Hayat kurtaran adım: Biri aniden bayılırsa ilk ne yapmalı?
Birinin aniden yere yığılması panik yaratabilir. Ancak böyle bir durumda kişiye doğru şekilde müdahale etmek hayati önem taşıyabilir. İşte ilk yardımda doğru bilinen yanlışlar...
Okunma Süresi: 2 dakika 4 saniye
Birinin aniden yere yığılması panik yaratabilir. Ancak böyle bir durumda kişiyi hemen kaldırmak yerine önce bilinci ve normal solunumu kontrol etmek hayati önem taşıyabilir.
Bir insanın aniden yere yığılması çevresindekiler için korkutucu bir durum olabilir. Panikle kişiyi ayağa kaldırmak, yüzüne su serpmek veya ağzından bir şey vermek ilk akla gelen müdahaleler arasında yer alabilir.
Oysa bayılma sırasında öncelik kişiyi hızlı şekilde “ayılttırmak” değil, bilincinin ve normal solunumunun olup olmadığını değerlendirmektir.
Bayılmanın nedeni basit bir tansiyon düşüklüğünden kalp-damar sorunlarına kadar değişebildiği için doğru ilk yardım adımlarını bilmek büyük önem taşır.
BİRİ YERE YIĞILDIĞINDA İLK ÖNCE BUNU KONTROL EDİN
Öncelikle olay yerinin güvenli olduğundan emin olun. Ardından kişiye seslenerek ve omzuna nazikçe dokunarak tepki verip vermediğini kontrol edin; tepki yoksa yardım çağırıp solunumu değerlendirin.
Kişi tepki vermiyor ve normal nefes almıyorsa bunu sıradan bir bayılma olarak kabul etmeyin. Acil yardım çağrılmalı, eğitim düzeyine uygun şekilde CPR başlanmalı ve varsa otomatik eksternal defibrilatör (AED) kullanılmalıdır.
NEFES ALIYORSA NASIL POZİSYON VERİLMELİ?
Kişi bilinçsiz ancak normal nefes alıyorsa ve ciddi baş, boyun veya omurga yaralanması şüphesi bulunmuyorsa kurtarma pozisyonu hava yolunun korunmasına yardımcı olabilir.
Ancak düşme sırasında ciddi travma ihtimali varsa kişi gereksiz yere hareket ettirilmemelidir. Güvenliği sağlamak veya CPR uygulamak için zorunlu bir durum yoksa profesyonel yardım beklenmelidir.
SU İÇİRMEYİN, TOKATLAMAYIN, ZORLA AYAĞA KALDIRMAYIN
Bilinci tamamen yerine gelmemiş kişiye su, yiyecek veya başka bir içecek verilmemelidir. Yutma kontrolü tam olmadığı için ağızdan verilen sıvıların hava yoluna kaçma riski bulunabilir.
Yüzüne su serpmek, tokatlamak veya kişiyi sarsarak uyandırmaya çalışmak da doğru ilk yardım yaklaşımı değildir. Kişi kendine geldikten sonra ise hemen ayağa kaldırılmak yerine bir süre dinlenmesine izin verilmelidir.

HANGİ BAYILMALARDA 112 HEMEN ARANMALI?
Kişi yaklaşık bir dakika içinde uyanmıyorsa, normal nefes almıyorsa veya uyandıktan sonra bilinci tamamen yerine gelmiyorsa acil yardım çağrılmalıdır. Konuşma ve hareket bozukluğu da ciddi uyarı işaretleridir.
Göğüs ağrısı, çarpıntı, nöbet benzeri kasılmalar, ciddi yaralanma veya bayılmanın egzersiz sırasında ya da yatarken gerçekleşmesi de acil değerlendirme gerektirebilir. Tekrarlayan bayılmalar da doktor tarafından araştırılmalıdır.
BAYILMA NEDEN OLUR, KİŞİ NE ZAMAN AYAĞA KALKMALI?
Bayılma; uzun süre ayakta kalma, hızlı ayağa kalkma, sıcak ortam, yetersiz sıvı veya besin alımı, yoğun duygular ve şiddetli ağrı gibi farklı nedenlerle gelişebilir. Bazı kalp-damar sorunları ve ilaçlar da rol oynayabilir.
Bayılmadan önce baş dönmesi, terleme, bulantı, sıcaklık hissi veya görmede değişiklik yaşanıyorsa kişi mümkünse hemen uzanmalı, bu mümkün değilse oturup düşmeyi önlemelidir. Kendine geldikten sonra da ani hareketlerden kaçınmalıdır.