturma ve infaz süreçlerinde erteleme mekanizması öngörüldüğünü açıkladı.

AK PARTİ GRUBU’NDA TEKLİFİN AYRINTILARI PAYLAŞILDI

AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, AK Parti Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül, TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, MHP Grup Başkanvekili Filiz Kılıç, MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız ve milletvekilleriyle birlikte AK Parti Grubu’nda açıklama yaptı.

Güler, Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünlüğün Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi’nin Meclis Başkanlığına sunulduğunu söyledi. Teklifin yaklaşık 360’a yakın imzayla TBMM Başkanlığına arz edildiğini belirten Güler, bazı milletvekillerinin de İç Tüzük kapsamında teknik desteklerini daha sonra ifade edebileceğini kaydetti.

KANUN TEKLİFİ 12 MADDEDEN OLUŞUYOR

Abdullah Güler, teklifin 12 maddelik bir çerçeve içerdiğini bildirdi. Güler, sürece katkı sunduğunu belirttiği Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’ye, DEM Parti grubuna, Cumhuriyet Halk Partisi grubuna, HÜDA PAR’a, bağımsız milletvekillerine ve Yeni Yol grubundan bazı milletvekillerine teşekkür etti.

Güler’in verdiği bilgiye göre TBMM Adalet Komisyonu’nun, İç Tüzük kapsamında 48 saatlik sürenin ardından cuma günü öğleden sonra toplanması bekleniyor. Komisyon davetlerinin Adalet Komisyonu Başkanı’nın planlaması çerçevesinde yapılacağı belirtildi.

TEKLİFİN AMACI RESMİ GAZETE SONRASI SÜRECİ DÜZENLEMEK

Güler, teklifin amacını anlatırken “Terörsüz Türkiye” süreci ve komisyon raporunun 6’ncı maddesine atıf yaptı. Buna göre teklifin merkezinde, PKK/KCK yapılanmasının silah bırakması, silah ve mühimmatın teslim edilmesi, örgütün fiili varlığına son verildiğinin tespiti ve bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilerek Resmî Gazete’de yayımlanması yer alıyor.

Güler, teklifin amacının, söz konusu tespitin ardından yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar ile verilmiş mahkûmiyet hükümlerinin infazının ertelenmesine ilişkin işlemleri düzenlemek olduğunu söyledi. Ayrıca tasfiye süreci ve toplumsal bütünleşmeye ilişkin diğer işlemlerin de bu çerçevede belirleneceğini ifade etti.

HANGİ SUÇLAR TEKLİF KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLECEK?

Güler’in açıklamasına göre teklif, PKK/KCK terör örgütünü kurma, yönetme, örgüte üye olma, bilerek ve isteyerek yardım etme, örgüt propagandası yapma suçları ile örgüt faaliyeti kapsamında işlendiği belirtilen bazı suçları kapsıyor.

Ayrıca 2013 tarihli 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki suçların da teklifin kapsamı içinde yer aldığı belirtildi. Güler, düzenlemenin Türk Ceza Kanunu’nun etkin pişmanlığa ilişkin 221’inci maddesiyle bütünlük içinde ele alındığını ifade etti.

ADAM ÖLDÜRME SUÇLARI KAPSAM DIŞINDA TUTULDU

AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, teklif kapsamında en kritik istisnalardan birinin kasten adam öldürme suçu olduğunu açıkladı. Güler, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten adam öldürme suçları için erteleme mekanizmasının öngörülmediğini bildirdi.

Güler ayrıca 2005 yılından önce işlenen ve müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçların da kapsam dışında tutulduğunu ifade etti. Böylece teklifin, bu istisnalar hariç bazı örgüt bağlantılı suçlarda soruşturma, kovuşturma ve infaz ertelemesi getirmeyi hedeflediği belirtildi.

15 YILA KADAR CEZALARDA 5 YIL ERTELEME ÖNGÖRÜLÜYOR

Güler, teklifte ceza sürelerine göre farklı erteleme mekanizmalarının bulunduğunu söyledi. Buna göre kasten adam öldürme ve 2005 öncesi müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlar hariç olmak üzere, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen bazı suçlarda 15 yıla kadar olan cezalar için 5 yıla kadar erteleme öngörülüyor.

Güler, örgüt yöneticiliği, örgüt üyeliği, yardım ve yataklık ile propaganda gibi suç başlıklarının TCK 221’e benzer biçimde değerlendirildiğini belirtti. Bu düzenlemenin, örgütün tamamen feshi ve tasfiyesi sonrası topluma kazandırma ve bütünleşme amacıyla hazırlandığını söyledi.

15 YIL ÜSTÜ CEZALARDA 10 YIL ERTELEME PLANI

Teklifte, 15 yıl ve üzeri cezalar ile müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarına çerçeve oluşturan bazı suçlarda ise 10 yıla kadar erteleme mekanizması öngörülüyor. Güler, bu mekanizmanın ancak örgütün fiili varlığına son verdiğinin, silahların teslim edildiğinin ve bu sürecin güvenlik kurumlarınca tespit edilip Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilmesinin ardından işletileceğini vurguladı.

Güler, söz konusu kişilerin topluma entegre edilmesi, uyum sağlaması ve iyi vatandaşlık temelinde hayatını sürdürmesi amacıyla hukuki bir zemin oluşturulmak istendiğini söyledi.

SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMALARDA ERTELEME BAŞLIĞI

Güler, teklifin üçüncü maddesinde “soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi” başlığının yer aldığını açıkladı. Bu maddenin, örgütün fiili varlığına son verildiğine ilişkin tespitin Resmî Gazete’de yayımlanması koşuluna bağlı olarak düzenlendiğini belirtti.

Bu çerçevede, kapsam dışı bırakılan suçlar hariç olmak üzere bazı dosyalarda soruşturma ve kovuşturma süreçlerinin ertelenmesi mümkün olabilecek. Güler, düzenlemenin mevcut Türk Ceza Kanunu sistemiyle uyumlu olacak şekilde kaleme alındığını söyledi.

TUTUKLAMA VE ADLİ KONTROL TEDBİRLERİ DEĞERLENDİRİLECEK

Teklifin dördüncü maddesinde, koruma tedbirleri ve kanun yolu incelemesinde bulunan dosyaların durumunun düzenlendiği belirtildi. Güler, hâlen soruşturması süren, kovuşturmaya dönüşen, istinaf veya Yargıtay aşamasında bulunan dosyalar için de değerlendirme yapılacağını ifade etti.

Buna göre erteleme kararı verilecek suçlardan dolayı uygulanmış tutuklama veya adli kontrol tedbirleri; soruşturma ya da kovuşturmanın bulunduğu yerdeki yetkili hâkim veya mahkeme, ilgili bölge adliye mahkemesi ya da Yargıtay ceza dairesi tarafından değerlendirilecek. Şartların oluşması halinde bu tedbirlerin kaldırılmasına ilişkin süreç işletilebilecek.

KANUN YOLUNDAKİ DOSYALAR İÇİN BOZMA KARARI GÜNDEME GELEBİLECEK

Güler, üçüncü madde uyarınca erteleme kararı verilecek suçlarla ilgili istinaf veya temyiz kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalar hakkında da düzenleme yapıldığını söyledi. Bu dosyalarda bozma kararı verilerek dosyanın ilgili yerel mahkemeye gönderilmesi öngörülüyor.

Bu düzenlemenin, farklı aşamalardaki yargı dosyalarında aynı hukuki çerçevenin uygulanabilmesi amacıyla hazırlandığı ifade edildi.

ERTELEME KARARI SUÇ İŞLENİRSE KALDIRILACAK

Abdullah Güler, erteleme kararından yararlanan kişilerin erteleme süresi içinde yeniden terör suçu işlemesi halinde kararın kaldırılacağını açıkladı. Güler, bu durumda hem mevcut soruşturma veya dava sürecinin devam edeceğini hem de erteleme kararının ortadan kalkacağını belirtti.

Güler, Terörle Mücadele Kanunu’nun ilgili hükümlerinin ve TCK 221 ile 314’üncü maddelerinin açık olduğunu belirterek, erteleme mekanizmasının koşullu bir süreç olarak tasarlandığını ifade etti.

SÜRECİ İZLEYECEK KURUL OLUŞTURULACAK

Teklifte, sürecin izlenmesi ve raporlanması amacıyla bir kurul kurulması da öngörülüyor. Güler’in açıklamasına göre kurul, Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında oluşturulacak.

Kurulda İçişleri Bakanlığı, Adalet Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Millî Savunma Bakanlığı, Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği, Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı ve Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği temsil edilecek. Kurulun dönemsel toplantılarla süreci izlemesi, kamu kurumlarından bilgi alması ve gerekli hallerde alt komisyonlar oluşturması planlanıyor.

TBMM’DE İZLEME KOMİSYONU KURULACAK

Güler, teklif kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde de süreci izlemek üzere bir izleme komisyonu kurulacağını açıkladı. Bu komisyonun, kanun kapsamındaki faaliyetleri takip edeceği ve ihtiyaç halinde tavsiyelerde bulunacağı belirtildi.

Komisyonun üye sayısına ilişkin net bir belirleme yapılmadığını söyleyen Güler, sürecin Meclis denetimi ve bilgilendirmesiyle yürütüleceğini ifade etti.

BAŞVURU SÜRESİ 6 AY OLARAK PLANLANDI

Güler, teklifte geçici ve müstakil özel bir kanun hedefinin bulunduğunu belirtti. Sürenin, teyit mekanizması tamamlanıp Milli Güvenlik Kurulu kararı Resmî Gazete’de yayımlandıktan sonra başlayacağını söyledi.

Bu kapsamda 6 aylık başvuru süresi öngörülüyor. Yurt içinde ilgili savcılıklara başvuru yapılabileceği, yurt dışındaki kişiler için ise büyükelçilikler, başkonsolosluklar ve konsolosluklar üzerinden müracaat sürecinin işletilebileceği ifade edildi.

SÜREÇTE GÖREV ALANLARA YASAL GÜVENCE

Güler, kanun kapsamında verilen görevleri yerine getiren kamu görevlileri ve ilgililer için hukuki, idari veya cezai sorumluluk doğmayacağına ilişkin bir hükmün de teklifte yer aldığını açıkladı.

Bu düzenlemenin, süreçte görev alacak kişi ve kurumlara yasal güvence sağlanması amacıyla hazırlandığı belirtildi. Güler, teklifin 10’uncu maddesinde bu başlığın düzenlendiğini söyledi.

HAK YOKSUNLUĞU SÜRELERİ DE AÇIKLANDI

MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız’ın hak yoksunluğu sürelerine ilişkin hatırlatması üzerine Güler, bu konuda da bilgi verdi. Güler, 5 yıla kadar erteleme uygulananlarda 2 yıl, 10 yıla kadar erteleme uygulananlarda ise 3 yıl hak yoksunluğu olacağını söyledi.

Güler, bunun otomatik işleyen bir durum olmadığını, kurulun ve alt komisyonların bu süreçte devrede olacağını belirtti. Anayasa’nın 38’inci maddesine atıf yapan Güler, mahkûmiyet oluşmadan ve hüküm kesinleşmeden TCK 53 kapsamında hak mahrumiyetinin soruşturma ve kovuşturma aşamasında uygulanamayacağını ifade etti.

ŞİKÂYET VE İHBARLARDA SORUŞTURMA SÜRECEK

Güler, kanun yürürlüğe girdikten sonra kanundan önce yapılmış şikâyet veya ihbarların bulunması halinde savcıların kuruldan izin almadan soruşturmaya devam edeceğini söyledi.

Bu açıklama, teklifin yürürlük öncesi başlatılmış adli süreçler bakımından nasıl işleyeceğine yönelik önemli başlıklardan biri olarak öne çıktı.

MHP’DEN SEÇİM VE İNFAZ KANUNLARI MESAJI

Açıklamada MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız da değerlendirmede bulundu. Yıldız, siyasi partiler, seçim ve infaz kanunlarında değişiklik yapılacağını söyledi.

Bu başlıkların, teklifin Meclis sürecinde ve ilgili komisyon görüşmelerinde ayrıca değerlendirilmesi bekleniyor.

DEM PARTİ ÇERÇEVE YASA TEKLİFİNİ İMZALADI

DEM Parti Genel Başkanları Tülay Hatimoğulları ve Tuncer Bakırhan, Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi’ni TBMM’de imzaladı. DEM Parti’den yapılan açıklamaya göre imza sürecine genel başkanların yanı sıra grup başkanvekilleri, grup yönetimi, grup idare amiri, parti sözcüsü, Kadın Meclisi sözcüsü, İmralı heyeti üyeleri, Meclis Adalet Komisyonu üyeleri ile Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu üyeleri katıldı.

BAKIRHAN: TÜRKİYE SİYASİ TARİHİNDE YENİ BİR SAYFA AÇIYORUZ

İmza sonrası açıklama yapan DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, Türkiye siyasi tarihinde yeni bir sayfa açıldığını söyledi. Bakırhan, 1985’ten 2015’e kadar bu başlıkta 11 düzenleme yapıldığını, ancak bu düzenlemelerden sonuç alınamadığını ifade etti.

Bakırhan, “Bu yasa hepimiz için bir imkândır. Bu imkânı 86 milyonun ortak kazancına dönüştüreceğiz. Bu yasa son durak değil, tam tersine başlangıçtır. Yasanın eksiklerini ifade ettiğimiz gibi önemini biliyoruz, önemini de savunacağız. Türkiye için yeni bir kapı aralayacak ve yeni önemli bir eşiği birlikte aşacağız.” dedi.

BAKIRHAN: BARIŞA VE ORTAK GELECEĞE ATILMIŞ BİR İMZA

Tuncer Bakırhan, yasa teklifine ilişkin eleştirileri ve eksikliklere dair değerlendirmeleri bulunduğunu ancak atılan ilk adımı büyütmek ve toplumsallaştırmak istediklerini belirtti. Bakırhan, süreci 86 milyona taşımaya çalışacaklarını kaydetti.

Bakırhan, “Bugün bir imza attık. Bu sadece bir metnin altına atılmış bir imza değil. Barışa, demokrasiye ve ortak geleceğimize atılmış bir imzadır. Değerlidir ve önemlidir. Yasa şimdiden 86 milyona hayırlı olsun. Yolumuz açık olsun, geleceğimiz ortak olsun. Barışımız kalıcı olsun.” ifadelerini kullandı.

HATİMOĞULLARI: YASA TEKLİFİ TARİHİ ANLAM TAŞIYOR

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları da yasa teklifinin tarihi anlam taşıdığını söyledi. Hatimoğulları, Kürt sorununun barışçıl ve demokratik yöntemle çözülmesine yönelik yaklaşık iki yıldır devam eden müzakere sürecinde, parlamentoya sunulacak teklifin önemli bir aşama olduğunu dile getirdi.

Hatimoğulları, Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun kurulmasını önemli bir eşik olarak nitelendirdi. Komisyon raporunun özellikle Kürt sorununun çözümüne ilişkin 6’ncı ve 7’nci maddelerinin de tarihi önemde olduğunu söyledi.

HATİMOĞULLARI: BU YASA BİR KAPI ARALAMA ANLAMI TAŞIYOR

Tülay Hatimoğulları, söz konusu teklifin tek başına 100 yıllık bir sorunu çözmeye yetmeyeceğini ancak çözüm yönünde bir kapı aralama anlamı taşıdığını ifade etti. Hatimoğulları, yasanın DEM Parti açısından Kürt sorununun çözümünde bir adım olarak görüldüğünü belirtti.

Hatimoğulları, silahsız ve çatışmasız bir sürecin başlangıcı bakımından somut bir adım atılmasının umut verici olduğunu söyledi. Yasanın demokratik cumhuriyetin inşası ve Türkiye’nin demokratikleşmesi bakımından da önemli bir zemin oluşturmasını umduklarını dile getirdi.

HATİMOĞULLARI: KURULUN İŞLEVİ VE GÖREVLERİ ÖNEMLİ

Hatimoğulları, teklifin kağıt üzerinde kalmaması ve pratik karşılık bulması için kurulun görev ve işlevlerinin önemli olduğunu vurguladı. DEM Parti’nin bu yasayı “kök yasa” ve “çerçeve yasa” olarak değerlendirdiğini söyledi.

Hatimoğulları, yasanın bundan sonraki demokratikleşme adımlarına, Türkiye’deki farklı halkların ve inançların sorunlarına çözüm üretecek yeni yasal düzenlemelere zemin oluşturmasını umut ettiklerini belirtti. DEM Parti olarak teklifin bu işlevi göreceğini öngördükleri için değerli bulduklerini ifade etti.