Haymana Evliyafakı köyü 105 yıldır şehitlerle yaşıyor

Ankara’nın Haymana ilçesine bağlı Evliyafakı köyü, Sakarya Meydan Muharebesi’nin üzerinden 105 yıl geçmesine rağmen savaşın izlerini yaşatmayı sürdürüyor. 23 Ağustos 1921’de başlayan ve 22 gün 22 gece devam eden muharebede cephe hattında kalan köyde, evlerin bahçelerinde ve tarlalarda şehit mezarları bulunuyor.

SAKARYA MEYDAN MUHAREBESİ’NDE EVLİYAFAKI’NIN ÖNEMİ

Sakarya Meydan Muharebesi, işgalci Yunan ordusunun Ankara’ya ilerleyişini durduran ve Milli Mücadele’nin seyrini değiştiren en kritik savaşlardan biri oldu.

Haymana hattında yer alan Evliyafakı köyü de bu büyük mücadelenin yaşandığı bölgeler arasında yer aldı. Köy, savaş günlerinde yoğun çatışmalara sahne oldu. Bölgede vücut vücuda çarpışmalar yaşandığı, köyden cepheye giden çok sayıda askerin şehit düştüğü ifade edildi.

EVLERİN BAHÇESİNDE ŞEHİT MEZARLARI BULUNUYOR

Evliyafakı köyünü farklı kılan en önemli özelliklerden biri, şehit mezarlarının köy yaşamının içinde yer alması oldu.

Köy sakinleri, bazı evlerin avlularında, bahçelerinde ve tarlalarında Sakarya Meydan Muharebesi’nde şehit düşen askerlere ait mezarların bulunduğunu belirtiyor. Köylüler, günlük yaşamlarını sürdürürken bu mezarlarla iç içe olduklarını, tarla ve bahçe çalışmaları sırasında zaman zaman yeni izlere rastladıklarını anlatıyor.

KÖYDE 600’E YAKIN ŞEHİDİN YATTIĞI BELİRTİLİYOR

Evliyafakı köyünde Sakarya Savaşı’nda şehit düşen çok sayıda askerin kabri olduğu belirtiliyor.

Bölgede edinilen bilgilere göre köy sınırları içinde 600’e yakın şehidin yattığı ifade ediliyor. Köy halkı, bu mirası yalnızca geçmişten kalan bir hatıra olarak değil, aynı zamanda korunması gereken kutsal bir emanet olarak görüyor.

EVLİYAFAKI HALKI ŞEHİTLERİ EMANET OLARAK GÖRÜYOR

Evinin avlusunda şehit mezarı bulunan Evliyafakılı Ekrem Koçak, köyde şehitlerle birlikte yaşamaktan gurur duyduklarını söyledi.

Koçak, “Biz onların sayesinde şu anda ayakta duruyoruz. Mekânları cennet olsun, nur içinde yatsınlar. Şehitlerimizi isteseler de vermeyiz. Rahmetli babam da öyle söyledi ve vermedi. Devlet zamanında istedi. Babam, ‘Şehitlerimiz bizi koruyor, biz onları koruyoruz. Biz kimseye vermeyiz, biz kendimiz onlara bakarız.’ dedi.” ifadelerini kullandı.

“BİZ ONLARIN SAYESİNDE AYAKTA DURUYORUZ”

Ekrem Koçak, ailesinin yıllardır evlerinin bahçesindeki şehit mezarına sahip çıktığını anlattı.

Şehitlerin köy halkı için manevi bir değer taşıdığını belirten Koçak, annesinin de şehitlerle manevi bir bağ kurduğunu söyledi. Koçak, “Annem devamlı şehitlerle konuşuyor. Rüyasında konuşuyor, gece konuşuyor, sabah konuşuyor. Annemin rüyasına ne olursa olsun geliyorlar, başka kimsenin rüyasına gelmiyorlar.” diye konuştu.

MUHTAR KARADUMAN: BU KÖY SAVAŞIYLA ANILAN BİR KÖYDÜR

Evliyafakı Mahallesi Muhtarı Kemal Karaduman, köyün Sakarya Meydan Muharebesi’nde önemli bir yere sahip olduğunu vurguladı.

Karaduman, köy halkının şehitlerle gurur duyduğunu belirterek, “Şehitlerimizle gurur duyuyoruz. Çünkü onlar bizim için canlarını verdi. Şu anda burada yatan şehitlerimiz bizim için savaştılar.” dedi. Köyde savaşın izlerinin hâlâ görüldüğünü dile getiren Karaduman, bölgenin daha fazla ilgi görmesi gerektiğini söyledi.

SAKARYA SAVAŞI’NIN HAYMANA CEPHESİ

Muhtar Karaduman, Sakarya Meydan Muharebesi’nin Haymana hattında çok çetin geçtiğini ifade etti.

Karaduman, savaşın İkiztepe’de başladığını, Yunan birliklerinin 22 gün 22 gece bölgede kaldığını ve köyde yoğun çatışmalar yaşandığını belirtti. “Bu köy, savaşıyla anılan bir köydür.” diyen Karaduman, Atatürk’ün bölgede önemli hatıraları olduğunu söyledi.

ATATÜRK’ÜN SÖZÜNE İLİŞKİN YEREL ANLATI

Evliyafakı Muhtarı Kemal Karaduman, Mustafa Kemal Atatürk’ün Sakarya Savaşı’yla özdeşleşen “Hatt-ı müdafaa yoktur, sath-ı müdafaa vardır.” sözünün köyde söylendiğini ifade etti.

Karaduman, bu sözün köy için ayrı bir anlam taşıdığını belirterek, Atatürk’ün bölgedeki mücadelenin yönünü belirleyen önemli kararlar aldığını anlattı. Köyün, yalnızca yerel halkın değil, yurt dışından gelen ziyaretçilerin de ilgisini çektiğini söyledi.

YUNAN ZİYARETÇİLER DE KÖYE GELİYOR

Evliyafakı köyü, Sakarya Meydan Muharebesi’nin izlerini görmek isteyen yerli ve yabancı ziyaretçileri ağırlıyor.

Muhtar Karaduman, özellikle Yunanistan’dan gelen ziyaretçilerin de köyü gezdiğini belirterek, bu yıl yaklaşık 20 Yunan ziyaretçinin bölgeye geldiğini söyledi. Karaduman, savaş alanlarının ve şehit mezarlarının gelecek kuşaklara doğru şekilde anlatılması gerektiğini dile getirdi.

HAYMANA SAKARYA SAVAŞI’NIN SON KALESİ OLDU

Haymana Belediye Başkanı Levent Koç, Haymana’nın Kurtuluş Savaşı’nın dönüm noktalarından biri olduğunu söyledi.

Koç, “Türk ordusunun Viyana’dan sonraki 238 yıllık geri çekilişinin bittiği topraklardayız. 22 gün 22 gece, dünyanın en uzun meydan muharebesinin yaşandığı topraklardayız. Ankara’ya başkent sıfatını kazandıran topraklardayız.” ifadelerini kullandı.

KOÇ: SAKARYA GEREKLİ EHEMMİYETİ BULAMADI

Başkan Levent Koç, Sakarya Meydan Muharebesi’nin tarihsel önemine rağmen yeterince anlatılamadığını belirtti.

Koç, Meclisin Kayseri’ye taşınmasının tartışıldığı bir dönemde Haymana hattının Ankara’yı koruduğunu ifade etti. Sakarya’nın hem tarihçiler hem de tarih kitaplarındaki yeri bakımından hak ettiği ilgiyi görmediğini savunan Koç, bölgenin daha kapsamlı şekilde tanıtılması gerektiğini söyledi.

ANKARA’YA DÜŞMANIN GELİŞİNİ ENGELLEYEN HAT

Haymana Belediye Başkanı Koç, Ankara’ya doğru ilerleyen işgalci güçlerin durdurulduğu hattın Haymana olduğunu vurguladı.

Koç, “Ankara’ya düşman askerinin gelişini engelleyen son kale Haymana’dır. Haymana hiçbir zaman işgal edilememiştir. Haymana’ya kadar gelmişler ve geldikleri gibi Haymana’dan gitmişler.” dedi. Bölgenin taşıdığı tarihi sorumluluğun büyük olduğunu ifade etti.

HAYMANA’DA TARİH TURİZMİ HEDEFİ

Haymana Belediyesi, Sakarya Meydan Muharebesi’nin yaşandığı cephe alanlarını tarih turizmine kazandırmak için projeler hazırlamayı hedefliyor.

Başkan Koç, Haymana’nın Çanakkale kadar değerli bir mücadele alanı olduğunu belirterek, bölgenin daha etkili tanıtılması gerektiğini söyledi. Bir günde 7 kez el değiştiren cephelerin bulunduğunu aktaran Koç, bu alanlarda savaşın canlandırılmasını ve çocukların tarihi yerinde görmesini istediklerini dile getirdi.

SAKARYA CEPHESİ GELECEK KUŞAKLARA ANLATILACAK

Haymana Belediyesi, Evliyafakı başta olmak üzere Sakarya Savaşı’nın izlerini taşıyan alanların gelecek kuşaklara aktarılması için çalışmalar yapmayı planlıyor.

Başkan Koç, öğrencilerin bölgeye gelerek Türk askerini, Yunan askerini, siperleri ve sağlık ekipmanlarını sahada görebileceği bir tarih rotası oluşturmak istediklerini söyledi. Koç, Çanakkale’nin tarih turizmiyle hafızalarda güçlü bir yer edindiğini, Haymana’nın da benzer şekilde tanıtılması gerektiğini ifade etti.